Mbytja në ujë
Mbytja është një lloj mbytjeje e shkaktuar nga zhytja e gojës dhe hundës në një lëng. Lëndimi nga zhytja i referohet si incidenteve të mbytjes ashtu edhe incidenteve që kanë ndodhur pothuajse menjëherë. Shumica e rasteve të mbytjes fatale ndodhin vetëm ose në situata ku të tjerët e pranishëm nuk janë në dijeni të situatës së viktimës ose nuk janë në gjendje të ofrojnë ndihmë. Pas ringjalljes së suksesshme, viktimat e mbytjes mund të përjetojnë probleme me frymëmarrjen, konfuzion ose humbje të vetëdijes. Herë pas here, viktimat mund të mos fillojnë të përjetojnë këto simptoma deri disa orë pasi të shpëtohen. Një incident mbytjeje mund të shkaktojë gjithashtu ndërlikime të mëtejshme për viktimat për shkak të temperaturës së ulët të trupit, aspiratës ose sindromës së shqetësimit akut respirator (dështim i frymëmarrjes nga inflamacioni i mushkërive).
Mbytja ka më shumë të ngjarë të ndodhë kur kalon periudha të gjata pranë sipërfaqeve të mëdha ujore. Faktorët e rrezikut për mbytjen përfshijnë përdorimin e alkoolit, përdorimin e drogës, epilepsinë, trajnimin minimal të notit ose mungesën e plotë të trajnimit, dhe, në rastin e fëmijëve, mungesën e mbikëqyrjes. Vendet e zakonshme të mbytjes përfshijnë sipërfaqe ujore natyrore dhe të bëra nga njeriu, vaska dhe pishina.[1]
Mbytja ndodh kur një person kalon shumë kohë me hundën dhe gojën e zhytur në një lëng deri në atë pikë sa nuk është në gjendje të marrë frymë. Nëse kjo nuk pasohet nga një dalje në sipërfaqe, nivelet e ulëta të oksigjenit dhe dioksidi i karbonit i tepërt në gjak shkaktojnë një gjendje neurologjike të emergjencës së frymëmarrjes, e cila rezulton në rritje të shqetësimit fizik dhe tkurrje të herëpashershme të kordave vokale. Sasi të konsiderueshme uji zakonisht hyjnë në mushkëri vetëm më vonë në proces.
Ndërsa fjala "mbytje" zakonisht shoqërohet me rezultate fatale, mbytja mund të klasifikohet në tre lloje të ndryshme: mbytje që rezulton në vdekje, mbytje që rezulton në probleme shëndetësore afatgjata dhe mbytje që nuk rezulton në ndërlikime shëndetësore. Ndonjëherë termi "pothuajse mbytje" përdoret në rastet e fundit. Midis fëmijëve që mbijetojnë, problemet shëndetësore ndodhin në rreth 7.5% të rasteve.
Hapat për të parandaluar mbytjen përfshijnë mësimin e fëmijëve dhe të rriturve për të notuar dhe për të njohur kushtet e pasigurta të ujit, mos notimin kurrë vetëm, përdorimin e pajisjeve personale të lundrimit në anije dhe kur notohet në kushte të pafavorshme, kufizimin ose heqjen e aksesit në ujë (siç është me rrethimin e pishinave) dhe ushtrimin e mbikëqyrjes së duhur.[2] Trajtimi i viktimave që nuk marrin frymë duhet të fillojë me hapjen e rrugëve të frymëmarrjes dhe sigurimin e pesë frymëmarrjeve frymëmarrjeje gojë më gojë. Ringjallja kardiopulmonare (CPR) rekomandohet për një person, zemra e të cilit ka pushuar së rrahuri dhe ka qenë nën ujë për më pak se një orë.
Shiko edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ "Drowning - Injuries; Poisoning". Merck Manual Professional Edition (në anglishte amerikane). Marrë më 2025-11-13.
- ↑ "Drowning". www.who.int (në anglisht). Marrë më 2025-11-13.