Shko te përmbajtja

Jedi

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë

Jedi, Kalorësit Jedi, ose së bashku Urdhri Jedi janë personazhe fiktivë, dhe shpesh protagonistë, të paraqitur në shumë vepra brenda ekskluzivitetit Star Wars. Duke punuar në mënyrë simbiotike së bashku me Republikën Galaktike, Urdhri Jedi përshkruhet si një organizatë fetare, akademike, meritokratike dhe ushtarake-ndihmëse (paqeruajtëse), origjina e së cilës daton mijëra vjet para ngjarjeve të filmave artistikë të Star Wars. Organizata fiktive ka frymëzuar një lëvizje të vogël fetare dhe komunitet online në botën reale: Jediizmin.[1]

Brenda galaktikës Star Wars, Urdhri Jedi janë roje të fuqishme të rendit dhe drejtësisë të cilët, përmes intuitës, trajnimit rigoroz dhe vetëdisiplinës intensive, janë në gjendje të ushtrojnë një fuqi mbinatyrore të njohur si Forca, duke arritur kështu aftësinë për të lëvizur objekte me mendjen, për të kryer bëma të pabesueshme force, për të perceptuar ngjarje që janë të largëta në kohë ose hapësirë dhe për t'u lidhur me mendimet e njerëzve të caktuar. George Lucas, krijuesi i Star Wars, shpjegon se Jedi-të janë "murgj luftëtarë që ruajnë paqen në univers", duke shmangur përdorimin e dhunës përveç si mjet i fundit, me një mision për të "përdorur fuqinë e tyre për të mbajtur qeveritë e të gjithë planetëve në vijë, në mënyrë që të mos bëjnë gjëra të tmerrshme". Jedi-të kanë "autoritetin moral për ta bërë këtë" pasi janë "më moralët nga kushdo në galaktikë". Gjatë gjithë serisë, Jedi-të shpesh njihen nga rrobat dhe tunikat e tyre në nuanca të ndryshme të kafesë dhe përdorimi i shpatave të dritës: armë si shpata me tehe shumëngjyrëshe të bëra nga plazma.

Kryesisht i përshkruar në epokën e Republikës së Vjetër të serisë, Urdhri Jedi është një organizatë manastirore që përfshin anëtarë të specieve të ndryshme njerëzore dhe humanoide, të cilët stërviten me kujdes në artet marciale dhe bashkëpunojnë ngushtë me qeverinë e Republikës në të gjithë galaktikën, duke punuar për të sjellë "paqe në galaktikë duke qenë ambasadorë dhe zgjidhës problemesh", sipas Lucas. Personazhet Jedi hetojnë krime të caktuara duke filluar nga vrasjet e profilit të lartë deri te korrupsioni politik, veprojnë si diplomatë midis grupeve të fuqishme ndërplanetare, mbrojnë zyrtarët më të lartë qeveritarë të Republikës, gjurmojnë të arratisurit dhe promovohen si udhëheqës në ushtrinë e Republikës gjatë Luftërave të Kloneve. Megjithatë, kredoja e tyre kërkon që ata të mbrojnë dhe të mbrojnë të gjithë jetën dhe të përdorin fuqinë e tyre vetëm për njohuri dhe mbrojtje, megjithëse ekskluziviteti i Star Wars shpesh i portretizon ata në betejë.

Së bashku me elementët e Epokës së Re, Lucas zhvilloi kredon Jedi duke adoptuar elementë të caktuar nga fetë e vërteta lindore - përkatësisht Budizmi dhe potencialisht Taoizmi. Në të njëjtën mënyrë, kredoja Jedi përqendrohet në dhembshurinë për të tjerët, vëmendjen, moslidhjen dhe meditimin, të cilat janë të gjitha karakteristika të asaj që personazhet Jedi e quajnë "ana e ndritshme" e Forcës. Për më tepër, Jedi e shohin frikën si rrënjën e vuajtjes: frika që çon në zemërim, zemërimi që çon në urrejtje dhe urrejtja që çon në vuajtje. Jeditë paralajmërojnë se një tepricë e këtyre emocioneve negative mund t'i largojë praktikuesit nga ana e ndritshme e Forcës drejt anës së errët, e cila përqafon pasionet, agresionin, urrejtjen, tërbimin, frikën dhe hidhërimin si një mënyrë jetese. Sithët janë ndjekës të anës së errët dhe armiqtë tradicionalë të Jedive. Ndërsa Sithët në fund të fundit kërkojnë sundim të dhunshëm dhe absolut mbi galaktikën, Jeditë punojnë për të mbrojtur demokracinë, harmoninë dhe drejtësinë. Me ngritjen e Lordit Sith Darth Sidious dhe Perandorisë Galaktike, Urdhri Jedi është i jashtëligjshëm dhe shumica e anëtarëve të tij vriten në spastrimin politik që pasoi. Personazhet bëjnë përpjekje të mëvonshme për të ringjallur organizatën.

  1. Chryssides, George D. (2011-11-25). Historical Dictionary of New Religious Movements (në anglisht). Bloomsbury Publishing PLC. ISBN 978-0-8108-7967-6.