Matteo Renzi
Matteo Renzi | |
|---|---|
 Renzi në 2015 | |
| President i Italia Viva | |
Titullar | |
| Në detyrë 2022 | |
| Senator i Republikës Italiane | |
Titullar | |
| Në detyrë 23 mars 2018 | |
| Njësia zgjedhore | Toskana (2018–2022), Kampania (që nga 2022) |
| Kryeministri i Italisë | |
| Në detyrë 22 shkurt 2014 – 12 dhjetor 2016 | |
| Presidenti | Giorgio Napolitano Sergio Mattarella |
| Paraprirë nga | Enrico Letta |
| Pasuar nga | Paolo Gentiloni |
| Sekretar i Partisë Demokratike | |
| Në detyrë dhjetor 2013 – mars 2018 | |
| Kryetar i Bashkisë së Firences | |
| Në detyrë qershor 2009 – mars 2014 | |
| President i Provincës së Firences | |
| Në detyrë qershor 2004 – qershor 2009 | |
| Të dhëna vetjake | |
| U lind më | 11 janar 1975 (51 vjeç) Firence, Italia |
| Nënshtetësia | italiane |
| Partia politike | Italia Viva |
| Lidhjet e tjera politike | Partia Popullore Italiane (deri më 2002) La Margherita (2002–2007) Partia Demokratike (2007–2019) |
| Shkollimi | Universiteti i Firences |
| Profesioni | politikan, publicist |
| Nënshkrimi |  |
Matteo Renzi (lindur më 11 janar 1975 në Firence) është politikan italian, senator i Republikës dhe president i Italia Viva. Ai ishte kryeministër i Italisë nga viti 2014 deri më 2016, sekretar i Partisë Demokratike nga viti 2013 deri më 2018, kryetar i Bashkisë së Firences nga viti 2009 deri më 2014 dhe president i Provincës së Firences nga viti 2004 deri më 2009.[1][2][3]
Jeta dhe formimi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Renzi lindi në Firence dhe u rrit në Rignano sull'Arno. Që në rini mori pjesë në lëvizjen skautiste, përvojë që pati rëndësi në formimin e tij publik dhe shoqëror. Studioi në liceun klasik “Dante” të Firences dhe më pas u diplomua në jurisprudencë në Universiteti i Firences, me një tezë kushtuar përvojës së parë të Giorgio La Piras si kryetar i bashkisë së qytetit. Në të njëjtën periudhë punoi edhe në ndërmarrjen familjare që vepronte në fushën e marketingut.[4]
Fillimet në politikë
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Angazhimi i tij politik nisi herët, fillimisht në ambientet shkollore dhe më pas në radhët e qendrës së majtë italiane. Si student universitar mori pjesë në krijimin e Comitati per Prodi, ndërsa në vitet pasuese u bë sekretar provincial i Partisë Popullore Italiane dhe më vonë një nga figurat drejtuese të La Margherita në Firence. Kjo fazë përbën bazën e karrierës së tij të mëvonshme në administratën vendore dhe në politikën kombëtare.[4][1]
President i Provincës së Firences
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Në vitin 2004 Renzi u zgjodh president i Provincës së Firences. Gjatë këtij mandati fitoi dukshmëri më të gjerë në nivel kombëtar si përfaqësues i një brezi të ri politik në qendrën e majtë. Përvoja në krye të provincës e projektoi atë përtej dimensionit vendor dhe e bëri një nga figurat më të ndjekura të politikës toskane të asaj periudhe.[4][1]
Kryetar i Bashkisë së Firences
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Pas fitores në zgjedhjet paraprake të qendrës së majtë, në vitin 2009 Renzi u zgjodh kryetar i Bashkisë së Firences. Në këtë detyrë qëndroi deri në mars 2014. Gjatë mandatit të tij u lidh veçanërisht me një profil të fortë komunikues dhe me një ide të rinovimit të klasës politike, ndërsa në administrimin e qytetit u identifikua me ndërhyrje mbi qendrën historike, këmbësorizimin e disa hapësirave urbane dhe një stil drejtimi më të personalizuar se ai i traditës së mëparshme të qendrës së majtë lokale.[4][5][1]
Sekretar i Partisë Demokratike dhe “rottamazione”
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Në vitin 2012 ai kandidoi në zgjedhjet paraprake për drejtimin e qendrës së majtë në prag të zgjedhjeve politike të vitit 2013, por u mund në balotazh nga Pier Luigi Bersani. Megjithatë, fushata e tij konsolidoi profilin politik të lidhur me sloganin e rottamazione, domethënë me idenë e zëvendësimit të klasës së vjetër drejtuese me një brez të ri. Në dhjetor 2013 fitoi zgjedhjet paraprake për sekretar të Partisë Demokratike, duke u bërë shpejt figura më e rëndësishme e partisë.[4][1][6]
Kryeministër i Italisë
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Më 17 shkurt 2014 Presidenti i Republikës Giorgio Napolitano i besoi Renzi-t detyrën për formimin e një qeverie të re. Pas pranimit me rezervë dhe konsultimeve me forcat parlamentare, ai mori zyrtarisht detyrën si kryeministër më 22 shkurt 2014. Në moshën 39-vjeçare u bë kryeministri më i ri në historinë e Italisë së bashkuar.[1][4][7]
Qeveria e tij u karakterizua nga një profil i fortë reformist dhe nga një stil politik i përqendruar te shpejtësia vendimmarrëse dhe te komunikimi publik. Gjatë kësaj periudhe Partia Demokratike arriti rezultatin e saj më të lartë në zgjedhjet evropiane të vitit 2014, duke kaluar 40 për qind të votave. Në vitet e qeverisjes së tij u lidhën me emrin e tij reforma të rëndësishme në tregun e punës, në administratën publike dhe në sistemin institucional, ndërsa në planin politik figura e tij u bë një prej më polarizueseve të skenës italiane.[1][6]
Një nga pikat qendrore të projektit të tij politik ishte reforma kushtetuese, e cila iu nënshtrua referendumit të 4 dhjetorit 2016. Pas fitores së votës kundër reformës, Renzi paraqiti dorëheqjen nga ekzekutivi më 7 dhjetor 2016 dhe qëndroi në detyrë deri më 12 dhjetor, kur u formua qeveria e re e drejtuar nga Paolo Gentiloni.[1][8]
Veprimtaria politike pas kryeministrisë
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Pas përfundimit të përvojës së tij si kryeministër, Renzi dha dorëheqjen nga posti i sekretarit të Partisë Demokratike në vitin 2017, mori pjesë sërish në garën e brendshme të partisë dhe fitoi përsëri sekretarinë, përpara se ta linte përfundimisht pas humbjes së rëndë të PD-së në zgjedhjet politike të vitit 2018. Në të njëjtin vit u zgjodh senator i Republikës.[1][9]
Në vitin 2019 ai u largua nga Partia Demokratike për të krijuar Italia Viva, një forcë e re politike e qendrës reformiste. Grupet parlamentare të lidhura me këtë subjekt mbështetën fillimisht qeverinë e dytë të Giuseppe Contes; në janar 2021, dorëheqja e përfaqësuesve të Italia Viva nga qeveria hapi krizën politike që çoi në fundin e asaj përvoje dhe më pas në formimin e qeverisë së Mario Draghit. Në zgjedhjet politike të vitit 2022 Renzi u rizgjodh në Senat dhe, po atë vit, u bë president i Italia Viva; kjo detyrë u konfirmua më vonë edhe nga kongresi i parë i partisë, i mbajtur në vitin 2023.[1][2][10][11]
Në vitet pasuese ai vazhdoi të mbetej një figurë e dukshme e politikës italiane dhe e debatit publik. Treccani vëren se nga viti 2023 deri më 2024 drejtoi të përditshmen Il Riformista, ndërsa në vitin 2024 kandidoi në zgjedhjet evropiane në listën Stati Uniti d’Europa, e cila nuk arriti të kalonte pragun elektoral prej 4 për qind.[1]
Profili politik
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Figura politike e Renzi-t lidhet ngushtë me nocionin e rottamazione, me personalizimin e fortë të lidershipit dhe me përpjekjen për ta zhvendosur qendrën e rëndesës së qendrës së majtë italiane drejt një profili më reformist dhe më qendror. Në analizat e Treccani-t theksohet se, si sekretar i PD-së dhe si kryeministër, ai e bëri decisionismo një element të qartë të stilit të tij politik, si në fushën e reformave institucionale, ashtu edhe në planin e komunikimit publik.[6]
Ky profil e bëri Renzi-n një figurë njëkohësisht novatore dhe përçarëse në politikën italiane: përkrahësit e tij e paraqitën shpesh si simbol të një klase të re drejtuese dhe të një modernizimi të qendrës së majtë, ndërsa kritikët e konsideruan shprehje të një politike tepër të personalizuar dhe të mbështetur shumë te komunikimi i liderit.[6][1]
Shih edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 "Renzi, Matteo". Treccani (në italisht). Marrë më 2026-04-13.
- 1 2 "Sen. Matteo RENZI – Scheda di attività". Senato della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-13.
- ↑ "La nostra squadra". Italia Viva (në italisht). Marrë më 2026-04-13.
- 1 2 3 4 5 6 "Biografia del Presidente del Consiglio Matteo Renzi" (PDF). Presidenza del Consiglio dei Ministri (në italisht). Marrë më 2026-04-13.
- ↑ "Matteo Renzi è ufficialmente sindaco di Firenze". Comune di Firenze (në italisht). Marrë më 2026-04-13.
- 1 2 3 4 "L'ascesa di Matteo Renzi". Treccani (në italisht). Marrë më 2026-04-13.
- ↑ "I Governi nelle Legislature". Presidenza del Consiglio dei Ministri (në italisht). Marrë më 2026-04-13.
- ↑ "I Governi nelle Legislature". Presidenza del Consiglio dei Ministri (në italisht). Marrë më 2026-04-13.
- ↑ "Scheda di attività di Matteo RENZI – XVIII Legislatura". Senato della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-13.
- ↑ "Assemblea #010: ecco la composizione degli organi nazionali di Italia Viva". Italia Viva (në italisht). Marrë më 2026-04-13.
- ↑ "Congresso Italia Viva – Proclamazione degli eletti". Italia Viva (në italisht). Marrë më 2026-04-13.
.svg){kind=small}
