Kryetari i Shteteve të Bashkuara

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Kryetari i Shteteve të Bashkuara të Amerikës
Seal of the President of the United States.svg
Flag of the President of the United States.svg
Donald Trump official portrait.jpg
Incumbent
Donald Trump

since 20 janar 2017
Stili
Statusi
Shkurtimi POTUS
Anëtar/e i
Vendbanimi Shtëpia e Bardhë
Selia Uashington, D.C.
Nominues Partitë politike ose vetë-nominimi
Emërues Kolegji Zgjedhor
Kohëzgjatja e detyrës Katër vjet, rinovohet një herë
Instrumenti konstituues Kushtetuta e SHBA-ve
Formacioni 21 qershor 1778
(232 vjet më parë)[7][8]
Mbajtësi i parë Xhorxh Uashington[9]
Pagesa $400,000 vjetor
Faqja zyrtare www.whitehouse.gov

Kryetari i Shteteve të Bashkuara është kreu i shtetit dhe kreu i qeverisëShteteve të Bashkuara të Amerikës. Presidenti drejton degën ekzekutiveqeverisë federale dhe është komandant i përgjithshëm i Forcave të Armatosura të Shteteve të Bashkuara.

Fuqia e presidencës është rritur ndjeshëm që nga formimi i saj, ashtu si fuqia e qeverisë federale si një e tërë. Ndërsa pushteti presidencial është rrënuar dhe rrjedhur me kalimin e kohës, presidenca ka luajtur një rol gjithnjë e më të fortë në jetën politike amerikane që nga fillimi i shekullit 20, me një zgjerim të dukshëm gjatë presidencës së Franklin D. Roosevelt. Në kohët bashkëkohore, presidenti gjithashtu shihet si një nga figurat më të fuqishme politike në botë si udhëheqësi i superfuqisë së vetme globale të mbetur. Si udhëheqësi i kombit me ekonominë më të madhe nga PBB-ja nominale, presidenti zotëron një fuqi të fortë dhe të butë të brendshme dhe ndërkombëtare.

Neni II i Kushtetutës përcakton degën ekzekutive të qeverisë federale dhe ia jep pushtetin ekzekutiv presidentit. Fuqia përfshin ekzekutimin dhe zbatimin e ligjit federal dhe përgjegjësinë për të emëruar zyrtarë federalë ekzekutivë, diplomatikë, rregullatorë dhe gjyqësorë. Bazuar në dispozitat kushtetuese që fuqizojnë presidentin të emërojë dhe të marrë ambasadorë dhe të përfundojë traktate me fuqitë e huaja, dhe në ligjet pasuese të miratuara nga Kongresi, presidenca moderne ka përgjegjësinë kryesore për zhvillimin e politikës së jashtme të SHBA. Roli përfshin përgjegjësinë për drejtimin e ushtrisë më të shtrenjtë në botë, e cila ka arsenalin e dytë më të madh bërthamor.

Presidenti gjithashtu luan një rol udhëheqës në legjislacionin federal dhe politikëbërjen e brendshme. Si pjesë e sistemit të kontrolleve dhe ekuilibrave, neni I, seksioni 7 i Kushtetutës i jep presidentit kompetencën për të nënshkruar ose veto legjislacionin federal. Meqenëse presidentët modernë gjithashtu shihen tipikisht si udhëheqës të partive të tyre politike, politikëbërja kryesore formohet në mënyrë të konsiderueshme nga rezultati i zgjedhjeve presidenciale, me presidentët që marrin një rol aktiv në promovimin e përparësive të tyre politike për anëtarët e Kongresit të cilët shpesh varen elektoralisht nga presidenti. Në dekadat e fundit, presidentët gjithashtu kanë përdorur gjithnjë e më shumë urdhërat ekzekutivë, rregulloret e agjencisë dhe emërimet gjyqësore për të formësuar politikën e brendshme.

Presidenti zgjidhet indirekt përmes Kolegjit Zgjedhor në një mandat katër vjeçar, së bashku me nënkryetarin. Sipas amendamentit të njëzet e dytë, të ratifikuar më 1951, asnjë person i cili është zgjedhur në dy mandate presidenciale nuk mund të zgjidhet në një të tretën. Për më tepër, nëntë nënkryetarë janë bërë president për shkak të vdekjes ose dorëheqjes brenda afatit të një presidenti. Në tërësi, 44 individë kanë shërbyer në 45 presidenca që përfshijnë 57 mandate të plota katër-vjeçare.

Donald Trump është presidenti i 45-të dhe në detyrë i Shteteve të Bashkuara. Ai mori detyrën më 20 janar 2017.

Kohështrirja e presidentëve[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Partitë politike kanë dominuar politikën amerikane në pjesën më të madhe të historisë së kombit. Megjithëse Etërit Themelues përgjithësisht hidhnin poshtë partitë politike si përçarëse dhe përçarëse, dhe ngritja e tyre nuk ishte parashikuar kur Kushtetuta e SHBA-ve u hartua në vitin 1787, partitë e organizuara politike u zhvilluan në SHBA në mesin e viteve 1790 megjithatë Ata evoluan nga fraksione politike, të cilat filluan të shfaqeshin pothuajse menjëherë pasi qeveria federale erdhi në ekzistencë. Ata që mbështetën administratën e Uashingtonit u referuan si "pro-administratë" dhe përfundimisht do të formonin Partinë Federaliste, ndërsa ata që ishin në opozitë u bashkuan me Partinë Demokratike-Republikane në zhvillim.

I shqetësuar shumë për aftësinë reale të partive politike për të shkatërruar unitetin e brishtë duke mbajtur kombin së bashku, Uashingtoni mbeti i palidhur me ndonjë fraksion politik ose parti gjatë gjithë presidencës së tij tetë-vjeçare. Ai ishte, dhe mbetet, i vetmi president i SHBA që nuk ka qenë i lidhur me një parti politike. Që nga Uashingtoni, çdo president i SHBA ka qenë i lidhur me një parti politike në kohën e marrjes së detyrës. Numri i presidentëve për parti politike (në kohën e hyrjes në detyrë) janë:[10][11]

Partia # Emri(at)
Republikanët 19 Chester A. Arthur, George H. W. Bush, George W. Bush, Calvin Coolidge, Dwight D. Eisenhower, Gerald Ford, James A. Garfield, Ulysses S. Grant, Warren G. Harding, Benjamin Harrison, Rutherford B. Hayes, Herbert Hoover, Abraham Lincoln, William McKinley, Richard Nixon, Ronald Reagan, Theodore Roosevelt, William Howard Taft, dhe Donald Trump
Demokratikët 14 James Buchanan, Jimmy Carter, Grover Cleveland, Bill Clinton, Andrew Jackson, Lyndon B. Johnson, John F. Kennedy, Barack Obama, Franklin Pierce, James K. Polk, Franklin D. Roosevelt, Harry S. Truman, Martin Van Buren, dhe Woodrow Wilson
Demokratik-Republikanët 4 John Quincy Adams, Thomas Jefferson, James Madison, dhe James Monroe
Whig 4 Millard Fillmore, William Henry Harrison, Zachary Taylor, and John Tyler
Federalist 1 John Adams
Bashkimi Kombëtar 1 Andrew Johnson
Asnjë 1 George Washington

Kuriozitete[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Presidentët e Shteteve të Bashkuara të Amerikës[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Lidhje të jashme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

 Commons: Kryetari i Shteteve të Bashkuara – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale
  1. ^ "How To Address The President; He Is Not Your Excellency Or Your Honor, But Mr. President". The New York Times (në anglisht).
  2. ^ "USGS Correspondence Handbook—Chapter 4" (në anglisht). Usgs.gov. 18 korrik 2007. Arkivuar nga origjinali origjinali më 26 shtator 2012. Marrë më 15 nëntor 2012.
  3. ^ "Models of Address and Salutation" (në anglisht). Ita.doc.gov. Arkivuar nga origjinali origjinali më 20 korrik 2010. Marrë më 4 shtator 2010.
  4. ^ Heads of State, Heads of Government, Ministers for Foreign Affairs
  5. ^ The White House Office of the Press Secretary (1 shtator 2010). "Remarks by President Obama, President Mubarak, His Majesty King Abdullah, Prime Minister Netanyahu and President Abbas Before Working Dinner" (në anglisht). obamawhitehouse.archives.gov. Marrë më 19 korrik 2011.
  6. ^ "Exchanges of Letters" (në anglisht). Jimmy Carter Library. shtator 1978. Marrë më 9 nëntor 2017.
  7. ^ Maier, Pauline (2010). Ratification: The People Debate the Constitution, 1787–1788 (në anglisht). New York, New York: Simon & Schuster. f. 433. ISBN 978-0-684-86854-7.
  8. ^ "March 4: A forgotten huge day in American history" (në anglisht). Philadelphia: Qendra Kombëtare e Kushtetutës. 4 mars 2013. Marrë më 29 korrik 2018.
  9. ^ "Presidential Election of 1789". Digital Encyclopedia (në anglisht). Mount Vernon, Virginia: Mount Vernon Ladies' Association, George Washington's Mount Vernon. Marrë më 29 korrik 2018.
  10. ^ "The Presidents of the United States of America". Enchanted Learning (në anglisht). Marrë më 2 gusht 2018.
  11. ^ "Political Parties of the Presidents". Presidents USA (në anglisht). Marrë më 2 gusht 2018.