Shko te përmbajtja

Hou Yifan

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Hou Yifan
Hou më 2016

Hou Yifan (Kinezisht: 侯逸凡; pinyin: Hóu Yìfán; 27 shkurt 1994)[1] është një mjeshtre e madhe shahu kineze, tre herë Kampione Botërore e Shahut për Femra dhe profesoreshë në Universitetin e Pekinit. Ajo është lojtarja e dytë femër më e vlerësuar e të gjitha kohërave.[2] Një gjeni e shahut, ajo ishte lojtarja më e re femër që kualifikohej ndonjëherë për titullin e mjeshtres së madhe (në moshën 14 vjeç, 6 muaj, 16 ditë) dhe më e reja që fitoi Kampionatin Botëror të Shahut për Femra (në moshën 16 vjeç).

Në moshën 12-vjeçare, Hou u bë lojtarja më e re që mori pjesë ndonjëherë në Kampionatin Botëror të Femrave (Jekaterinburg 2006) dhe Olimpiadën e Shahut (Torino 2006). Në qershor 2007, ajo u bë Kampionia më e re Kineze e Femrave ndonjëherë. Ajo arriti titujt Mjeshtre Femre e FIDE-s në janar 2004, Mjeshtre e Madhe Femër në janar 2007 dhe Mjeshtre e Madhe në gusht 2008. Në vitin 2010, ajo fitoi Kampionatin Botëror të Femrave 2010 në Hatay, Turqi në moshën 16-vjeçare. Ajo fitoi tre kampionatet e ardhshme në të cilat titulli u vendos nga një ndeshje (2011, 2013 dhe 2016, me një total prej dhjetë fitoresh me zero humbje dhe katërmbëdhjetë barazime kundër tre kundërshtareve të ndryshme), por ose u eliminua herët ose refuzoi të merrte pjesë në kampionatet në të cilat titulli u vendos nga një turne me eliminim direkt (2012, 2015 dhe 2017).

Hou ishte gruaja e tretë që u rendit ndonjëherë midis 100 lojtareve më të mira në botë (2014–16 dhe 2017–22), pas Maia Chiburdanidze dhe Judit Polgár. Pas daljes në pension të Polgár, ajo u konsiderua gjerësisht si lojtarja më e fortë aktive femër, duke ruajtur një epërsi të konsiderueshme në vlerësim mbi koleget e saj. Ajo ka qenë gruaja numër 1 e renditur në botë që nga shtatori 2015, por ka qenë kryesisht joaktive që nga viti 2018.[3] Ajo u emërua në programin 100 Women të BBC-së në vitin 2017.[4]

Hou filloi të luante shah rregullisht në moshën pesë vjeç,[5] por ishte e magjepsur nga loja që kur ishte tre vjeç. Babai i Hou, Hou Xuejian, një magjistrat, shpesh e çonte në një librari pas darkës dhe vuri re se asaj i pëlqente të shikonte gurët e shahut prej qelqi pas dritares. Më vonë ai i bleu vajzës së tij setin e saj të parë të shahut dhe ajo arriti të mposhtte babanë dhe gjyshen e saj pas disa javësh, në moshën tre vjeç. Në vitin 1999, babai i saj angazhoi një mentor shahu, IM Tong Yuanming, për vajzën e tij pesëvjeçare.[6] Tong më vonë tha se Hou ishte një talent i pazakontë, duke treguar "besim të fortë, kujtesë të shquar, aftësi llogaritëse dhe reagim të shpejtë".[6] Hou ka thënë se ajo filloi të luante shah sepse ishte e magjepsur nga gurët.[7]

Në vitin 2003, Hou luajti kundër trajnerit kryesor të ekipeve kombëtare kineze të shahut për meshkuj dhe femra, Ye Jiangchuan, për herë të parë. Mjeshtri i shahut u habit që nëntëvjeçarja mund të identifikonte pothuajse të gjitha lëvizjet e tij të dobëta. "Atëherë e dija që ajo ishte një gjeniale e jashtëzakonshme", tha Ye. Atë vit, Hou u bë anëtarja më e re e ekipit kombëtar dhe fitoi vendin e parë në Kampionatin Botëror të të Rinjve për vajza nën moshën dhjetë vjeç. Në qershor 2007, ajo u bë kampionia më e re kombëtare e Kinës.[6]

Ajo u pranua në Qendrën Kombëtare të Shahut, një akademi për lojtare të reja të talentuara nga e gjithë vendi, në Pekin kur ishte dhjetë vjeç,[8] me mjeshtrat kryesorë kinezë Ye Jiangchuan dhe Yu Shaoteng si trajnerë të saj.[9][10] Për të mbështetur më mirë karrierën e saj në shah, familja e saj u zhvendos në Pekin në vitin 2003. Nëna e Hou, Wang Qian, një ish-infermiere, e shoqëroi atë në shumë turne ndërkombëtarë kur Hou ishte e re. Hou shkollohej në shtëpi. Si adoleshente, ajo renditi interesat e saj si leximi dhe studimi dhe renditi shahistin e saj të preferuar si Bobby Fischer.[7]

Jeta jashtë shahut

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Kundër dëshirës së trajnerit të saj, ajo u regjistrua në Universitetin e Pekinit në vitin 2012, duke studiuar Marrëdhënie Ndërkombëtare. Ajo ndoqi një ngarkim të plotë të kurseve dhe mori pjesë në shumë aktivitete jashtëshkollore. Asaj iu ofrua një Bursë Rhodes dhe studioi për një Master në Politika Publike në St Hilda's College, Oxford me Shkollën e Qeverisjes Blavatnik.[11][12] Komentuesit kanë vënë re arritjet e saj pavarësisht angazhimeve të saj akademike dhe përgatitjes së kufizuar për turne. Vladimir Kramnik tha: "Nëse ajo dëshiron të mbetet lojtarja më e mirë femër, ndoshta nuk mund të bëjë asgjë. Nëse dëshiron të arrijë potencialin e saj, duhet të përqendrohet plotësisht në shah."[13] Hou është gjithashtu e vetëdijshme për këtë, por megjithatë zgjedh ta trajtojë shahun si një hobi, jo si një karrierë.[14] Ajo tha në vitin 2018: "Dua të jem më e mira, por duhet të kesh edhe një jetë."[13]

Në vitin 2020, në moshën 26 vjeç, Hou u bë profesoresha më e re ndonjëherë në Universitetin Shenzhen, ku është profesoreshë në Shkollën e Edukimit Fizik,[15] e cila përfshin shahun në Programin e saj të Trajnimit Sportiv.[16]

  1. ↑ Hou Yifan Arkivuar 2012-09-06 tek Archive.today New in Chess NICBase Online Info.
  2. ↑ Chess: Hou Yifan, No 1 woman and professor at 26, loses in online return, Leonard Barden, The Guardian, 17 korrik 2020
  3. ↑ Standard Top 100 Women FIDE.
  4. ↑ "BBC 100 Women 2017: Who is on the list?" (në anglisht). BBC News. 20 tetor 2017. Marrë më 24 korrik 2019.
  5. ↑ tradimo.com – learn to trade (2016-08-22), Interview with Hou Yifan, Women's Chess World Champion | tradimo (në anglisht), marrë më 2016-08-23
  6. 1 2 3 "Chess for success" (në anglisht). Chinadaily.com.cn. 2008-10-07. Marrë më 2011-12-03.
  7. 1 2 "Chess grandmaster Hou, 13, is no square!", by Adrian Butler, Liverpool Echo, 4 shtator 2007
  8. ↑ Biography of Yifan Hou. V. Marx György Memorial, 4–15 August 2007 Paks, Hungary.
  9. ↑ Interview at the Women's World Chess Championship 2006 by the tournament's organisers Arkivuar 2006-05-28 tek Wayback Machine; accessed 24 March 2006.
  10. ↑ "ChessBase" (në anglisht). Chessbase.de. 23 janar 2008. Marrë më 3 dhjetor 2011.
  11. ↑ "Queen of Chess Win Rhodes Scholarships among 12,000 Global Candidates" (në anglisht). 11 dhjetor 2017. Arkivuar nga origjinali më 8 nëntor 2018. Marrë më 3 janar 2018.
  12. ↑ "Oxford, led by Hou Yifran, wins the 137th Varsity chess match". St Hilda's College Oxford (në anglisht). 2019-03-14. Arkivuar nga origjinali më 28 korrik 2020. Marrë më 2020-02-12.
  13. 1 2 Alex W. Palmer (12 shtator 2017). "The exceptional genius of Hou Yifan" (në anglisht). ESPN.
  14. ↑ Katy Scott (2 janar 2018). "Top female grandmaster takes on man's world of chess" (në anglisht).
  15. ↑ Doggers (PeterDoggers), Peter (10 korrik 2020). "Hou Yifan Youngest Ever Professor At Shenzhen University". Chess.com (në anglisht). Marrë më 2020-07-16.
  16. ↑ "Hou Yifan becomes the youngest professor of Shenzhen University and helps city construction (Google translation)". Sina (në anglisht). Marrë më 28 shkurt 2021.

Lidhje të jashtme

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
Marrë nga "https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Hou_Yifan&oldid=2857922"