Katedralja e Shën Gjergjit, Lviv
| St. George's Cathedral | |
|---|---|
| Denominimi | Catholic Church |
| Historia | |
| Statusi | Cathedral |
| Arkitektura | |
| Arkitekt(ë) | Bernard Meretyn |
| Stili | baroque-rococo |
| Vënia e gurit të themelit | 1744 |
| Përfunduar | 1760 |
| Administrimi | |
| Provinca kishtare | Ukrainian Catholic Archeparchy of Lviv |
| Klerikët | |
| Kryepeshkop | Ihor Vozniak |
Katedralja e Shën Gjergjit është një katedrale baroke e vendosur në qytetin e Lvivit, i cili është kryeqyteti historik i Ukrainës perëndimore. Është ndërtuar midis viteve 1744-1760 në një kodër me pamje nga qyteti. Kjo është shfaqja e tretë e një kishe që ndodhet në këtë vend që nga shekulli i 13-të. Rëndësia e saj e ka bërë atë vazhdimisht një shënjestër për pushtuesit dhe vandalët. Katedralja gjithashtu ka një pozicion strategjik në aspektin fetar dhe kulturor ukrainas. Gjatë shekujve 19 dhe 20, katedralja shërbeu si kisha kryesore (nënë) e Kishës Katolike Greke të Ukrainës.
Historia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Një kishë e cila ka qëndruar në kodrën e Shën Gjergjit që rreth vitit 1280, na con pas në kohë kur zona ishte ende pjesë e Principatës së Halych-Volhynia. Pasi kisha origjinale prej druri dhe fortesa në të cilën ndodhej u shkatërruan nga Mbreti Casimir III i Polonisë në vitin 1340, u ndërtua një bazilikë bizantine me katër kolona për Kishën Ortodokse Lindore të zonës.
Në vitin 1642, një shtypshkronjë kishtare u krijua në katedrale nga peshkopi ortodoks Arseniy Zheliborskyi. Në korrik të vitit 1700, Akti i Unifikimit të kryeparkisë së Lvivit me Selinë e Shenjtë u shpall në një version më të vjetër të Shën Gjergjit kur peshkopi Joseph Shumlanskyi përqafoi hapur Unionin e Brestit (1596).
Ndërtimi i Katedrales së tanishme filloi në vitin 1746 nga Metropoliti Athanasius Szeptycki dhe përfundoi në vitin 1762 nga Leo Szeptycki. Pas nevojës për transferimin e selisë së Kishës gjatë viteve 1800, Katedralja e Shën Gjergjit u bë kisha mëmë e Kishës Katolike Greke Ukrainase (UGCC).
Pas Luftës së Dytë Botërore, autoritetet sovjetike filluan persekutimin e UGCC-së, duke burgosur Kryepeshkopin e saposhpallur të Lvivit, Josyf Slipyj si dhe pjesën tjetër të hierarkisë kishtare. Në mars të vitit 1946, kisha priti Sinodin e Lvivit, i cili anuloi Unionin e Brestit. Volodymyr Sterniuk i ri (kryepeshkop i ardhshëm dhe udhëheqës i UGCC-së), i fshehur në papafingon e kishës, dëshmoi vendimin për t'u bashkuar me Metropolinë e Halikinës me Kishën Ortodokse Ruse, së bashku me pjesën tjetër të famullive katolike në të gjithë Ukrainën Sovjetike . Katedralja u rishpall si e Shën Jurit dhe u bë kisha nënë e dioqezës Lvіv-Ternopіl.
UGCC u rishfaq në vitin 1989, kur u njoh nga autoritetet sovjetike në mes të Perestrojkës, dhe filloi të rimarrë famullitë që i kishin dorëzuar 45 vjet më parë. Më 12 gusht 1990, anëtarët e partisë Lëvizja Popullore e Ukrainës pushtuan dhe morën katedralen. Dy ditë më vonë, këshilli qeverisës i Oblastit të Lvivit njohu pretendimin e UGCC-së për katedralen, dhe ajo ka mbetur një qendër për UGCC-në gjatë viteve të para të pavarësisë së Ukrainës .
Restaurimi i katedrales u zhvillua në vitin 1996 për të përkujtuar 400-vjetorin e Unionit të Brestit. Megjithatë, restaurimi i territorit të katedrales është duke vazhduar.
Në gusht të vitit 2005, selia e Kryepeshkopit të Madh të UGCC u zhvendos në Kiev, në kryeqytetin e vendit, duke ndryshuar emërtimin nga Kryepeshkopi i Madh i Lvivit në Kryepeshkopin e Madh të Kiev-Halych. Megjithatë, kisha mbetet më të rëndësishmja në Ukrainë dhe funksionon si kisha qendrore e Kryeparkisë Katolike Ukrainase të Lvivit .
Karakteristikat arkitekturore
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
E projektuar nga arkitekti Bernard Meretyn dhe skulptori Johann Georg Pinsel, Katedralja e Shën Gjergjit pasqyron jo vetëm ndikimet perëndimore por edhe traditat e ndërtimit të kishave ukrainase. Një statujë ekspresive e Shën Gjergjit, Vrasësit të Dragoit, nga Pinsel, qëndron në papafingo të kishës. Pinsel krijoi statujat prej guri të Papa Shën Leos dhe Shën Athanasiusit, të cilët qëndrojnë në hyrjen e kishës "duke paralajmëruar me shikimin e tyre të ashpër për gatishmërinë e tyre për të luftuar kundër kujtdo që nuk tregon nderim të mjaftueshëm". Nga ana tjetër, arkitektura e oborrit ka një efekt më qetësues tek vizitorët.
Një ikonë për famullinë e Kishës nga Luka Dolynskyi përshkruan dëbimin e tregtarëve nga Tempulli . Një ikonë tjetër, Apostujt, përcjell një shprehje shumë të fortë dhimbjeje dhe lutjeje të dëshpëruar të qenies njerëzore ndaj të Plotfuqishmit që t'i dhurojë përjetësinë "një shpirti të dobët të ngurtësuar nga frika e vdekjes".
Relikja më e çmuar e kishës është Ikona Çudibërëse e Virgjëreshës Mari (shekulli i 17-të). Ajo u soll në Lviv nga Terebovlia në vitin 1674 nga peshkopi Joseph Shumlianskyi.
Në varret e Katedrales ndodhen figura të shquara të Kishës Greko-Katolike të Ukrainës. Midis tyre janë Kardinali Silvester Sembratovich, Mitropoliti Andrei Sheptytsky, Mitropoliti i Madh Josyf Slipyj, Metropoliti Volodymyr Sterniuk dhe Kardinali Myroslav Ivan Lubachivsky .
Ansambli arkitektonik i Katedrales së Shën Gjergjit përfshin gjithashtu një këmbanë, Pallatin Metropolitan Barok dhe shtëpinë e kapitullit, si dhe një kopsht të rrethuar pas dy portave.
Shih edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Shën Gjergji: Lutje, tradita dhe lutje
- Panoramë interaktive 360 gradë e brendshme
- Foto të Katedrales së Shën Gjergjit në Lviv[lidhje e vdekur]
- Galeria e fotove të Katedrales së Shën Gjergjit Arkivuar 2 gusht 2019 tek Wayback Machine
Referencat
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]49°50′19.48″N 24°0′46.19″E / 49.8387444°N 24.0128306°EStampa:Lviv