Kështjella Himeji

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Trashëgimni botërore e mbrojtur nga UNESCO
Himeji-jo*

Kështjella e Himejit në maj 2015
Kështjella Himeji në maj 2015 pas rinovimit pesëvjeçar të çatisë dhe mureve
Shteti Japonia
Lloji Kulturor
Kriteri i, iv
Referime 661
Rajoni**
Koordinatat 34°50′21″V 134°41′38″L / 34.83917°V 134.69389°L / 34.83917; 134.69389Koordinatat: 34°50′21″V 134°41′38″L / 34.83917°V 134.69389°L / 34.83917; 134.69389
Historia e pranimit
Pranimi 1993  Mbledhja e 17të
Kështjella Himeji is located in Japoni
Kështjella Himeji
Vendndodhja e Kështjella Himeji në Japonia
* Emri siç është i shkruar në listën e pranimit nga UNESCO.
** Rajonet të klasifikuara sipas UNESCO-s.

Kështjella Himeji (姫路城 Himeji-jō?) është një kompleks kështjelle japoneze në majë të një kodre e vendosur në qytetin e Himejit, Hyōgo, Japoni. Kështjella konsiderohet si shembulli më i mirë i mbijetuar i arkitekturës prototipike të kështjellës japoneze, që përfshin një rrjet prej 83 ndërtesash me sisteme mbrojtëse të avancuara nga periudha feudale.[1] Kështjella njihet shpesh si Hakuro-jō ose Shirasagi-jō ("Kështjella e Egretit të Bardhë" ose "Kështjella e Heronës së Bardhë") për shkak të pamjes së jashtme të bardhë të shkëlqyer dhe ngjashmërisë së supozuar me fluturimin e një zogu.[2][3]

Kështjella Himeji daton nga viti 1333, kur Akamatsu Norimura ndërtoi një fortesë në majë të kodrës Himeyama. Fortesa u shpërbë dhe u rindërtua Kështjella Himeyama në vitin 1346, dhe pastaj u ri-modelua në kështjellën Himeji dy shekuj më vonë. Kështjella Himeji u ri-modelua në mënyrë të konsiderueshme në vitin 1581 nga Toyotomi Hideyoshi, i cili shtoi një kullë të kështjellës tre-katëshe. Në vitin 1600, Tokugawa Ieyasu i dha kështjellën Ikeda Terumasa për ndihmën e tij në Betejën e Sekigahara dhe Ikeda tërësisht e rindërtoi kështjellën nga viti 1601 deri më 1609, duke e zgjeruar atë në një kompleks të madh të kështjellës.[4] Disa ndërtesa u shtuan më vonë në kompleksin e kështjellës nga Honda Tadamasa nga viti 1617 deri në vitin 1618. Për mbi 400 vjet, Kështjella Himeji ka mbetur e paprekur, madje edhe gjatë bombardimeve të gjera të Himejit në Luftën e Dytë Botërore dhe fatkeqësive natyrore siç është tërmeti i Madh i Hanshinit në 1995.[5][6]

Kështjella Himeji është kështjella më e madhe dhe më e vizituar në Japoni dhe u regjistrua në vitin 1993 si një nga vendet e para të Japonisë në listën e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s. Zona brenda mureve të mesit të kompleksit të kështjellës është caktuar Vend i Veçantë Historik dhe pesë struktura të kështjellës, janë caktuar edhe Pasuri Kombëtare.[7] Së bashku me Kështjellën Matsumoto dhe Kështjellën Kumamoto, Kështjella Himeji konsiderohet si një nga kështjellat e para të Japonisë.[8] Për të ruajtur ndërtesat e kështjellës, u bë punë restauruese për disa vjet dhe u rihap para publikut më 27 mars 2015.[9] Punimet gjithashtu hoqën papastërtinë dhe grimin, duke rikthyer ngjyrën grit të çatisë, në ngjyrën e saj fillestare të bardhë të shndritshme.

Historia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Photo of the front of the castle complex
Pamje e përparme e kompleksit të kështjellës
A 1761 depiction of the castle complex
Një përshkrim i vitit 1761 i kompleksit të kështjellës
Photo of the "Three Country Moat" in the centre of the castle complex
"Hendeku" në qendër të kompleksit të kështjellës.

Ndërtimi i Kështjellës Himeji daton në vitin 1333, kur një fortesë u ndërtua në kodrën Himeyama nga Akamatsu Norimura, sundimtari i provincës së lashtë Harima.[4] Në vitin 1346, djali i tij Sadanori shkatërroi këtë fortesë dhe ndërtoi Kështjellën Himeyama në vendin e saj.[4][10] Në vitin 1545, klanet Kuroda u vendosën këtu me urdhër të klanit Kodera dhe sunduesi feudal Kuroda Shigetaka rimodeloi kështjellën në Kështjellën Himeji, duke përfunduar punën në vitin 1561.[4][11] Në vitin 1580, Kuroda Yoshitaka ia paraqiti kështjellën Toyotomi Hideyoshi-t dhe në vitin 1581 Hideyoshi e rimodeloi kështjellën në mënyrë të ndjeshme, duke ndërtuar një kullë trekatëshe me një sipërfaqe prej rreth 55 m2 (590 sq ft).[12][11]

Pas betejës së Sekigaharës në vitin 1600, Tokugawa Ieyasu i dha Kështjellën Himeji dhëndrit të tij, Ikeda Terumasa, si shpërblim për ndihmën e tij në betejë.[4] Ikeda shkatërroi kullën trekatëshe që ishte krijuar nga Hideyoshi dhe e rindërtoi tërësisht dhe e zgjeroi kështjellën nga viti 1601 deri më 1609, duke shtuar tre hendeqe dhe duke e shndërruar atë në kompleksin e kështjellës që shihet sot.[4][12] Shpenzimet e punës që përfshihen në këtë zgjerim besohet se kanë arritur në 25 milionë ditë-njeriu.[4] Ikeda vdiq në vitin 1613, duke kaluar kështjellën tek djali i tij, i cili gjithashtu vdiq tre vjet më vonë.[13] Në vitin 1617, Honda Tadamasa dhe familja e tij trashëguan kështjellën, dhe Honda shtoi disa ndërtesa në kompleksin e kështjellës, duke përfshirë një kullë të veçantë për nusen e tij Princeshën Sen (千姫 Senhime?).[13]

Në Periudhën Meiji (1868-1912), shumë kështjella japoneze u shkatërruan.[5] Kështjella e Himejit u braktis në vitin 1871 dhe disa nga korridoret dhe portat e kështjellës u shkatërruan për të bërë vend për kazermat e ushtrisë japoneze.[12][11] I gjithë kompleksi i kështjellës ishte planifikuar të shkatërrohej nga qeveria, por u kursye nga përpjekjet e Nakamura Shigeto, një kolonel i ushtrisë.[12] Një monument guri që nderon Nakamura-n u vendos në kompleksin e kështjellës brenda portës së parë, the Porta Hishi (菱の門 Hishinomon?).[12][14] Edhe pse Kështjella e Himejit u kursye, kështjellat japoneze ishin bërë të vjetra dhe ruajtja e tyre ishte e kushtueshme.[12]

Kur sistemi feudal han u hoq në vitin 1871, Kështjella Himeji u vu në ankand.[12] Kështjella është blerë nga një banor i Himejit për 23 jen japonez (sot rreth 200,000 jen ose 2,258 dollarë amerikanë).[12]Blerësi donte të shkatërronte kompleksin e kështjellës dhe të zhvillonte tokën, por kostoja e shkatërrimit të kështjellës vlerësohej të ishte shumë e madhe dhe u kursye përsëri.[12]

Himeji u bombardua rëndë në vitin 1945, në fund të Luftës së Dytë Botërore dhe megjithëse pjesa më e madhe e zonës përreth ishte djegur në tokë, kështjella mbeti e paprekur.[1] Një bombë u hodh në katin e fundit të kështjellës, por nuk arriti të shpërthejë.[15] IPër të ruajtur kompleksin e kështjellës, u ndërmorën punë substanciale të riparimit duke filluar nga viti 1956, me një shpenzim pune prej 250,000 ditëve të njeriut dhe një kosto prej 550 milionë jen.[12][11] Në janar të vitit 1995, qyteti i Himejit u dëmtua ndjeshëm nga tërmeti i Madh Hanshin, por Kështjella e Himejit mbijetoi sërish pothuajse e padëmtuar, duke demonstruar rezistencën e jashtëzakonshme nga tërmetet.[6] Edhe shishja e hirës e vendosur mbi altarin në katin e fundit të kullës mbeti në vend pa lëvizur.[6]

Njohja historike[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Kështjella Himeji u regjistrua më 11 dhjetor 1993 si një nga vendet e para të Trashëgimisë BotëroreUNESCO-s në Japoni.[12][5][1] Pesë struktura të kështjellës janë gjithashtu të përcaktuara si Thesaret Kombëtare: Kulla kryesore (大天守 daitenshu?),[16][17] kulla e vogël veriperëndimore (乾小天守 inui kotenshu?),[18] kulla e vogël perëndimore (西小天守 nishi kotenshu?),[19] kulla e vogël lindore (東小天守 higashi kotenshu?),[20] dhe korridoret I, Ro, Ha, Nidhe kuzhina (イ, ロ, ハ, ニの渡櫓附台所1棟 i, ro, ha, ni no watariyagura tsuketari daidokoro 1 to?).[7][21] Zona në mes të pjesës më të madhe të kompleksit të kështjellës është caktuar një Vend i Veçantë Historik.[12]

Së bashku me Kështjellën Matsumoto dhe Kështjellën Kumamoto, Kështjella Himeji konsiderohet si një nga kështjellat e para të Japonisë.[8] Është kalaja më e vizituar në Japoni, duke marrë mbi 2,860,000 vizitorë në 2015.[4][5] Duke filluar në prill 2010, Kalaja Himeji iu nënshtrua restaurimit për të ruajtur ndërtesat e kështjellës dhe u rihap për publikun më 27 mars 2015.[9]

Detajet e dizajnit[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

A depiction of the intricate castle complex
Një përshkrim i kompleksit të ndërlikuar të kështjellës
Photo of the family crest of Ikeda Terumasa
Kreshti i familjes së Ikeda Terumasa [12]

Kështjella Himeji është kështjella më e madhe në Japoni.[5] Ajo shërben si një shembull i shkëlqyer i arkitekturës prototipike të kështjellës japoneze, që përmban shumë nga karakteristikat mbrojtëse dhe arkitektonike të lidhura me kështjellat japoneze.[1] Muret e lakuara të Kështjellës së Himejit nganjëherë thonë se i ngjajnë gjigantit fans (扇子 sensu?), por materialet kryesore të përdorura në strukturat janë guri dhe druri.[12][2] Kreshta feudale (家紋 kamon?) të familjes janë instaluar në të gjithë arkitekturën e ndërtesës, duke nënkuptuar zotërinjtë e ndryshëm që banonin në kështjellë gjatë gjithë historisë së saj.[12]

Photo of gun racks inside the keep
Raftet e armëve brenda kullës

Kompleksi i Kështjellës Himeji ndodhet në qendër të Himejit, në majë të një kodre të quajtur Himeyama, që është 45.6 m (150 ft) mbi nivelin e detit. Kompleksi i kështjellës përfshin një rrjet prej 83 ndërtesash të tilla si depot, portat, korridoret dhe turrets ( yagura?).[12][14] Prej këtyre 83 ndërtesave, 74 janë përcaktuar si Pasuri të Rëndësishme Kulturore: 11 korridore, 16 turreta, 15 porta dhe 32 mure tokësore.[6] Muret më të larta në kompleksin e kështjellës kanë një lartësi prej 26 m (85 ft).[12] Bashkë me kompleksin e kështjellës është një kopsht Koko-en (好古園 Kōkoen?), një kopsht japonez i krijuar në vitin 1992 për të përkujtuar 100 vjetorin e qytetit të Himejit.[22]

Nga lindja në perëndim, kompleksi i Kështjellës Himeji ka një gjatësi prej 950 to 1,600 m (3,120 to 5,250 ft), dhe nga veriu në jug, ai ka një gjatësi prej 900 to 1,700 m (3,000 to 5,600 ft).[12] Kompleksi i kështjellës ka një perimetër prej 4,200 m (2.6 mi).[12] Ai mbulon një sipërfaqe prej 233 hektarësh (2,330,000 m2 se 576 akër), duke e bërë atë rreth 50 herë më të madh se Dome Tokio ose 60 herë më e madhe se Stadiumi Koshien.[4][12][1]

Kulla kryesore (大天守 daitenshu?) në qendër të kompleksit është 46.4 m (152 ft) e lartë, duke qëndruar 92 m (302 ft) mbi nivelin e detit. Së bashku me kullën kryesore, tre kulla degë më të vogla (小天守 kotenshu?) formojnë një grup të kullave.[12] Nga jashtë, kullat duket se kanë pesë kate, sepse katin e dytë dhe të tretë nga maja duken të jenë një kat i vetëm; megjithatë, ai në të vërtetë ka gjashtë kate dhe një bodrum.[3] Bazamenti i kullës kryesore ka një sipërfaqe prej 385 m2 (4,140 sq ft), dhe ndërtesa e saj përmban objekte të veçanta që nuk shihen në kështjellat e tjera, duke përfshire kabinetet, një lavaman dhe një korridor kuzhine.

Mbrojtja[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Photo of defensive loopholes in one of the castle walls. Two of the loopholes are rectangle-shaped, one is triangle-shaped, and one is circle-shaped.
Shtigjet e ngushta në mbrojtjen.
Photo of two angled chutes or "stone drop windows" on a castle structure
"Dritaret rënëse prej guri"

Kështjella Himeji përmban sisteme mbrojtëse të avancuara nga periudha feudale.[1] Shtigjet e ngushta (狭間 sama?) në formën e qarqeve, trekëndëshave, katrorëve dhe drejtkëndëshave gjenden në të gjithë Kështjellën e Himejit, me qëllim që të lejojnë mbrojtësit të armatosur me tanegashima ose harkëtarë të sulmojnë ndaj kundërshtarëve pa u ekspozuar. [3] Rreth 1 mijë shtigje të ngushta ekzistojnë në ndërtesat e kështjellës që mbeten sot.[12] Kënde të pjerrëta që quhen "dritare rënëse prej guri" (石落窓 ishi-otoshi-mado?) janë vendosur gjithashtu në pika të shumta në muret e kështjellës, duke mundësuar gurët ose vajin e zier për t'u derdhur mbi kokat e sulmuesve që kalonin nën dhe suva e bardhë u përdor në ndërtimin e kështjellës për rezistencën ndaj zjarrit. [23]

Ndikimi kulturor[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Kështjella Himeji shpesh njihet edhe si Hakuro-jō ose Shirasagi-jō ("Kalaja e Egretit të Bardhë" ose "Kalaja e Heronit të e Bardhë") për shkak të shkëlqimit të bardh të jashtëm dhe ngjashmërisë së supozuar me fluturimin e një zogu.[2][3] Kështjella është paraqitur gjerësisht në filma të huaj dhe japonezë, përfshirë filmin e James Bond "You Only Live Twice" (1967), dhe filmin e Akira Kurosawa Kagemusha (1980) dhe Ran (1985).[8] Në miniseries televizive Shōgun (1980) ajo shërbeu si një kështjellë e epokës feudale Osaka,[15] e cila ka humbur fortifikimet përreth. Në videolojërat Civilization Revolution dhe Civilization V, Kështjella Himeji është në dispozicion për ta ndërtuar si një mrekulli e botës.

Statistikat e vizitorëve[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  • Më 14 prill të vitit 2009, numri total i vizitave që nga epoka e restaurimit Showa tejkaloj 40 milionë.[24]
  • 1964 – 1,738,000 (Puna restauruese e epokës Showa përfundoi)
  • 1989 – 1,197,000
  • 1990 – 811,000
  • 1991 – 871,000
  • 1992 – 885,000
  • 1993 – 1,019,000
  • 1994 – 983,000
  • 1995 – 695,000
  • 1996 – 861,000
  • 1997 – 716,000
  • 1998 – 792,000
  • 1999 – 713,000
  • 2000 – 662,000
  • 2001 – 708,000
  • 2002 – 729,000
  • 2003 – 814,000
  • 2004 – 771,000
  • 2005 – 778,000
  • 2006 – 899,000
  • 2007 – 1,023,000
  • 2008 – 1,195,000
  • 2009 – 1,561,000
  • 2010 – 458,000 (filloi puna restauruese)
  • 2011 – 611,000
  • 2012 – 711,000
  • 2013 – 881,000[25]
  • 2014 – 919,000[25]
  • 2015 – 2,860,000 (restaurimi përfundoi në mars)[26]

Galeria[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Pamje panoramike

Panoramic photo of the castle grounds, with Himeji city in the background
Një pamje panoramike e kështjellës, me qytetin Himeji në sfond

Pamje nga larg

Pamje nga poshtë

Pamje gjatë natën

Pamje nga lart

Pamje nga pjesa e brendshme

Pikëpamjet e me lulet e qershisë

Referimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ a b c d e f "Himeji-jo". UNESCO World Heritage Centre. Marrë më korrik 4, 2010. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  2. ^ a b c Bornoff, Nicholas (2000). The National Geographic Traveler: Japan. Washington: National Geographic Society. ff. 256–257. ISBN 0-7894-5545-5. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  3. ^ a b c d e Eyewitness Travel Guides: Japan. New York: Dorling Kindersley Publishing. 2000. ff. 200–203. ISBN 0-7894-5545-5. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  4. ^ a b c d e f g h i "A hilltop white heron 400 years old". The Daily Yomiuri. Marrë më korrik 5, 2010. Nuk lejohet formatim teksti në: |publisher= (Ndihmë!); Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  5. ^ a b c d e "Himeji Castle starts its renovation in April". Official Tourism Guide for Japan Travel. Arkivuar nga origjinali origjinali më 24 mars 2011. Marrë më korrik 1, 2010. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  6. ^ a b c d "Himeji Castle". Japan Atlas. Marrë më korrik 5, 2010. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  7. ^ a b "Kopje e arkivuar" (në japonisht). Himeji city. Arkivuar nga origjinali origjinali më 27 shtator 2010. Marrë më korrik 5, 2010.
  8. ^ a b c "The Three Famous Castles of Japan". Kobayashi Travel Service. Arkivuar nga origjinali origjinali më 17 maj 2013. Marrë më korrik 4, 2010. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  9. ^ a b "Kopje e arkivuar". Arkivuar nga origjinali origjinali më 15 shkurt 2015. Marrë më 12 maj 2017. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  10. ^ Hinago, Motoo (1986). Japanese Castles. Kodansha International Ltd. and Shibundo. ff. 121–125. ISBN 0-87011-766-1. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  11. ^ a b c d O'Grady, Daniel. "Japanese Castle Explorer – Himeji Castle". Japanese Castle Explorer. Marrë më korrik 11, 2010. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  12. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v "National Treasure Himeji Castle Guide book" (PDF). Himeji Rojyo Lions Club. 2000. Arkivuar nga origjinali origjinali (PDF) më 10 korrik 2011. Marrë më korrik 10, 2010. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  13. ^ a b Jacqueline A., Ball (2005). Himeji Castle: Japan's Samurai Past. New York: Bearport Publishing. f. 32. ISBN 1-59716-001-6. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  14. ^ a b "世界遺産姫路城 城の楽しみ方". Marrë më maj 18, 2016. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  15. ^ a b Lowe, Sam (11 maj 2010). "Restoring a Japanese Treasure". Best Western's Travel Blog. Marrë më korrik 11, 2010. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  16. ^ "姫路城大天守". Arkivuar nga origjinali origjinali më 24 qershor 2016. Marrë më maj 18, 2016. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  17. ^ "National Treasure, World Heritage, Himeji Castle". Arkivuar nga origjinali origjinali më 15 shkurt 2017. Marrë më maj 18, 2016. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  18. ^ "姫路城乾小天守". Marrë më maj 18, 2016. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  19. ^ "姫路城西小天守". Arkivuar nga origjinali origjinali më 24 qershor 2016. Marrë më maj 18, 2016. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  20. ^ "姫路城東小天守". Arkivuar nga origjinali origjinali më 24 qershor 2016. Marrë më maj 18, 2016. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  21. ^ "姫路城イ・ロ・ハ・ニの渡櫓附台所1棟". Arkivuar nga origjinali origjinali më 8 maj 2016. Marrë më maj 18, 2016. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  22. ^ "Kokoen Garden, Traditional Japanese Garden in Himeji City". EOK. Marrë më korrik 4, 2010. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  23. ^ Turnbull, Stephen (2003). Japanese Castles 1540–1640. Oxford: Osprey Publishing. ff. 64. ISBN 978-1-84176-429-0. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  24. ^ 姫路城、入場者4000万人突破 昭和の大修理から45年で(共同通信2009年4月14日)
  25. ^ a b "平成26年度姫路市入込客数、観光動向・イベントアンケート調査報告書 P3" (PDF). Arkivuar nga origjinali origjinali (PDF) më 16 qershor 2016. Marrë më maj 18, 2016. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  26. ^ Yoshiko Yukinaga. "「姫路城来場者、日本一に。過去最多286万人」". Mainichi Shinbun. Marrë më 13 maj 2016. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
Lexim të mëtejshëm

Lidhje të jashtme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Video