Lidhja Shqiptare e Pejës (1896 - 1900)

Lidhja Shqiptare e Pejës (Lëvizja Kombëtare Shqiptare 1896-1900) është një studim historik i autorit Kristaq Prifti i botuar në vitin 1984 nga Akademia e Shkencave e Shqipërisë, Instituti i Historisë.

Ky libër trajton një periudhë kyçe të historisë kombëtare shqiptare dhe lëvizjen e rëndësishme që njihet si Lidhja Shqiptare e Pejës, e cila veproi në fund të shekullit të 19-të. Autori e shikon këtë organizim si vazhdimësi të traditës së Lidhjes së Prizrenit, duke analizuar mënyrën se si shqiptarët, në kushte të vështira politike e shoqërore, kërkuan të ruajnë identitetin dhe të mbrojnë tërësinë territoriale përballë presioneve të jashtme dhe përçarjeve të brendshme.

Përveç analizës historike, libri sjell një bazë të gjerë burimesh dokumentare, duke përfshirë raportet konsullore, shtypin e kohës dhe kujtimet e bashkëkohësve, çka e bën një material referues të pazëvendësueshëm për studiuesit e lëvizjes kombëtare shqiptare.

Ky libër më konkretisht përmbledh:

• Një hyrje mbi gjendjen ekonomike, shoqërore dhe politike të Shqipërisë dhe sidomos Rajonit të Pejës në atë kohë, ku shpalosen kushtet e jetës dhe ndikimi i reformave osmane.

• Një analizë të thellë të politikes së Fuqive të Mëdha ndaj trojeve shqiptare dhe interesave të tyre strategjike në Ballkan.

• Informacion të detajuar mbi Kuvendin e Pejës dhe themelimin e Lidhjes, duke përfshirë figurat kryesore që e udhëhoqën atë, si Haxhi Zeka dhe bashkëpunëtorët e tij.

• Studim mbi shtrirjen e Lidhjes në vise të ndryshme shqiptare, si në Kosovë, Malësi dhe Shqipërinë e Mesme, si dhe përpjekjet për të krijuar një veprimtari të koordinuar mbarëkombëtare.

• Një vështrim mbi përplasjet dhe kundërshtitë e brendshme që e dobësuan Lidhjen, si dhe reagimin e Perandorisë Osmane dhe të qeverive fqinje ndaj saj.