Nga lumi në det
"Nga lumi në det" (arabisht: min an-nahr ʾilā l-baḥr; arabe palestineze: min il-ṃayye la-l-ṃayye, fjalë-për-fjalë. 'nga uji në ujë')[1] është një slogan politik që i referohet gjeografikisht zonës midis lumit Jordan dhe Detit Mesdhe, një zonë e quajtur historikisht Palestinë,[2] e cila sot përfshin Izraelin dhe territoret e pushtuara palestineze të Bregut Perëndimor dhe Rripit të Gazës. Fraza dhe variacionet e saj janë përdorur nga politikanët palestinezë dhe izraelitë për të nënkuptuar se zona duhet të përbëhet nga një shtet.
.jpg)
Në vitet 1960, Organizata për Çlirimin e Palestinës (PLO) e përdori atë për të bërë thirrje për atë që ata e shihnin si një shtet "të dekolonizuar" që përfshin tërësinë e Palestinës së Detyrueshme. Në vitin 1969, pas disa rishikimeve, PLO përdori frazën për të bërë thirrje për një shtet të vetëm demokratik për arabët dhe hebrenjtë, që do të zëvendësonte Izraelin dhe territoret e pushtuara.[3]
Shumë aktivistë pro-palestinezë e konsiderojnë atë "një thirrje për paqe dhe barazi" pas dekadash sundimi ushtarak mbi palestinezët, ndërsa për shumë hebrenj shihet si një thirrje për shkatërrimin e Izraelit. Hamasi e përdori frazën në statutin e tij të vitit 2017. Përdorimi i frazës nga grupe të tilla militante palestineze ka bërë që kritikët të thonë se ai mbron për shpërbërjen e Izraelit dhe largimin ose shfarosjen e popullsisë së tij hebreje. Disa vende e kanë konsideruar kriminalizimin e përdorimit të tij si një thirrje antisemitike për dhunë.[4]
Një slogan i hershëm sionist parashikonte shtetësinë që shtrihej mbi dy brigjet e lumit Jordan, dhe kur ky vizion doli jopraktik, ai u zëvendësua nga ideja e një Izraeli të Madh, një entitet i konceptuar si shtrirje nga Jordani deri në det. Fraza është përdorur edhe nga politikanët izraelitë. Manifesti zgjedhor i vitit 1977 i partisë së djathtë izraelite Likud thoshte: "Midis detit dhe Jordanit do të ketë vetëm sovranitet izraelit". Formulime të ngjashme, të tilla si referimi i zonës "në perëndim të lumit Jordan", është përdorur gjithashtu kohët e fundit nga politikanë të tjerë izraelitë, duke përfshirë kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu më 18 janar 2024.[5]
Shiko edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ "«فلسطين من النهر إلى البحر».. ماذا يعني الشعار ومن أين جاء؟ - أيقونة". web.archive.org. 2024-10-01. Arkivuar nga origjinali më 1 tetor 2024. Marrë më 2025-03-02.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!)Mirëmbajtja CS1: BOT: Gjendja e adresës origjinale është e panjohur (lidhja) - ↑ Sales, Ben. "'From the river to the sea': The slogan that led to Rashida Tlaib's censure, explained". www.timesofisrael.com (në anglishte amerikane). Marrë më 2025-03-02.
- ↑ Kelley, Robin D. G. (2019). "From the River to the Sea to Every Mountain Top: Solidarity as Worldmaking". Journal of Palestine Studies. 48 (4 (192)): 69–91. ISSN 0377-919X.
{{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "'From the river to the sea'-leus is geweldsoproep, vindt Kamermeerderheid". web.archive.org. 2023-10-31. Arkivuar nga origjinali më 31 tetor 2023. Marrë më 2025-03-02.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!)Mirëmbajtja CS1: BOT: Gjendja e adresës origjinale është e panjohur (lidhja) - ↑ "Israel's Netanyahu reiterates rejection of Palestinian state after Gaza war". Al Jazeera (në anglisht). Marrë më 2025-03-02.