Shko te përmbajtja

Modernizmi islamik

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
(Ridrejtuar nga Modernizmi islam)

Modernizmi islamik është një lëvizje që është përshkruar si "përgjigjja e parë ideologjike myslimane ndaj sfidës kulturore perëndimore", që përpiqet të pajtojë besimin islam me vlerat e perceptuara si moderne, siç janë demokracia, të drejtat civile, racionaliteti, barazia dhe progresi. Ai paraqiti një "rishqyrtim kritik të koncepteve dhe metodave klasike të jurisprudencës", dhe një qasje të re ndaj teologjisë islame dhe ekzegjezës kuranore (Tafsir).[1] Një përkufizim bashkëkohor e përshkruan atë si një "përpjekje për të rilexuar burimet themelore të Islamit - Kuranin dhe Sunetin (praktikën e Profetit) - duke i vendosur ato në kontekstin e tyre historik dhe më pas duke i rivlerësuar ato në dritën e kontekstit modern".[2]

Ishte një nga disa lëvizje islame - duke përfshirë sekularizmin islamik, islamizmin dhe selefizmin - që dolën në mesin e shekullit të 19-të në reagim ndaj ndryshimeve të shpejta të kohës, veçanërisht sulmit të perceptuar të qytetërimit perëndimor dhe kolonializmit në botën myslimane. Modernizmi islamik ndryshon nga sekularizmi në atë që këmbëngul në rëndësinë e besimit fetar në jetën publike, dhe nga selefizmi ose islamizmi në atë që përqafon institucionet bashkëkohore evropiane, proceset shoqërore dhe vlerat. Një shprehje e modernizmit islamik, e formuluar nga Mahathir Mohamad, është se "vetëm kur Islami interpretohet në mënyrë që të jetë i rëndësishëm në një botë që është e ndryshme nga ajo që ishte 1400 vjet më parë, Islami mund të konsiderohet si një fe për të gjitha epokat".[3]

Udhëheqës të shquar të lëvizjes përfshijnë Sir Sayyid Ahmed Khan, Namık Kemal, Rifa'a al-Tahtawi, Muhammad Abduh (ish-Shejh i Universitetit Al-Azhar), Jamal ad-Din al-Afghani dhe poetin e Azisë Jugore Muhammad Iqbal. Që nga fillimi i tij, modernizmi islamik ka vuajtur nga përvetësimi i reformizmit të tij origjinal si nga sundimtarët sekularistë ashtu edhe nga "ulematë zyrtarë", detyra e të cilëve është të legjitimojnë veprimet e sundimtarëve në terma fetarë.[4]

  1. Moaddel, Mansoor (2005-05-16). Islamic Modernism, Nationalism, and Fundamentalism: Episode and Discourse (në anglisht). University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-53333-9.
  2. "How Islamists are Ruining Islam | Hudson Institute". www.hudson.org (në anglisht). 2025-06-30. Marrë më 2025-07-21.
  3. "Islamic Finance in the Global Economy" (PDF). {{cite journal}}: Burimi journal ka nevojë për |journal= (Ndihmë!); Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  4. Ruthven, Malise (2006). Islam in the World (në anglisht). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-530503-6.