Monedha e arit
Një monedhë ari është një monedhë që është bërë kryesisht ose tërësisht prej ari. Shumica e monedhave të arit të prera që nga viti 1800 janë 900–920 ‰ ari (22 karat), ndërsa shumica e monedhave të sotme në lingota ari janë ari i pastër, siç janë Britannia, Canadian Maple Leaf dhe American Buffalo. Monedhat e arit të aliazhuara, si American Gold Eagle dhe South African Krugerrand, janë zakonisht 917 ‰ ari në peshë, ndërsa pjesa tjetër është argjend dhe bakër.
Deri rreth viteve 1930, monedhat e arit ishin monedha qarkullimi, duke përfshirë brakteate dhe dinarë të ngjashëm me monedhat. Që atëherë, monedhat e arit janë prodhuar kryesisht si monedha lingotash për investitorët dhe si monedha përkujtimore për koleksionistët. Ndërsa monedhat moderne të arit janë ende mjet ligjor pagese, ato nuk përdoren në transaksionet e përditshme financiare, pasi vlera e metalit tejkalon pa ndryshim vlerën nominale. Për shembull, American Gold Eagle çerek-ons ka një prerje prej 10 dollarësh, por një vlerë metalike prej afërsisht 500 dollarësh (që nga janari 2024).
Rezervat e arit të bankave qendrore dominohen nga shufrat e arit, por monedhat e arit mund të kontribuojnë herë pas here.
Ari është përdorur si para për shumë arsye. Është i zëvendësueshëm, me një ndryshim të ulët midis çmimeve për blerje dhe shitje. Ari është lehtësisht i transportueshëm, pasi ka një raport të lartë vlere-peshe krahasuar me metale të tjera të çmuara si argjendi. Ari mund të rimontohet, të ndahet në njësi më të vogla ose të shkrihet në njësi më të mëdha si shufrat e arit, pa shkatërruar vlerën e tij metalike. Dendësia e arit është më e lartë se shumica e metaleve të tjera, duke e bërë të vështirë kalimin e falsifikimeve. Përveç kësaj, ari është jashtëzakonisht joreaktiv kimikisht: nuk nxihet ose nuk gërryhet me kalimin e kohës.