Lista e monarkëve të Holandës

Kjo është një listë e monarkëve të Holandës (holandisht: Koningen der Nederlanden). Për zgjerim praktik, lista përfshin edhe stadtholderët e Derës së Oranzh-Nasaut që nga viti 1556. Megjithatë, ata votoheshin në post dhe ishin shërbyes civilë dhe gjeneralë të provincave gjysmë-të pavarura të Republikës Holandeze dhe nuk mund të shihen si monarkë. Nga Uilliami IV ata qenë paraardhësit e drejtpërdrejtë meshkuj të monarkëve të mëvonshëm, kur u vendos monarkia në vitin 1813 (në fillim si principatë sovrane, por në vitin 1815 si mbretëri).

Republika Holandeze (1581–1795)

Origjina e monarkisë holandeze mund të gjurmohet që nga caktimi i Uilliamit të I, princi i Oranzhit si stadtholder i Hollandës, Zelandës dhe Utrehtit në vitin 1559 nga Filipi II i Spanjës. Megjithatë, ai u hoq nga posti dhe u bë prijësi i Revoltës Holandeze. Si rrjedhojë, shtetet e përgjithshme (parlamenti i përgjithshëm i Holandës) e caktuan si stadtholder të të dyjaa provincave rrebele, Hollandës dhe Zelandës në vitin 1572. Gjatë Revoltës Holandeze, shumica e Provincave të Holandës shpallën pavarësinë e tyre me Aktin e Betimit, të nënshkruar më 26 korrik 1581 në Hagë në përputhje me vendimin e marrë nga shtetet e përgjithshme. Funksioni përfaqësues i stadtholderit u bë i vjetëruar në Holandën veriore të rrebeluar – duke qenë shfuqizuar vetë zotërit feudalë – por posti gjithësesi vijoi në këto provinca, që tani u bashkuan në Republikën e Shtatë Provincave të Bashkuara Holandeze. Të gjithë stadtholderët pas Uilliamit të I u zgjodhën nga pasardhësit e tij ose pasardhësit e vëllait të tij, që ishin gjithashtu pasardhës të mbesës së tij, konteshës Albertina Agnesa e Nasau-Oranzhit.

Në vitin 1795 Republika u përmbys nga Republika Franceze dhe u zëvendësua me Republikën Batave. Në vitin 1806, Napoleoni e shfuqizoi republikën e re dhe bëri vëllain e tij Mbret të Hollandës. Megjithatë, në vitin 1810, Napoleoni do ta pushtonte Holandën duke e përfshirë në Perandorinë Franceze. Në vitin 1813, forcat aleate i dëbuan francezët. Holandezët thirrën Uilliam Frederikun, birin e stadtholderit të fundit, për të kryesuar qeverinë e re. Ai u shpall "princ sovran". Në vitin 1815, ai e ngriti rangun e Holandës në statusin e mbretërisë dhe e shpalli veten Mbreti Uilliami I. Mbretëria u zmadhua me Holndat Jugore, tani Belgjika dhe Luksemburgu.

Stadtholderati nën Derën e Oranzh-Nasaut


Emri	Jeta	Fillimi i mbretërimit	Fundi i mbretërimit	Shënime	Familja
Uilliami I I Heshturi Willem I	24 prill 1533 – 10 korrik 1584, Mosha 51	26 korrik 1581	10 korrik 1584	Stadtholder,^{[Shpjeg 1]}, biri i Uilliamit I, kont i Nasau-Siegen dhe Julianës së Stolbergut	Oranzh-Nasau
Maurisi Maurits	14 nëntor 1567 – 23 prill 1625, Mosha 57	14 nëntor 1585^[1]	23 prill 1625	Stadtholder,^{[Shpjeg 2]}, biri i Uilliamit I dhe Anës së Saksonisë	Oranzh-Nasau
Frederik Henri Frederik Hendrik	29 janar 1584 – 14 mars 1647, Mosha 63	23 prill 1625	14 mars 1647	Stadtholder,^{[Shpjeg 3]} biri i Uilliamit I dhe Luizës së Këlnit	Oranzh-Nasau
Uilliami II Willem II	27 maj 1626 – 6 nëntor 1650, Mosha 24	14 mars 1647	6 nëntor 1650	Stadtholder,^{[Shpjeg 4]} biri i Frederik Henrit dhe Amalias së Solms-Braunfels	Oranzh-Nasau
Uilliami III Willem III	4 nëntor 1650 – 8 mars 1702, mosha 51	4 korrik 1672	8 mars 1702	Stadtholder,^{[Shpjeg 5]} biri i Uilliamit II dhe Maries, princeshë mbretërore dhe princesh e Oranzhit gjithashtu mbret i anglisë, Skocisë dhe Irlandës	Oranzh-Nasau
Uilliami IV Willem IV	1 shtator 1711 – 22 tetor 1751, mosha 40	4 maj 1747	22 tetor 1751	Stadtholderi i parë formalisht i trashëgueshëm i Holandës,^{[Shpjeg 6]} biri i Johan Uillem Frizos dhe Marie Luizës së Hese-Kaselit	Oranzh-Nasau
Uilliami V Willem V	8 mars 1748 – 9 prill 1806, mosha 58	22 tetor 1751	19 janar 1795	Stadtholder i trashëgueshëm i Holandës, biri i Uilliamit IV dhe Anës, princeshë mbretërore dhe princeshë e Oranzhit, i rrëzuar nga Revolucioni Batav	Oranzh-Nasau

Kur Uilliami III vdiq pa fëmijë, pasimi patrilinear i Oranzh-Nasaut u shua. Në dallim me provincat e tjera të Republikës Holandeze, Frieslandi, Groningeni dhe Drenthe i kishin zgjedhur stadtholderët më së shumti nga Dera e Nasaut, që fillon me Johanin VI, vëllai i Uilliamin e Oranzhit dhe përfshin edhe një pasim matrilinear, me Derën Oranzh-Nasau.

Stadtholderati nën Derën e Nasaut

Emri	Jeta	Nisja e mbretërimit	Fundi i mbretërimit	Shënime	Familja	Imazhi
Johani VI I Vjetri Jan VI	22 nëntor 1536 – 8 tetor 1606, mosha 69	1578	1581	Stadtholder,^{[Shpjeg 7]} biri i Uilliamit I, kont i Nasau-Siegenit dhe Julianës së Stolbergut, vëllai i Uilliamit I, të Heshtur	Nasau
Uilliam Ludvigu Ati ynë Willem Lodewijk	13 mars 1560 – 31 maj 1620, mosha 60	1584	1620	Stadtholder,^{[Shpjeg 8]} biri i Johanit VI dhe konteshës Elisabeta e Leuhtenbergut	Nasau
Ernest Kasimiri I Ernst Casimir I	22 dhjetor 1573 – 2 qershor 1632, mosha 58	1620	1632	Stadtholder,^{[Shpjeg 9]} biri i Johanit VI dhe konteshës Elisabeta e Leuhtenbergut	Nasau
Hendrik Kasimiri I Hendrik Casimir I	21 janar 1612 – 13 korrik 1640, mosha 28	1632	1640	Stadtholder,^{[Shpjeg 10]} biri i Ernest Kasimirit I dhe Sofia Hedvigut të Brunsvig-Lyneburgut	Nasau
Uilliam Frederiku Willem Frederik	7 gusht 1613 – 31 tetor 1664, mosha 51	1640	1664	Stadtholder,^{[Shpjeg 11]} biri i Ernest Kasimirit I dhe Sofia Hedvigut të Brunsvig-Lyneburgut	Nasau	[[File:Willem Frederik van Nassau.jpg
Hendrik Kasimiri II Hendrik Casimir II	18 janar 1657 – 25 mars 1696, mosha 39	18 janar 1664	25 mars 1696	Stadtholder i trashëgueshëm,^{[Shpjeg 12]} biri i Uilliam Frederikut dhe Albertina Agnesës së Nasaut, nipi nënësor i Frederik Hendrikut	Nasau
Johan Uilliam Frizo Johan Willem Friso	4 gusht 1687 – 14 korrik 1711, mosha 23	25 mars 1696	14 korrik 1711	Stadtholder i trashëgueshëm,^{[Shpjeg 13]} biri i Hendrik Kasimirit II dhe princeshë Henrieta Amalia e Anhalt-Desaut, u pasua nga djali i tij, Uilliami IV i Oranzh-Nasaut, Stadtholder i trashëgueshëm i Holandës	Nasau

Mbretëria Napoleonike e Holandës (1806–1810)

Emri	Jeta	Nisja e mbretërimit	Fundi i mbretërimit	Shënime	Familja	Imazhi
Luigji I I Miri Lodewijk I	2 shtator 1778 – 25 korrik 1846, mosha 67	5 qershor 1806	1 korrik 1810	Biri i Karlo Buonapartes dhe Letizia Bonapartes, vëllai i Napoleonit	Bonaparte
Luigji II Lodewijk II	11 tetor 1804 – 17 mars 1831, mosha 71	1 korrik 1810	9 korrik 1810 \|Biri i Luigjit të I dhe Hortense de Beauharnais	Bonaparte

Principata sovrane e Holandës së Bashkuar (1813–1815)

Emri	Jeta	Nisja e mbretërimit	Fundi i mbretërimit	Shënime	Familja	Imazhi
Uilliam Frederiku Willem Frederik	24 gusht 1772 – 12 dhjetor 1843, mosha 71	6 dhjetor 1813	16 mars 1815	Biri i stadtholderit të fundit, Uilliami V dhe Vilhelminës së Prusisë, princeshë e Oranzhit, në v. 1815 e ngriti Holandën në statusin e mbretërisë	Oranzh-Nasau

Mbretëria e Holandës (1815–Tani)

Emri	Jeta	Nisja e mbretërimit	Fundi i mbretërimit	Shënime	Familja
Uilliami I Willem I	24 gusht 1772 – 12 dhjetor 1843, mosha 71	16 mars 1815	7 tetor 1840	Biri i stadtholderit të fundit, Uilliami V dhe Vilhelminës së Prusisë, princeshë e Oranzhit Abdikoi	Oranzh-Nasau
Uilliami II Willem II	6 dhjetor 1792 – 17 mars 1849, mosha 56	7 tetor 1840	17 mars 1849	Biri i Uilliamit I dhe Vilhelminës së Prusisë	Oranzh-Nasau
Uilliami III Willem III	19 shkurt 1817 – 23 nëntor 1890, mosha 82	17 mars 1849	23 nëntor 1890	Biri i Uilliamit të II dhe Ana Pavlovnës së Rusisë	Orange-Nasau
Vilhelmina	31 gusht 1880 – 28 nëntor 1962, mosha 82	23 nëntor 1890	4 shtator 1948	Bija e Uilliamit të III dhe Emës së Valdekut dhe Pirmontit Abdikoi	Orange-Nasau
Juliana	30 prill 1909 – 20 mars 2004	4 shtator 1948	30 prill 1980	Bija e Vilhelminës dhe dukë Henrit të Meklenburg-Shverinit Abdikoi	Oranzh-Nasau
Beatriksa	31 janar 1938, mosha 87	30 prill 1980	30 prill 2013	Bija e Julianës dhe princ Bernhardit të Lipe-Biesterfeldit Abdikoi	Oranzh-Nasau
Uilliam-Aleksandri Willem-Alexander	27 prill 1967	30 prill 2013	Në fuqi	Biri i Beatriksës dhe princ Klausit, Jonkheer van Amsberg]	Oranzh-Nasau

Shpjegime

↑ Stadtholder i Hollandës, Zelandës dhe Utrehtit (1559–1584), Stadtholder i Frieslandit dhe Overijssel (1580–1584)
↑ Stadtholder i Hollandës dhe Zelandës (1585–1625), Utrehtit, Guelders dhe Overijssel (1590–1625), Groningenit (1620–1625)
↑ Stadtholder i Hollandës, Zelandës, Utrehtit, Guelders dhe Overijssel (1620–1625), Groningenit dhe Drenthes (1640–1647)
↑ Stadtholder i Hollandës, Zelandës, Utrehtit, Guelders, Groningenit, Drenthes dhe Overijssel-it
↑ Stadtholder i Hollandës, Zelandës, Utrehtit dhe Overijssel-it (1672–1702), Guelders (1675–1702), Drenthes (1696–1702)
↑ Stadtholderi i trashëgueshëm i Frieslandit (1711–1747), Hollandës, Zelandës, Utrehtit dhe Overijssel-it (prill/maj 1747 – nëntor 1747), Stadtholder i Groningenit (1718–1747), Guelders dhe Drenthes (1722–1747), u votua formalisht si stadtholderi i parë i trashëgueshëm i Provincave të Bashkuara Holandeze (1747–1751)
↑ Stadtholder i Guelders (nën Filipin II), arkitekt i Bashkimit të Utrehtit
↑ Stadtholder i Frieslandit (1584–1620), Groningenit (1594–1620) dhe Drenthes (1596–1620)
↑ Stadtholder i Frieslandit (1620–1632), Groningenit dhe Drenthes (1625–1632)
↑ Stadtholder i Frieslandit (1632–1640), Groningenit dhe Drenthes (1632–1640)
↑ Stadtholder i Frieslandit (1640–1664), Groningenit dhe Drenthes (1650–1664)
↑ Në vitin 1675 shteti i Frieslandit votoi për ta bërë stadtholderinë të trashëgueshme nga Dera Nasau-Dietz
↑ Stadtholder i trashëgueshëm i Frieslandit (1707–1711) dhe Groningenit (1708–1711)

Referenca

↑ Maurits benoemd als stadhouder, 1585, Europeana

[1] Stadtholder i Hollandës, Zelandës dhe Utrehtit (1559–1584), Stadtholder i Frieslandit dhe Overijssel (1580–1584)

[3] Stadtholder i Hollandës dhe Zelandës (1585–1625), Utrehtit, Guelders dhe Overijssel (1590–1625), Groningenit (1620–1625)

[4] Stadtholder i Hollandës, Zelandës, Utrehtit, Guelders dhe Overijssel (1620–1625), Groningenit dhe Drenthes (1640–1647)

[5] Stadtholder i Hollandës, Zelandës, Utrehtit, Guelders, Groningenit, Drenthes dhe Overijssel-it

[6] Stadtholder i Hollandës, Zelandës, Utrehtit dhe Overijssel-it (1672–1702), Guelders (1675–1702), Drenthes (1696–1702)

[7] Stadtholderi i trashëgueshëm i Frieslandit (1711–1747), Hollandës, Zelandës, Utrehtit dhe Overijssel-it (prill/maj 1747 – nëntor 1747), Stadtholder i Groningenit (1718–1747), Guelders dhe Drenthes (1722–1747), u votua formalisht si stadtholderi i parë i trashëgueshëm i Provincave të Bashkuara Holandeze (1747–1751)

[8] Stadtholder i Guelders (nën Filipin II), arkitekt i Bashkimit të Utrehtit

[9] Stadtholder i Frieslandit (1584–1620), Groningenit (1594–1620) dhe Drenthes (1596–1620)

[10] Stadtholder i Frieslandit (1620–1632), Groningenit dhe Drenthes (1625–1632)

[11] Stadtholder i Frieslandit (1632–1640), Groningenit dhe Drenthes (1632–1640)

[12] Stadtholder i Frieslandit (1640–1664), Groningenit dhe Drenthes (1650–1664)

[13] Në vitin 1675 shteti i Frieslandit votoi për ta bërë stadtholderinë të trashëgueshme nga Dera Nasau-Dietz

[14] Stadtholder i trashëgueshëm i Frieslandit (1707–1711) dhe Groningenit (1708–1711)

[2] Maurits benoemd als stadhouder, 1585, Europeana

[Shpjeg 1]

[1]

[Shpjeg 2]

[Shpjeg 3]

[Shpjeg 4]

[Shpjeg 5]

[Shpjeg 6]

[Shpjeg 7]

[Shpjeg 8]

[Shpjeg 9]

[Shpjeg 10]

[Shpjeg 11]

[Shpjeg 12]

[Shpjeg 13]