Ndërgjegjësimi
Në psikologjinë klinike dhe mirëqenien, ndërgjegjësimi (anglisht: mindfulness) është aftësia njohëse për, ose gjendja e arritur duke, ruajtur qëllimisht vetëdijen çast pas çasti për ndjesitë trupore, ndjenjat, mendimet dhe rrethinën e menjëhershme, me një qëndrim jo-gjykues ose të baraspeshuar, duke kundërvepruar ndaj përsiatjes automatike të mendjes dhe përpunimeve njohëse mbi përvojat e dikujt. Termi mindfulness rrjedh nga fjala pali sati, një element i rëndësishëm i traditave budiste, dhe përfshin elemente nga teknikat e meditimit të budizmit Theravada, Chan dhe budizmit tibetian.
Ndërgjegjësimi është një formë laike e meditimit, produkt i një sinkretizmi të ndërsjellë midis traditave shpirtërore lindore të ndikuara nga ezoterizmi dhe feja perëndimore, dhe traditave perëndimore dhe psikologjisë të ndikuara nga këto tradita lindore të sinkretizuara. Në vitin 1975, ai u fut në mjekësinë perëndimore nga Herbert Benson dhe u integrua gjatë viteve 1970 dhe 1980 në programet shëndetësore dhe psikoterapi nga Jon Kabat-Zinn, Zindel Segal dhe Mark Williams. Ata dhe të tjerë në psikologjinë klinike dhe psikiatri kanë zhvilluar një sërë zbatimesh terapeutike të bazuara në ndërhyrjet e ndërgjegjësimit për të ndihmuar njerëzit që përjetojnë një sërë gjendjesh psikologjike. Që nga vitet 1990, meditimi laik i ndërgjegjësimit ka fituar një pranim të gjerë popullor në Perëndim.
Studimet klinike kanë dokumentuar përfitime të ndërgjegjësimit për shëndetin mendor, si dhe përfitime për shëndetin fizik, në kategori të ndryshme pacientësh dhe te të rriturit dhe fëmijët e shëndetshëm. Kërkimet mbi ndërgjegjësimin kanë tërhequr gjithashtu prej kohësh kritika, veçanërisht në dekadat e tyre të hershme, për shkak të shqetësimeve lidhur me rigorozitetin e kufizuar metodologjik. Megjithatë, kërkimet më të fundit janë bërë dukshëm më rigoroze, duke përdorur prova të randomizuara të kontrolluara, grupe aktive kontrolli dhe standarde më të forta metodologjike.
Disa kritikë kanë argumentuar gjithashtu se ndërgjegjësimi është mbi-komercializuar dhe mbi-tregtuar, dhe se “McMindfulness” e zhvesh atë nga rrënjët e tij budiste etike dhe të urtësisë, në favor të një produkti vetëndihmues të përqendruar te produktiviteti.