Marrëdhënia dypalëshe
Marrëdhënia dypalëshe ose bilateralizmi është drejtimi i marrëdhënieve politike, ekonomike ose kulturore midis dy shteteve sovrane.[1] Është në kontrast me unilateralizmin ose multilateralizmin, i cili është aktivitet nga një shtet i vetëm ose bashkërisht nga shumë shtete, përkatësisht. Kur shtetet e njohin njëri-tjetrin si shtete sovrane dhe bien dakord për marrëdhënie diplomatike, ato krijojnë një marrëdhënie dypalëshe. Shtetet me lidhje dypalëshe do të shkëmbejnë agjentë diplomatikë siç janë ambasadorët për të lehtësuar dialogun dhe bashkëpunimin.
Marrëveshjet ekonomike, të tilla si marrëveshjet e tregtisë së lirë (MTL) ose investimet e huaja direkte (IHD), të nënshkruara nga dy shtete, janë një shembull i zakonshëm i bilateralizmit. Meqenëse shumica e marrëveshjeve ekonomike nënshkruhen sipas karakteristikave specifike të vendeve kontraktuese për t'i dhënë trajtim preferencial njëri-tjetrit, nuk nevojitet një parim i përgjithësuar, por një diferencim situacional. Kështu, përmes bilateralizmit, shtetet mund të marrin marrëveshje dhe detyrime më të përshtatura që zbatohen vetëm për shtete të veçanta kontraktuese. Megjithatë, shtetet do të përballen me një kompromis sepse është më i shpërdorueshëm në kostot e transaksionit sesa strategjia multilaterale. Në një strategji dypalëshe, një kontratë e re duhet të negociohet për secilin pjesëmarrës. Pra, kjo priret të preferohet kur kostot e transaksioneve janë të ulëta dhe teprica e anëtarëve, që korrespondon me "tepricën e prodhuesit" në terma ekonomikë, është e lartë. Për më tepër, kjo do të jetë efektive nëse një shtet me ndikim dëshiron kontroll mbi shtetet e vogla nga një perspektivë liberalizmi, sepse ndërtimi i një sërë marrëveshjesh dypalëshe me shtete të vogla mund të rrisë ndikimin e një shteti.[2]
Shiko edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ "bilateralism". dictionary.cambridge.org (në anglisht). 2025-11-05. Marrë më 2025-11-06.
- ↑ (PDF) https://politicalscience.osu.edu/faculty/athompson/Lateralisms.pdf.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh|title=(Ndihmë!)
| Ky artikull rreth politikës është i cunguar. Ju mund të ndihmoni Wikipedian duke e zgjeruar atë. |