Shko te përmbajtja

Kurt Georg Kiesinger

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Kurt Georg Kiesinger
Kurt Georg Kiesinger në vitin 1967
Kancelar federal i Gjermanisë
Në detyrë
1 dhjetor 1966  21 tetor 1969
Paraprirë ngaLudwig Erhard
Pasuar ngaWilly Brandt
Kryetar i CDU-së
Në detyrë
1967–1971
Paraprirë ngaLudwig Erhard
Pasuar ngaRainer Barzel
Minister-president i Baden-Vyrtembergut
Në detyrë
1958–1966
Paraprirë ngaGebhard Müller
Pasuar ngaHans Filbinger
President i Bundesratit
Në detyrë
1962–1963
Të dhëna vetjake
U lind më
Kurt Georg Kiesinger

6 prill 1904
Ebingen, Württemberg, Perandoria Gjermane
Vdiq më9 mars 1988
Tübingen, Gjermania Perëndimore
Partia politikeCDU
Bashkëshortja/etMarie-Luise Schneider
Fëmijët2
ProfesioniPolitikan, jurist
Nënshkrimi

Kurt Georg Kiesinger (6 prill 1904 – 9 mars 1988) ishte një politikan dhe jurist gjerman i CDU-së, i cili shërbeu si kancelar federal i Gjermanisë Perëndimore nga viti 1966 deri në vitin 1969.[1] Më parë ai ishte minister-president i Baden-Vyrtembergut nga viti 1958 deri më 1966, president i Bundesratit nga viti 1962 deri më 1963 dhe kryetar i CDU-së nga viti 1967 deri më 1971.[2][3][4][5]

Jeta e hershme dhe arsimi

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Kiesinger lindi më 6 prill 1904 në Ebingen, në Württemberg. Në vitin 1925 nisi studimet për filozofi dhe histori në Tübingen, ndërsa nga viti 1926 deri më 1931 studioi shkenca juridike dhe politike në Berlin. Në vitin 1935 u bë avokat në Kammergericht të Berlinit dhe punoi edhe si mësues privat i së drejtës.[2]

Periudha naziste dhe paslufta

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Gjatë periudhës 1933–1945 Kiesinger ishte anëtar i NSDAP-së. Në vitin 1940 u caktua në departamentin e radiodifuzionit të Ministrisë së Jashtme të Rajhut, ndërsa në vitin 1943 u bë zëvendësshef i këtij departamenti. Pas përfundimit të luftës ai u internua në kampin e Ludwigsburgut në vitet 1945–1946. Në vitin 1948 u shfajësua plotësisht nga një gjykatë denazifikimi dhe rifilloi punën si avokat në Tübingen dhe Würzburg.[2] Më vonë, kjo periudhë e biografisë së tij mbeti objekt kritikash dhe polemikash në jetën publike gjermane.[6]

Karriera politike

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në vitin 1947 ai u bë drejtues nderi i organizatës së CDU-së në Südwürttemberg-Hohenzollern. Nga viti 1949 deri më 1958 ishte anëtar i Bundestagut. Në këtë periudhë ishte kryetar i Komisionit të Ndërmjetësimit në Bundestag, anëtar i Asamblesë Konsultative të Këshillit të Evropës dhe kryetar i Komisionit për Punët e Jashtme në Bundestag.[2]

Nga viti 1958 deri më 1966 Kiesinger shërbeu si minister-president i Baden-Vyrtembergut. Sipas qeverisë së landit, gjatë kësaj periudhe ai drejtoi fillimisht një koalicion të gjerë dhe më pas një koalicion CDU–FDP/DVP.[3] Nga viti 1962 deri më 1963 ai ishte edhe president i Bundesratit.[4]

Kancelar i Gjermanisë

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Pas shpërbërjes së koalicionit CDU/CSU–FDP në vitin 1966 dhe dorëheqjes së Ludwig Erhardit, Kiesinger u propozua si pasardhës dhe më 1 dhjetor 1966 u zgjodh kancelar federal.[2] Ai drejtoi koalicionin e parë të madh midis CDU/CSU-së dhe SPD-së, me Willy Brandtin si zëvendëskancelar dhe ministër të Jashtëm.[1][5]

Qeveria e tij u përball me recesionin ekonomik dhe vështirësitë e financave publike. Gjatë kësaj periudhe u miratuan masa të rëndësishme në fushën ekonomike, ligjet e stabilitetit dhe ligjet e debatueshme të emergjencës.[1][2] Në politikën e jashtme, qeveria e Kiesingerit ndërmori hapa për përmirësimin e marrëdhënieve me vendet e Evropës Lindore, përfshirë Rumaninë dhe Jugosllavinë, duke shënuar fillimin e largimit nga Doktrina Hallstein.[1][2]

Mandati i tij u shoqërua edhe me protestat studentore të fundviteve 1960. Sipas burimeve zyrtare gjermane, debati mbi ligjet e emergjencës dhe e kaluara e tij gjatë periudhës naziste e bënë atë një figurë shumë të diskutuar për brezin e vitit 1968.[1][7]

Në zgjedhjet federale të vitit 1969 përfundoi periudha njëzetvjeçare e qeverisjes së CDU/CSU-së në nivel federal dhe Kiesinger u pasua nga Willy Brandt.[1]

Nga viti 1967 deri më 1971 ai ishte kryetar i CDU-së, ndërsa më pas mbeti figurë e rëndësishme e partisë.[2] Nga viti 1969 deri më 1980 ishte sërish anëtar i Bundestagut.[2] Kurt Georg Kiesinger vdiq më 9 mars 1988 në Tübingen.[5][2]

  1. 1 2 3 4 5 6 "Kurt Georg Kiesinger (1966 - 1969)". Federal Chancellor (në anglisht). The Federal Chancellor. Marrë më 23 prill 2026.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 "Kurt Georg Kiesinger 1904–1988". LeMO – Lebendiges Museum Online (në gjermanisht). Haus der Geschichte / Deutsches Historisches Museum. Marrë më 23 prill 2026.
  3. 1 2 "Ministerpräsidenten seit 1952". Staatsministerium Baden-Württemberg (në gjermanisht). Staatsministerium Baden-Württemberg. Marrë më 23 prill 2026.
  4. 1 2 "Präsidentinnen und Präsidenten des Bundesrates seit 1949". Bundesrat (në gjermanisht). Bundesrat. Marrë më 23 prill 2026.
  5. 1 2 3 "Kurt Georg Kiesinger". Encyclopaedia Britannica (në anglisht). Encyclopaedia Britannica. Marrë më 23 prill 2026.
  6. "Kurt Georg Kiesinger". Geschichte der CDU (në gjermanisht). Konrad-Adenauer-Stiftung. Marrë më 23 prill 2026.
  7. "Kurt Georg Kiesinger". Geschichte der CDU (në gjermanisht). Konrad-Adenauer-Stiftung. Marrë më 23 prill 2026.