Shko te përmbajtja

Lëkurëgjemborët

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Ekinodermë të ndryshëm nga klasa e gjashtë.

Një lëkurëgjembor (ekinoderm)[1] është çdo kafshë e tipit Echinodermata, i cili përfshin yjet e detit, yjet e brishtë, iriqët e detit, dollarët e rërës dhe kastravecat e detit, si dhe zambakët e detit sessile ose "zambakët e gurit". Ndërsa janë simetrikë bilateralisht si larva, si të rritur, ekinodermat njihen nga simetria e tyre zakonisht pesë-cepëshe radiale (simetria pentameroze) dhe gjenden në shtratin e detit në çdo thellësi oqeanike nga zona intertidale deri në zonën humnerore. Filumi përmban rreth 7,600 specie të gjalla, duke e bërë atë grupin e dytë më të madh të deuterostomave pas kordatëve, si dhe tipin më të madh vetëm detar. Ekinodermat e para përfundimtare u shfaqën afër fillimit të Kambrianit.

Ekinodermat janë të rëndësishëm si ekologjikisht ashtu edhe gjeologjikisht. Ekologjikisht, ka pak grupime të tjera kaq të bollshme në detin e thellë, si dhe në oqeanet më të cekët. Shumica e ekinodermave janë në gjendje të riprodhohen në mënyrë aseksuale dhe të rigjenerojnë indet, organet dhe gjymtyrët; Në disa raste, ato mund t’i nënshtrohen rigjenerimit të plotë nga një gjymtyrë e vetme. Gjeologjikisht, vlera e ekinodermave qëndron në endoskeletet e tyre dermale të osifikuara, të cilat janë kontribues të mëdhenj në shumë formacione gëlqerore dhe mund të ofrojnë të dhëna të vlefshme për mjedisin gjeologjik. Ato ishin speciet më të përdorura në kërkimin rigjenerues në shekujt 19 dhe 20. Për më tepër, disa shkencëtarë pohojnë se rrezatimi i ekinodermave ishte përgjegjës për Revolucionin Detar Mezozoik.

  1. "Dictionary.com | Meanings & Definitions of English Words". Dictionary.com (në anglisht). Marrë më 2025-11-14.