Haxhì

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Haxhinjtë në Haxhin e 2010

Haxhì në trajtë të pashquar, e në trajtë të shquar Haxhiu ose Haxhia (turqisht: Hacı) është një titull që i është dhënë fillimisht një myslimani që ka përfunduar me sukses Haxhilëkun në Mekë.[1] Përdoret gjithashtu për t'iu drejtuar një të moshuari, pasi duhet kohë për të grumbulluar pasurinë për të kryer udhëtimin, dhe në disa shoqëri myslimane është një titull përnderimi për një njeri të çmuar. Titulli vendoset para emrit të personit; p.sh. Zekë Biberaj bëhet Haxhi Zekë Byberi.

Përdoret gjithashtu në Krishtërimin Ortodoks për njerëz që kryejnë pelegrinazh në varrin e KrishtitJeruzalem. Mund t'i shtohet më pas mbiemrit të burrit (p.sh. Haxhimihali) ose para emrit për gratë (Haxhika).

Haxhì rrjedh nga gjuha arabe ḥājj, që është pjesorja në diatezë veprore e foljes ḥajja ("për të bërë haxhin/pelegrinazhin"). Forma alternative ḥajjī rrjedh nga emri i Haxhit me mbrapashtesën mbiemërore -ī, dhe kjo është forma që kanë marrë gjuhët joarabike. Në disa zona titulli është bërë mbiemër i familjes, për shembull, mbiemri boshnjak Haxhiosmanoviq ("biri i Haxhi Osmanit"); .

Përdorimi[redakto | përpunoni burim]

Në vendet Arabe, ḥājj dhe ḥājjah (shqiptim ndryshon sipas të folmeve arabe) është mënyrë e zakonshme adresimi ndaj çdo të moshuari të respektueshëm, ndonëse e ka kryer ose jo personi në fjalë haxhin.

Termi është përdorur edhe nga të krishterët e Ballkanit dikur nën sundimin osman (ndër shtetet e sotme: Bullgaria, Serbia, Greqia, Mali i Zi, MaqedoniaRumania dhe Shqipëria) për një të krishterë që kish udhëtuar për në Jeruzalem dhe Tokën e Shenjtë.[2] Në Shqipëri ndër ortodoksë haset tek mbiemrat Haxhimihali, Haxhinase e Haxhinasto dhe Haxhipetro.

Iran titulli i nderit Haxh (حاج) ndonjëherë është përdorur për komandantët TRI, në vend të titullit Serdar ("gjeneral").

Referencat[redakto | përpunoni burim]

  1. ^ Malise Ruthven (1997). Islam: A very short introduction. Oxford University Press. f. 147.  978-0-19-285389-9. 
  2. ^ "Jerusalem and Ancient Temples (in Greek)". apologitis.com. Marrë më May 4, 2010.