Kimia organike

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko

Kimia organike është degë e kimisë, qe studion komponimet e karbonit.Ne komponimet organike te karbonit bëjnë pjesë jo vetëm ato komponime që gjenden ne botën e gjallë, por edhe ato komponime qe perfitohen me reaksionet e komponimeve inorganike në ato organike)dhe përfitimi i amoaniakut nga metani(shëndrrimi i konponimeve organike në ato inorganike).

Komponimet organike i karakterizojnë disa veti fizike dhe kimike që i dallojnë nga Komponimet inorganike(tretshmerinë,pika e vlimit dhe e shkrirjes, djegëshmëria, struktura kimike, reaksionet kimike)etj.Komponimet organike i paraqesim me formulë molekulare, racionale te strukturës etj. Në kiminë organike bëjnë pjesë: Komponimet organike të karbonit, Hidrokarburet, Komponimet organike me oksigen dhe azot (alkoolet) dhe Komponimet organike me rëndësi jetsore.Kimia organike luan rol te rencishem per ekonimine,ne shoqori dhe ne jeten e perditshme.

Komponimet organike të karbonit[redakto | redakto tekstin burimor]

Kimia organike është degë e kimise, që studion përbërjen, strukturën, vetitë, reaksionet dhe sintezën e konponimeve të karbonit. Në kiminë organike nuk merren të gjitha Komponimet e karbonit su oksidet e karbonit (CO,CO2), karbonate etj. që bëjnë pjesë në kiminë inoraganike. Kimia organike si shkencë më vete është themeluar vonë, në gjysmën e parë të shek. XIX.

Kimistët para dyqind vjetësh substancat kimike i ndanin në dy grupe: në substanca inorganike që fitoheshin nga bota jo e gjallë dhe organike që fitoheshin nga bota e gjallë. Kimisti suedez Bercelius për herë të parë në vitin 1806 e përmendi termin kimi organike. Sipas tij Komponimet organike përbëhen nga po ato elemente , që përbëjnë Komponimet inogranike, mirëpo Komponimet organike përfitohen vetëm nga organizmat e gjallë. Kjo u quajt ndryshe "teoria vitaliste" (vis-vitalis. Por këtyre mendimeve u dha fund shkenctari gjerman Friedrich Wöhler ku thot qe ai mund ta fitoi uren nga cianati i amoniumit(NH4OCN (aq) -nxehje-> CO(NH2)2(aq)). Tani numri i konponimeve organike të sintetizuara është shume më i madh (mbi 20 milion sosh). Viti 1829 merret si bazë e fillimit të kimisë organike si shkencë. Termi kimi organike përdoret sot e atë ditë dhe ka të bëjë jo vetëm me komponimet organike por edhe me ato konponime inorganike që mund të kthehen në organike me sintetizim në laborator.


Nga Eriona mazreku

Alkanet Alkanet jane komponime organike te perbera nga atomet e Karbonit dhe Hidrogjenit. Alkanet kane formul molekulare CnH2n+2. Perfaqesuesit e alkaneve jane:Metani,Etani,Propani,Butani,Pentani,Heptani,Heksani,Otani,Nonani,Dekani. Perfaqesuesi kryesor i Alkaneve eshte Metani me formul molekulare C2H4. Alkanet e kane marr mbaresen nga IUPAC [an]