Jump to content

Lagështia

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Pylli me re. Mali Kinabalu, Borneo.

Lagështia është përqendrimi i avullitujit të pranishëm në ajër. Avulli i ujit, gjendja e gaztë e ujit, është përgjithësisht e padukshme për syrin e njeriut.[1] Lagështia tregon mundësinë e pranisë së reshjeve, vesës ose mjegullës.

Lagështia varet nga temperatura dhe presioni i sistemit të interesit. E njëjta sasi e avullit të ujit rezulton në lagështi më të lartë relative në ajrin e ftohtë sesa ajri i ngrohtë. Një parametër i lidhur është pika e vesës. Sasia e avullit të ujit që nevojitet për të arritur ngopjen rritet me rritjen e temperaturës. Ndërsa temperatura e një parcele ajri ulet, ajo përfundimisht do të arrijë pikën e ngopjes pa shtuar ose humbur masën e ujit. Sasia e avullit të ujit që përmbahet në një parcelë ajri mund të ndryshojë ndjeshëm. Për shembull, një paketë ajri afër ngopjes mund të përmbajë 28 g ujë për metër kub ajër në 30°C, por vetëm 8 g ujë për metër kub ajër në 8°C .

Tre matje kryesore të lagështisë përdoren gjerësisht: absolute, relative dhe specifike. Lagështia absolute shprehet ose si masë e avullit të ujit për vëllim të ajrit të lagësht (në gram për metër kub) ose si masë e avullit të ujit për masë ajri të thatë (zakonisht në gram për kilogram).[2] Lagështia relative, shpesh e shprehur si përqindje, tregon një gjendje aktuale të lagështisë absolute në lidhje me një lagështi maksimale të dhënë të njëjtën temperaturë. Lagështia specifike është raporti i masës së avullit të ujit ndaj masës totale të parcelës së ajrit të lagësht.

Lagështia luan një rol të rëndësishëm për jetën në sipërfaqe. Për jetën e kafshëve që varet nga djersitja (djersitja) për të rregulluar temperaturën e brendshme të trupit, lagështia e lartë dëmton efikasitetin e shkëmbimit të nxehtësisë duke reduktuar shkallën e avullimit të lagështirës nga sipërfaqet e lëkurës. Ky efekt mund të llogaritet duke përdorur një tabelë të indeksit të nxehtësisë, e njohur gjithashtu si humidex.

Nocioni i ajrit që "mban" avujt e ujit ose "i ngopur" prej tij përmendet shpesh në lidhje me konceptin e lagështisë relative. Sidoqoftë, kjo është mashtruese - sasia e avullit të ujit që hyn (ose mund të hyjë) në një hapësirë të caktuar në një temperaturë të caktuar është pothuajse e pavarur nga sasia e ajrit (azoti, oksigjeni, etj.) që është i pranishëm. Në të vërtetë, një vakum ka përafërsisht të njëjtën kapacitet ekuilibri për të mbajtur avujt e ujit si i njëjti vëllim i mbushur me ajër; të dyja jepen nga presioni ekuilibër i avullit të ujit në temperaturën e dhënë. Ekziston një ndryshim shumë i vogël i përshkruar nën "Faktori i Rritjes" më poshtë, i cili mund të neglizhohet në shumë llogaritje nëse nuk kërkohet saktësi e madhe.

Shiko edhe[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ "What is Water Vapor". Arkivuar nga origjinali më 2019-03-11. Marrë më 2012-08-28. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  2. ^ Perry, R.H. and Green, D.W, (2007) Perry's Chemical Engineers' Handbook (8th Edition), Section 12, Psychrometry, Evaporative Cooling and Solids Drying McGraw-Hill, ISBN 978-0-07-151135-3