IFRS 10

IFRS 10 ose Standardi Ndërkombëtar i Raportimit Financiar 10 është një standard ndërkombëtar i raportimit financiar me titull Pasqyrat financiare të konsoliduara (anglisht: Consolidated Financial Statements). Standardi përcakton parimet për paraqitjen dhe përgatitjen e pasqyrave financiare të konsoliduara kur një njësi ekonomike kontrollon një ose më shumë njësi të tjera.^[1]

IFRS 10 u publikua nga International Accounting Standards Board në maj 2011 dhe zëvendësoi pjesën e IAS 27 që lidhej me pasqyrat financiare të konsoliduara. Standardi është i zbatueshëm për periudhat vjetore të raportimit që fillojnë më ose pas 1 janarit 2013.^[1]^[2]

Qëllimi

Qëllimi i IFRS 10 është të vendosë një model të vetëm kontrolli për përcaktimin nëse një njësi ekonomike duhet të konsolidojë një njësi tjetër në pasqyrat e saj financiare. Standardi synon të sigurojë që pasqyrat financiare të konsoliduara të paraqesin grupin ekonomik si një njësi të vetme raportuese.

Në këtë kuptim, IFRS 10 ka rëndësi të veçantë për holdingjet, grupet e shoqërive, kompanitë mëmë dhe kompanitë bija, sepse përcakton kur një marrëdhënie kontrolli sjell detyrimin për konsolidim.

Kontrolli

Koncepti qendror i IFRS 10 është kontrolli. Sipas standardit, një investitor kontrollon një njësi tjetër kur është i ekspozuar ose ka të drejta ndaj kthimeve të ndryshueshme nga përfshirja e tij në atë njësi dhe ka aftësinë të ndikojë mbi këto kthime përmes pushtetit që ushtron mbi njësinë tjetër.^[3]

Në praktikë, kontrolli përbëhet nga tri elemente kryesore:

pushteti mbi njësinë ku është investuar;
ekspozimi ose të drejtat ndaj kthimeve të ndryshueshme;
aftësia për të përdorur pushtetin për të ndikuar mbi këto kthime.^[4]

Pushteti mbi njësinë tjetër

Pushteti nënkupton aftësinë për të drejtuar aktivitetet përkatëse të një njësie tjetër, pra ato aktivitete që ndikojnë në mënyrë të rëndësishme në kthimet e saj ekonomike. Ky pushtet mund të rrjedhë nga të drejtat e votës, nga aksionet, nga marrëveshje kontraktore ose nga mekanizma të tjerë juridikë e ekonomikë.

Në shumë raste, pushteti lidhet me zotërimin e shumicës së të drejtave të votës. Megjithatë, IFRS 10 pranon se kontrolli mund të ekzistojë edhe në situata më komplekse, për shembull kur një investitor ka të drejta kontraktore ose kontroll praktik mbi vendimmarrjen kryesore të njësisë tjetër.

Kthimet e ndryshueshme

Një element tjetër i kontrollit është ekspozimi ndaj kthimeve të ndryshueshme. Këto kthime mund të jenë pozitive, negative ose të dyja. Ato mund të përfshijnë dividentë, ndryshime në vlerën e investimit, sinergji biznesi, kursime të kostove, përfitime strategjike ose forma të tjera të përfitimit ekonomik.^[4]

Kjo do të thotë se kontrolli nuk lidhet vetëm me pronësinë formale, por edhe me mënyrën se si investitori përfiton ose ndikohet ekonomikisht nga veprimtaria e njësisë tjetër.

Lidhja midis pushtetit dhe kthimeve

Për të ekzistuar kontrolli sipas IFRS 10, nuk mjafton që një investitor të ketë pushtet ose të jetë i ekspozuar ndaj kthimeve. Ai duhet të ketë edhe aftësinë për ta përdorur pushtetin e tij për të ndikuar mbi këto kthime.

Ky element është i rëndësishëm sidomos në strukturat komplekse të investimeve, fondet, marrëveshjet e menaxhimit dhe rastet kur një palë mund të veprojë si agjent për llogari të një pale tjetër.

Pasqyrat financiare të konsoliduara

Pasqyrat financiare të konsoliduara paraqesin aktivet, detyrimet, kapitalin, të ardhurat, shpenzimet dhe flukset monetare të kompanisë mëmë dhe të kompanive bija si të ishin pjesë e një njësie të vetme ekonomike.^[4]

Konsolidimi synon t’u japë përdoruesve të pasqyrave financiare një pamje më të plotë të gjendjes financiare dhe performancës së një grupi shoqërish. Pa konsolidim, pasqyrat e kompanisë mëmë mund të mos pasqyrojnë plotësisht burimet, detyrimet dhe rezultatet ekonomike të grupit që ajo kontrollon.

Marrëdhënia me standarde të tjera

IFRS 10 lidhet ngushtë me disa standarde të tjera ndërkombëtare të raportimit financiar. IFRS 12 trajton shënimet shpjeguese për interesat në njësi të tjera, ndërsa IAS 27 pas ndryshimeve përqendrohet kryesisht te pasqyrat financiare të veçanta.^[1]

IFRS 10 u publikua së bashku me standarde të tjera që synonin të përmirësonin raportimin për investimet, marrëveshjet e përbashkëta dhe interesat në njësi të tjera.

Rëndësia praktike

IFRS 10 ka rëndësi të madhe në kontabilitet, auditim, financë dhe raportim korporativ. Ai përdoret për të përcaktuar nëse një kompani duhet të përfshijë një kompani tjetër në pasqyrat e saj financiare të konsoliduara.

Standardi është veçanërisht i rëndësishëm për:

grupet e shoqërive;
kompanitë mëmë;
kompanitë bija;
strukturat holding;
fondet e investimit;
shoqëritë me interesa të shumta në njësi të tjera;
audituesit dhe përgatitësit e pasqyrave financiare.

Shih edhe

Lidhje të jashtme

Referime

1 2 3 "IFRS 10 Consolidated Financial Statements" (në anglisht). IFRS Foundation. Marrë më 7 korrik 2026.
↑ "Post-implementation Review of IFRS 10, IFRS 11 and IFRS 12" (në anglisht). IFRS Foundation. Marrë më 7 korrik 2026.
↑ "International Financial Reporting Standard 10 Consolidated Financial Statements" (në anglisht). IFRS Foundation. Marrë më 7 korrik 2026.
1 2 3 "IFRS 10 — Consolidated Financial Statements" (në anglisht). IAS Plus. Marrë më 7 korrik 2026.

[ifrs-1] 1 2 3 "IFRS 10 Consolidated Financial Statements" (në anglisht). IFRS Foundation. Marrë më 7 korrik 2026.

[pir-2] "Post-implementation Review of IFRS 10, IFRS 11 and IFRS 12" (në anglisht). IFRS Foundation. Marrë më 7 korrik 2026.

[ifrs-html-3] "International Financial Reporting Standard 10 Consolidated Financial Statements" (në anglisht). IFRS Foundation. Marrë më 7 korrik 2026.

[iasplus-4] 1 2 3 "IFRS 10 — Consolidated Financial Statements" (në anglisht). IAS Plus. Marrë më 7 korrik 2026.

[1]

[2]

[3]

[4]