Shko te përmbajtja

Ndotja në Shqipëri

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë

Ndotja mbetet një problem i madh në Shqipëri, duke ndikuar në ajrin, ujin dhe tokën e vendit. Shkaktarët kryesorë janë mbetjet urbane, ndotja industriale dhe keqmenaxhimi i mbetjeve plastike.[1][2]

Në qytetet e mëdha, veçanërisht në Tiranë, përkeqësohet nga trafiku i rënduar dhe djegia e karburanteve me cilësi të ulët. Niveli i lartë i grimcave të dëmshme (PM2.5 dhe PM10) rrit rrezikun për sëmundje të frymëmarrjes. Sipas një raporti të Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), ndotja e ajrit në Shqipëri është ndër faktorët kryesorë që ndikon në shëndetin publik.[3][4]

Ndoten kryesisht nga shkarkimet e pakontrolluara të mbetjeve industriale dhe ujërave të zeza, sidomos në lumenj dhe det. Lumenjtë si Ishmi dhe Gjanica mbartin nivele të larta të ndotjes për shkak të mbetjeve nga industria dhe mungesës së impianteve të trajtimit të ujërave të ndotura. Sipas një studimi të Agjencisë Kombëtare të Mjedisit, 60% e ujërave sipërfaqësore në vend janë të ndotura mbi normat e lejuara.[5]

Mbetjet urbane janë një tjetër sfidë, pasi shumë qytete kanë landfille jo të standardizuara dhe mbetjet shpesh digjen në natyrë, duke liruar gazra toksikë. Për më tepër, ndarja e mbetjeve për riciklim mbetet ende e pazhvilluar. Një raport i Bashkimit Evropian mbi menaxhimin e mbetjeve në Shqipëri thekson se vendi riciklon më pak se 20% të mbetjeve të tij, një nivel shumë i ulët krahasuar me mesataren evropiane.[6][7]

Masat e marra nga qeveria përfshijnë vendosjen e taksës së karbonit, nxitjen e energjisë së rinovueshme dhe ndalimin e qeseve plastike, por zbatimi i tyre shpesh mbetet i dobët.

  1. A.Gjoni. "OBSH-ja ngre alarmin, Shqipëria është një nga 10 vendet më të ndotura në botë". joq-albania.com. Marrë më 2025-02-06.
  2. "Ndotja akustike mbi normën e BE-së në Shqipëri, efekte negative në shëndet". KOHA.net. 2018-09-26. Marrë më 2025-02-06.
  3. "Ndotja e ajrit në Shqipëri: Një kërcënim i heshtur për shëndetin dhe mjedisin | Mileukontakt Albania". 2024-10-31. Marrë më 2025-02-06.
  4. "Fakti - Ndotja e ajrit në Tiranë, në nivele alarmante". Syri | Lajmi i fundit. 2024-10-31. Marrë më 2025-02-06.
  5. "Komani, liqenit që ndotja ia rrezikon bukurinë". Radio Evropa e Lirë. 2024-05-12. Marrë më 2025-02-06.
  6. https://www.instat.gov.al/media/12578/mbetjet-e-ngurta-urbane-ne-shqiperi-2022.pdf. {{cite web}}: Mungon ose është bosh |title= (Ndihmë!)
  7. "Shqipëri, mbetjet urbane dhe ndikimi i tyre në ndotjen e mjedisit". Voice of America. 2025-02-02. Marrë më 2025-02-06.