Mark Rutte
Mark Rutte | |
|---|---|
.jpg) Rutte në vitin 2023 | |
| 14 Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s | |
Titullar | |
| Në detyrë 1 tetor 2024 | |
| Paraprirë nga | Jens Stoltenberg |
| Kryeministër i Holandës | |
| Në detyrë 14 tetor 2010 – 2 korrik 2024 | |
| Paraprirë nga | Jan Peter Balkenende |
| Pasuar nga | Dick Schoof |
| Të dhëna vetjake | |
| U lind më | 14 shkurt 1967 (59 vjeç) Hagë, Holanda |
| Partia politike | Partia Popullore për Liri dhe Demokraci |
| Shkollimi | Universiteti i Leidenit |
| Profesioni | politikan |
Mark Rutte (lindur më 14 shkurt 1967 në Hagë) është një politikan holandez që shërben si sekretari i 14-të i përgjithshëm i NATO-s që nga 1 tetori 2024. Më parë ai shërbeu si kryeministër i Holandës nga 14 tetori 2010 deri më 2 korrik 2024 dhe ishte kryeministri më jetëgjatë në historinë e vendit.[1][2]
Jeta e hershme dhe arsimi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Rutte lindi në Hagë dhe studioi histori holandeze në Universitetin e Leidenit. Pas përfundimit të studimeve, ai punoi në sektorin privat, kryesisht në fushën e menaxhimit të burimeve njerëzore pranë kompanisë Unilever dhe degëve të saj. Ai ka qenë gjithashtu mësues i ftuar në grupin shkollor Johan de Witt në Hagë.[1]
Karriera politike
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Rutte hyri në politikën kombëtare si anëtar i Dhomës së Përfaqësuesve në vitin 2003. Më pas shërbeu si sekretar shteti për Çështjet Sociale dhe Punësimin dhe më vonë si sekretar shteti për Arsimin, Kulturën dhe Shkencën. Nga viti 2006 deri në vitin 2023 ai ishte një nga figurat kryesore të Partisë Popullore për Liri dhe Demokraci (VVD).[1]
Pas zgjedhjeve të vitit 2010 ai u bë kryeministër i Holandës. Gjatë drejtimit të tij ai kryesoi katër qeveri koalicioni dhe u përball me çështje të mëdha politike e ndërkombëtare, përfshirë krizën ekonomike, pandeminë e COVID-19 dhe sfidat e sigurisë evropiane. Qeveria e tij ra në korrik 2023, por ai vazhdoi si kryeministër në detyrë deri në formimin e qeverisë së re të drejtuar nga Dick Schoof më 2 korrik 2024.[1][3][4]
Në dhjetor 2022, në emër të qeverisë holandeze, ai kërkoi falje për rolin historik të shtetit holandez në skllavëri.[5]
Sekretar i Përgjithshëm i NATO-s
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Më 1 tetor 2024, Rutte mori zyrtarisht detyrën si sekretari i 14-të i përgjithshëm i NATO-s. Aleanca e ka paraqitur emërimin e tij si vijim të një karriere të gjatë në fushat e sigurisë, mbrojtjes, ekonomisë dhe bashkëpunimit transatlantik.[1][2]
Gjatë mandatit të tij ai i ka kushtuar vëmendje të veçantë edhe sigurisë në Ballkanin Perëndimor. Në mars 2025 ai zhvilloi vizita në rajon, përfshirë Kosovën, ku ritheksoi rëndësinë e misionit KFOR dhe angazhimin e NATO-s për stabilitetin rajonal.[6][7]
Marrëdhëniet me Shqipërinë dhe Kosovën
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Marrëdhëniet e Rutte me Shqipërinë janë zhvilluar si në kuadër dypalësh, ashtu edhe në atë euroatlantik. Në nëntor 2021 ai vizitoi Tiranën si kryeministër i Holandës, në një periudhë kur marrëdhëniet mes dy qeverive po konsideroheshin në përmirësim dhe Holanda kishte mbështetur hapin e radhës të Shqipërisë në procesin evropian.[8] Në korrik 2022, gjatë një takimi tjetër mes Edi Ramës dhe Rutte në Hagë, u fol për bashkëpunimin politik dhe për perspektivën evropiane të rajonit.[9]
Sa i përket Kosovës, Rutte e ka trajtuar atë kryesisht në kuadër të rolit të NATO-s në rajon. Gjatë vizitës në Prishtinë në mars 2025 ai u takua me presidenten Vjosa Osmani dhe theksoi se KFOR-i mbetet thelbësor për sigurinë në Kosovë. Edhe në deklarata të tjera publike gjatë vitit 2026, ai ka nënvizuar se NATO nuk mund të lejojë një vakum sigurie në Ballkanin Perëndimor dhe se roli i KFOR-it në Kosovë mbetet vendimtar.[7][10][11]
Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- 1 2 3 4 5 "Mark Rutte". NATO (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- 1 2 "NATO Secretaries General". NATO (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- ↑ "Prime Minister Rutte tenders government's resignation". Government of the Netherlands (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- ↑ "Schoof government sworn in". Government of the Netherlands (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- ↑ "The history of slavery in the Kingdom of the Netherlands". Government of the Netherlands (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- ↑ "NATO reaffirms its commitment to Western Balkans stability, as Secretary General Rutte wraps up visits to Sarajevo and Pristina". NATO (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- 1 2 "Joint press conference by NATO Secretary General Mark Rutte with Vjosa Osmani". NATO (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- ↑ "Joint press conference of Prime Minister Edi Rama and the Prime Minister of the Netherlands Mark Rutte". Kryeministria (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- ↑ "Prime Minister Edi Rama's statement on meeting with Dutch Prime Minister Mark Rutte". Kryeministria (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- ↑ "NATO's role in Kosovo". NATO (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- ↑ "Remarks by NATO Secretary General Mark Rutte at the meeting of the European Parliament's Committee on Security and Defence". NATO (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.