Shko te përmbajtja

Lista e rrëzimeve dhe aksidenteve të aviacionit gjatë Luftës në Kosovë

Shto lidhje
Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë

Kjo është një listë e aksidenteve dhe incidenteve të rrëzimit të avionëve gjatë Luftës në Kosovë. Ajo përfshin humbjet e helikopterëve, avionëve me krahë të fiksuar dhe avionëve pa pilot nga Kryengritja në Kosovë (1995–1998) dhe Lufta e Kosovës (1998–1999).

Kryengritja në Kosovë dhe Lufta e Kosovës (1995–1999)

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Kryengritja në Kosovë (1995–1999)

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
  • Serbia and Montenegro (FR Yugoslavia) Roundel 1 dhjetor 1997 – Ushtria Çlirimtare e Kosovës pretendon se ka rrëzuar një Cessna 310 jugosllave pranë Prishtinës duke përdorur raketa MANPADS Strela-2M.[1][2] Vëzhguesit vendas e kundërshtojnë këtë pretendim dhe ia atribuojnë rrëzimin motit të keq.[1]

Bombardimi i Jugosllavisë nga NATO (1999)

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
Mbetjet e një avioni jugosllav MiG-29 të rrëzuar mbi Bosnjën lindore. Fotografia është bërë më 27 mars 1999.
  • Serbia and Montenegro (FR Yugoslavia) Roundel (2) 24 mars 1999 – Dy MiG-29 të Forcave Ajrore Jugosllave u rrëzuan pranë Beogradit dhe mbi Kosovë nga dy avionë F-15C të Forcave Ajrore të SHBA-së me raketa AIM-120 AMRAAM.[3]
  • Serbia and Montenegro (FR Yugoslavia) Roundel 24 mars 1999 – Një avion F-16AM J-063 i Forcave Ajrore Mbretërore të Holandës, i fluturuar nga Majori Peter Tankink, rrëzoi një MiG-29 jugosllav, të fluturuar nga Nënkolonel Milutinoviq, me një raketë AMRAAM. Piloti i avionit të goditur u hodh nga aeroplani në mënyrë të sigurt.[4][5] Kjo shënoi rrëzimin e parë ajër-ajër të kryer nga një aeroplan gjuajtës holandez që nga Lufta e Dytë Botërore.[6]
  • Serbia and Montenegro (FR Yugoslavia) Roundel 24 mars 1999 – Një avion jugosllav J-22 Orao u rrëzua në një kodër pas kthimit nga një sulm luftarak natën e parë të konfliktit me NATO-n. Piloti, nënkolonel Života Đurić, u vra.
  • Serbia and Montenegro (FR Yugoslavia) Roundel (2) 26 mars 1999 – Dy avionë jugosllavë MiG-29 u rrëzuan nga dy avionë F-15C të Forcave Ajrore të SHBA-së me raketa AMRAAM pranë Tuzlës, Bosnjë.[7][3]
Kulmi i sulmuesit të fshehtë F-117A Nighthawk të USAF, i rrëzuar më 27 mars 1999, i ekspozuar në Muzeun Aeronautik Jugosllav.
  • USAF Roundel 27 mars 1999 – Rrëzimi i avionit F-117A në vitin 1999: Një sulmues amerikan F-117A Nighthawk u rrëzua mbi Beograd nga një S-125E Neva i prodhimit sovjetik (NATO: SA-3 Goa ). Piloti u nxor në ajër në mënyrë të sigurt dhe rrënojat e avionit u gjetën nga forcat speciale serbe. Ai mbetet i vetmi avion i padukshëm që është rrëzuar ndonjëherë nga një raketë tokë-ajër.
  • Roundel of the USAF 17 prill 1999 – Një avion RQ-1 Predator i USAF me numër 95-3017 humbi mbi Bosnjë.
  • USAF Roundel 26 prill 1999 – Një helikopter sulmues AH-64A Apache i Ushtrisë Amerikane u rrëzua në veri të Shqipërisë, duke plagosur të dy anëtarët e ekuipazhit. [8]
  • USAF Roundel 2 maj 1999 – Një avion F-16CG i Forcave Ajrore të SHBA-së u rrëzua nga një avion S-125 Neva pranë Nakuçanit, në Serbinë perëndimore. Piloti i tij, nënkolonel David Goldfein, komandant i Skuadronit të 555-të Luftarak, arriti të hidhej nga avioni dhe më vonë u shpëtua në një mision kërkim-shpëtimi luftarak (CSAR). Mbetjet e këtij avioni janë të ekspozuara në Muzeun Aeronautik Jugosllav, në Aeroportin Ndërkombëtar të Beogradit.
  • USAF Roundel 2 maj 1999 – Një McDonnell Douglas AV-8B Harrier II i Korpusit të Marinës Amerikane i VMA-231 u rrëzua në Adriatik gjatë afrimit fianl nëUSS <i id="mwApY">Kearsarge</i>. Piloti u hodh nga aeroplani në mënyrë të sigurt.[9][10]
  • Serbia and Montenegro (FR Yugoslavia) Roundel 4 maj 1999 – Një MiG-29 i vetëm jugosllav i fluturuar nga Nënkoloneli Milenko Pavlović u përpoq të kapte një formacion të madh të NATO-s që po kthehej në bazë, pasi sapo kishte bombarduar qytetin e lindjes së pilotit, Valevë . Ai u sulmua nga një palë avionë luftarakë F-16CJ të SHBA-së nga Skuadroni i 78-të i Aeroplanëve Luftarak[11] dhe u rrëzua me një AMRAAM,[12] duke vrarë pilotin. Mbetjet që binin u goditën gjithashtu nga një Strela-2 M i qëlluar gabimisht nga Ushtria Jugosllave.
  • USAF Roundel 5 maj 1999 – Një helikopter sulmues AH-64A Apache i Ushtrisë Amerikane u rrëzua në veri të Shqipërisë, duke vrarë të dy anëtarët e ekuipazhit. [13]
  • Roundel of the USAF 13 maj 1999 – Një avion RQ-1 Predator i USAF me numër 95-3019 u humb mbi Kosovë.
  • Roundel of the USAF 19 maj 1999 – Një avion RQ-1 Predator i USAF me numër 95-3021 u humb mbi Kosovë.
  • Royal Air Force Roundel 11 qershor 1999 – Një avion Lockheed Hercules C.1 i Skuadronit Nr. 47 të RAF me 9 anëtarë të ekuipazhit në bord u rrëzua gjatë një ngritjeje natën në bazën ajrore të Kukësit në Kukës në veri të Shqipërisë.[10] Edhe pse nuk pati të lënduar, pjesa më e madhe e avionit u shkatërrua.[14]
  • Roundel of the USAF datë e panjohur 1999 – Një RQ-5 Hunter i Ushtrisë Amerikane u rrëzua nga një Mi-8 jugosllav duke përdorur mitralozin e tij 7.62 mmj. Ishte humbja e parë e RQ-5 gjatë fushatës.[15]

Referime

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
  1. 1 2 "ICG Kosovo Spring Report". UNHCR (në anglisht). 1 mars 1998. Marrë më 6 qershor 2025.
  2. ↑ Peña, Charles V. (2006). Winning the Un-war: A New Strategy for the War on Terrorism (në anglisht). Potomac Books, Inc. ISBN 978-1-57488-965-9.
  3. 1 2 Ripley 2001, f. 89.
  4. ↑ "MiG-29" (në anglisht). ejection-history.org.uk. Arkivuar nga origjinali më 2007-10-17. Marrë më 16 shkurt 2016.
  5. ↑ "Yugoslav & Serbian MiG-29s" (në anglisht). acig.org. 30 nëntor 2003. Arkivuar nga origjinali më 14 shkurt 2014. Marrë më 17 shkurt 2016.{{cite web}}: Mirëmbajtja CS1: Adresë e papërshtatshme (lidhja)
  6. ↑ Smith, Debi (17 shtator 2014). "ENJJPT Star Awarded to Dutch Pilot" (në anglisht). f-16.net. Marrë më 17 shkurt 2016.
  7. ↑ "Downed NATO pilot rescued, U.S. officials say". CNN (në anglisht). 27 mars 1999. Arkivuar nga origjinali më 1 maj 2003. Marrë më 20 maj 2019.
  8. ↑ "Apache helicopter crashes in Albania". BBC Online (në anglisht). 27 prill 1999. Marrë më 6 qershor 2025.
  9. ↑ "US prisoners freed". BBC Online (në anglisht). 2 maj 1999. Marrë më 6 qershor 2025.
  10. 1 2 Ripley 2001, f. 88.
  11. ↑ "Welcome to the Air Combat Information Group". 1map.com (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 14 shkurt 2014.
  12. ↑ "Airframe Details for F-16 #91-0353" (në anglisht). f-16.net. Marrë më 16 shkurt 2016.
  13. ↑ "Two die in Apache crash". BBC Online (në anglisht). 5 maj 1999. Marrë më 6 qershor 2025.
  14. ↑ "Crash of a Lockheed C-130 Hercules in Kukës". Bureau of Aircraft Accidents Archive (në anglisht). 2025. Marrë më 5 qershor 2025.
  15. ↑ Ripley, Tim (1 dhjetor 1999). "UAVs over Kosovo - did the Earth move?". Defence Systems Daily (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 28 tetor 2008. Marrë më 14 korrik 2025.

Bibliografia

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
  • Ripley, Tim (2001). Conflict in the Balkans: 1991–2000 (Osprey Combat Aircraft series #24) (në anglisht). Osprey Publishing. ISBN 1-84176-290-3.
Marrë nga "https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Lista_e_rrëzimeve_dhe_aksidenteve_të_aviacionit_gjatë_Luftës_në_Kosovë&oldid=2837881"