Shko te përmbajtja

Masakra e Wounded Knee

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Wounded Knee Massacre
Pjesë e Ghost Dance War dhe Luftërave Sioux

Varr masiv për të vdekurit e Lakota-s pas masakrës
Data29 dhjetor 1890
Vendi
Wounded Knee Creek, Dakota e Jugut
43°08′33″N 102°21′54″W / 43.14250°N 102.36500°W / 43.14250; -102.36500
Rezultati Shtetet e Bashkuara fiton
Ndërluftuesit
 Shtetet e Bashkuara të Amerikës Miniconjou Lakota
Hunkpapa Lakota
Komandantët dhe udhëheqësit
James Forsyth Spotted Elk †
Fuqia
490 120<[1][2]
Viktimat dhe humbjet
31 të vrarë
33 të lënduar		 90 të vrarë
4 të lënduar
200 civilë të vrarë
46 civilë të plagosur[3][4]

Masakra e Wounded Knee, gjithashtu e njohur si Beteja e Wounded Knee, përfshinte gati treqind njerëz Lakota të vrarë nga ushtarët e Ushtrisë së Shteteve të Bashkuara.[5] Më shumë se 250 njerëz Lakota u vranë dhe 51 u plagosën (4 burra dhe 47 gra dhe fëmijë, disa prej të cilëve vdiqën më vonë). Disa vlerësime e çojnë numrin e të vdekurve deri në 300.[3][6] Njëzet e pesë ushtarë amerikanë u vranë gjithashtu dhe 39 u plagosën (gjashtë nga të plagosurit vdiqën më vonë).[7] Nëntëmbëdhjetë ushtarë u vlerësuan me Medaljen e Nderit posaçërisht për Wounded Knee, dhe gjithsej 31 për fushatën.[8][9]

Ngjarja ndodhi më 29 dhjetor 1890[10] afër Wounded Knee Creek (Lakota: Čhaŋkpé Ópi Wakpála) në Dakotën e Jugut, pas një përpjekjeje të dështuar për të çarmatosur popullin Lakota në kamp.[11] Një ditë më parë, një detashment i Regjimentit të 7-të të Kalorësisë Amerikane, i komanduar nga Major Samuel M. Whitside, iu afrua bandës së Miniconjou Lakota të Spotted Elk dhe 38 Hunkpapa Lakota pranë Porcupine Butte dhe i shoqëroi ata pesë milje (tetë kilometra) në perëndim deri në Wounded Knee Creek, ku ata ngritën kampin. Pjesa tjetër e Regjimentit të 7-të të Kalorësisë, e udhëhequr nga Koloneli James W. Forsyth, mbërriti dhe rrethoi kampin. Regjimenti mbështetej nga një bateri prej katër Hotchkiss mountain guns.[12] Ushtria po i shërbente ankthit të kolonëve që e quanin konfliktin Lufta e Mesias dhe ishin të shqetësuar se Vallëzimi ceremonial i Fantazmave nënkuptonte një ringjallje potencialisht të rrezikshme të Sioux. Historiani Jeffrey Ostler shkroi në vitin 2004: "Wounded Knee nuk përbëhej nga një seri ngjarjesh të palidhura diskrete. Në vend të kësaj, nga çarmatosja deri te varrimi i të vdekurve, ai përbëhej nga një seri aktesh të mbajtura së bashku nga një logjikë themelore e dominimit racist."[13]

Mëngjesin e 29 dhjetorit, trupat e Kalorësisë Amerikane hynë në kamp për të çarmatosur Lakotat. Një version i ngjarjeve pohon se gjatë procesit të çarmatosjes së Lakotave, një anëtar i shurdhër i fisit i quajtur Black Coyote ngurroi të hiqte dorë nga pushka e tij, duke pretenduar se kishte paguar shumë për të.[14] Pushka e Black Coyote u ndez në atë pikë dhe ushtarët filluan të qëllonin mbi Lakotat. Luftëtarët Lakota luftuan, por shumë prej tyre ishin çarmatosur tashmë.[15]

Referime

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
  1. ↑ Brown, Dee (2009). Bury My Heart at Wounded Knee: An Indian History of the American West (në anglisht) (bot. Illustrated). New York and Toronto: Sterling Publishing. fq. 521–522. ISBN 978-1-4027-6066-2.
  2. ↑ Utley, Robert Marshall (2004). The Last Days of the Sioux Nation (në anglisht) (bot. 2nd). Yale University Press. fq. 212. ISBN 978-0-300-10316-8. Arkivuar nga origjinali më 13 shkurt 2021. Marrë më 13 shkurt 2021.
  3. 1 2 "Plains Humanities: Wounded Knee Massacre" (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 10 dhjetor 2014. Marrë më 9 dhjetor 2014. resulted in the deaths of more than 250, and possibly as many as 300, Indians.
  4. ↑ Nelson A. Miles to the Commissioner of Indian Affairs, March 13, 1917, "The official reports make the number killed 90 warriors and approximately 200 women and children."
  5. ↑ Laura J. Nelson (2016-06-15). "The worst mass shooting? A look back at massacres in U.S. history". Los Angeles Times (në anglishte amerikane). Marrë më 2023-10-14.
  6. ↑ MADEO. "Dec. 29, 1890 | U.S. Troops Kill Over 300 Lakota People in Massacre at Wounded Knee". calendar.eji.org (në anglisht). Marrë më 2025-08-09.
  7. ↑ Jack Utter (1991). Wounded Knee & the Ghost Dance Tragedy (në anglisht) (bot. 1st). National Woodlands Publishing Company. fq. 25. ISBN 0-9628075-1-6.
  8. ↑ Greene, Jerome A. (2014). American Carnage: Wounded Knee, 1890 (në anglisht). Norman, OK: University of Oklahoma Press. fq. 417–418. ISBN 978-0-8061-4448-1.
  9. ↑ An alternative proposal for the Wounded Knee medal problem. 3 janar 2024.
  10. ↑ "National Historic Landmarks Program: Wounded Knee" (në anglisht). National Park Service. Arkivuar nga origjinali më 10 janar 2003. Marrë më 10 janar 2008.
  11. ↑ Hawk, Turning; Horse, American (2020-12-31), "38 The Massacre at Wounded Knee, South Dakota, December 29, 1890", When Sorry Isn't Enough (në anglisht), New York University Press, fq. 252–253, ISBN 978-0-8147-3947-1, marrë më 2025-08-09{{citation}}: Mirëmbajtja CS1: Parametri work me ISBN (lidhja)
  12. ↑ Liggett, Lorie (1998). "Wounded Knee Massacre – An Introduction" (në anglisht). Bowling Green State University. Arkivuar nga origjinali më 30 tetor 2000. Marrë më 2 mars 2007.
  13. ↑ PRUCHA, FRANCIS PAUL (2005). Ostler, Jeffrey (red.). "Wounded Knee through the Lens of Colonialism". Diplomatic History (në anglisht). 29 (4): 725–728. doi:10.1111/j.1467-7709.2005.00512.x. ISSN 0145-2096. JSTOR 24915067.
  14. ↑ Parsons, Randy. "The Wounded Knee Massacre – December 1890" (në anglisht). Lastoftheindependents.com. Arkivuar nga origjinali më 6 janar 2010. Marrë më 17 gusht 2011.
  15. ↑ "PBS – The West – Like Grass Before the Sickle". www.pbs.org (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 11 shkurt 2021. Marrë më 12 tetor 2017.
Marrë nga "https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Masakra_e_Wounded_Knee&oldid=2972172"