Shko te përmbajtja

Kujtim Mateli

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Kujtim Mateli
Lindi (1951-06-15) 15 qershor 1951 (74 vjeç)           
KombësiaShqiptar
Shkollimi
ProfesioniPoet, kritik letrar, publicist, studiues
Vepra të shquara
E Vërteta për Dodonën dhe Epirin

Kujtim Mateli (lindur më 15 qershor 1951) është poet, kritik letrar, publicist dhe studiues shqiptar. Ai ka kontribuar në letërsinë shqipe dhe në studimet mbi historinë dhe identitetin e Epirit dhe Dodonës, posaçërisht me librin e tij shkencor E Vërteta për Dodonën dhe Epirin, të botuar në 2023.[1][2]

Ai ka kontribuar në disa botime si Gazeta Dielli dhe Pashtriku.[3]

Kujtim Mateli ka lindur më 15 qershor 1951 në Mazhan, rrethi i Përmetit, në Republikën Popullore të Shqipërisë. Në Mazhan e përfundoi shkollën fillore dhe të mesme. Ai përfundoi shkollimin e lartë në Universitetin "Aleksandër Xhuvani" në Elbasan, dega e gjuhës dhe letërsisë shqipe. Ai punoi si mësues në shkolla fillore dhe të mesme nëpër rrethin e Përmetit prej vitit 1972 deri në 1991. Ai jeton në Tiranë prej 1992, ku vepron si mësues.[4]

Ai debutoi si kontribues letrar në gazetën Drita në 1980. Është kryeredaktor i gazetës Dëshnica.[4]

Ai përfundoi Fakultetin e Gjuhëve të Huaja për frëngjisht, greqisht, dhe anglisht në Universitetin e Tiranës.[5]

Ai është anëtar i Akademisë Shqiptaro-Amerikane të Shkencave dhe Arteve (ASHASHA).[6]

Studimet mbi Epirin dhe Dodonën

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në studimet e tij ai është përqendruar në çështje që lidhen me historinë e Epirit dhe vendndodhjen e Dodonës. Në disa prej veprave të tij ai paraqet interpretimin se Dodona ndodhej në zonën e Dëshnicës së Përmetit dhe jo në vendndodhjet e identifikuara tradicionalisht në Greqi.[7]

Në këto studime, Mateli trajton gjithashtu çështje që lidhen me kufijtë historikë të Epirit dhe përkatësinë kulturore të rajonit në antikitet, duke i konsideruar këto tema pjesë të debatit më të gjerë në albanologji dhe historiografi.[8]

  • Kur mendon për të tjerët (2009)[9][10]
  • Qetësojmë shpirtin e trazuar (2017)[11]
  • Eci mbi një fije shprese (2019)[10]
  • Mos u mposht o njeri (2023)[12]

Studime dhe kritikë

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
  • Dyzet shkrimtarët e Dëshnicës (2022)[13]
  • Albanologjia dhe çështja e kufijve historikë (2019)[14]

Studime mbi Dodonën

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
  • Dodona I: Në kërkim të vendodhjes (2011)[15]
  • Dodona II: Dosja Karapanos (2017)[16]
  • Dodona III: Hyjnia e malit Tomor (2020)[17]
  • E vërteta për Dodonën dhe Epirin (2023)[1]
  1. 1 2 Ajvazi, Murat (2023-12-22). ""E vërteta për Dodonën dhe Epirin", një libër që zgjon kureshtjen studimore dhe u përcillet brezave". Dardania Press. Marrë më 2026-04-02.
  2. Veizi, Leonard (2015-08-01). "INTERVISTA/ Studiuesi Kujtim Mateli: Tempulli i Dodonës, kërkimet më çuan në Dëshnicë të Përmetit | ResPublica". www.respublica.al (në anglisht). Marrë më 2026-04-02.
  3. Mateli, Kujtim (2024-02-14). "Dodona dhe Epiri - Histori dhe Qytetërim Pellazgo-Ilir". Pashtriku. Marrë më 2026-04-02.
  4. 1 2 Mateli, Kujtim (2026-04-01). "Kujtim Mateli: Autori parashtron katër tezat e tij për Dodonën dhe Epirin". Fjala e Lirë (në anglisht). Marrë më 2026-04-02.
  5. https://www.sa-kra.ch/kujtim_mateli.htm
  6. Musa, Gjin (2020-11-23). "Akademia shqiptaro-amerikane e shkencave gjen shkelje në aktakuzën e Speciales, ja kujt i drejtohet me letër publike". Një dritare e re. Marrë më 2026-04-02.
  7. "Kujtim Mateli: Dodona ka patur vetëm një dhe ajo është në Dëshnicë të Përmetit". Zemra Shqiptare. Marrë më 2026-04-02.
  8. "Prof. Dr. Alqi Naqellari: Studiuesi Mateli provon se Dodona është histori shqiptare, jo greke". Gazeta Telegraf. 2020-12-28. Marrë më 2026-04-02.
  9. Voda, Gëzim (1 shtator 2009). "Gëzim Voda: Poezi per jetën, vendlindjen dhe atdheun". Zemra Shqiptare. Marrë më 2026-04-02.
  10. 1 2 Cirongu, Xhevahir (2 prill 2020). "Kujtim Mateli - Eci mbi një fije shprese". Zemra Shqiptare. Marrë më 2026-04-02.
  11. Gashi, Sejdi (16 dhjetor 2017). "Vepër e kulluar e artit poetik". KultPlus. Marrë më 2 prill 2026.
  12. Malushi, Petrit (2023-12-29). "Kujtim Mateli me vëllim të ri poetik "Mos u mposht o njeri"". Fjala e Lirë (në anglisht). Marrë më 2026-04-02.
  13. Malushi, Petrit (2023-01-31). ""Bashkon" shkrimtarët e Dëshnicës". Fjala e Lirë (në anglisht). Marrë më 2026-04-02.
  14. https://www.adrionltd.com/en/albanian-history/119003-albanologjia-dhe-ceshtja-e-kufiijve-historike.html
  15. https://www.adrionltd.com/en/ethnology/94888-dodona-ndodhet-ne-dishnice-te-permetit-1.html
  16. https://www.adrionltd.com/en/ethnology/99660-dodona-ndodhet-ne-dishnice-te-permetit-2.html
  17. https://www.adrionltd.com/en/ethnology/122295-dodona-ndodhet-ne-dishnice-te-permetit-3.html