Numrat romakë
Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Numrat romakë përdoreshin në Perandorinë Romake.
Sistemi i numërimit romak është i tipit "mbledhës" ku çdo simbol shoqërohet me një vlerë numerike, dhe numri i përfaqesuar jepet nga shuma e vlerave të simboleve. Vlera e simbolit mbetet e njejte pavarësisht pozites se tij.
| Tabela e numrave romak | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Njëshet | 1 = I | 2 = II | 3 = III | 4 = IV | 5 = V | 6 = VI | 7 = VII | 8 = VIII | 9 = IX |
| Dhjetëshet | 10 = X | 20 = XX | 30 = XXX | 40 = XL | 50 = L | 60 = LX | 70 = LXX | 80 = LXXX | 90 = XC[1] |
| Qindëshet | 100 = C | 200 = CC | 300 = CCC | 400 = CD | 500 = D | 600 = DC | 700 = DCC | 800 = DCCC | 900 = CM[2] |
| Mijëshet | 1 000 = M | 2 000 = MM | 3 000 = MMM | 4 000 = MV | 5 000 = V | 6 000 = VM | 7 000 = VMM | 8 000 = VMMM | 9 000 = XV |
| Tjerë[3] | 10 000 = X | 40 000 = XL | 50 000 = L | 60 000 = LX | 90 000 = XC | 100 000 = C | 500 000 = D | 1 000 000 = M[4] | |
Referencat[redakto | redakto tekstin burimor]
- ^ Që të formohen dhjetëshet duhet që pas bazës së simbolit të dhjetëshes së caktuar të shtohen njëshet. Shembull: 13 = XIII, 24 = XXIV, 46 = XLVI, 96 = XCVI etj..
- ^ Që të formohen qindëshet duhet që pas bazës së simbolit të qindëshes së caktuar të shtohen dhjetëshet dhe njëshet e caktuar. Shembull: 113 = CqindësheXdhjetësheIIInjëshe, 324 = CCCXXIV, 446 = CDXLVI, 696 = DCXCVI, 999 = CMXCIX etj..
- ^ Me tjerë në këtë rast nënkuptohet numra më të tjerë më të medhenjë.
- ^ Pra, pa marrë parasyshë se për çfar numri bëhet fjalë duhet të kihet parasyshë se radhitja shkon në të kundërtën duke u paluar simbolet sipas shkallës së numrit.
- Shembulli 1: 2008; Mijëshi 2 000 = MM, Qindësh nuk ka, Dhjetësh nuk ka, Njëshi 8 = VIII dhe numri romak është MMVIII.
- Shembulli 2: 1999; Mijëshi 1 000 = M, Qindëshi 900 = CM, Dhjetëshi 90 = XC, Njëshi 9 = IX dhe numri romak është MCMXCIX.
- Shembulli 3: 1 578 462; Miljonëshi = 1 000 000 = M, Qindëmijëshi 500 000 = D, Dhjetëmijëshi 70 000 = LXX, Mijëshi 8 000 = VMMM , Qindëshi 400 = CD, Dhjetëshi 60 = LX, Njëshi 2 = II dhe numri romak është MDLXXVMMMCDLXII

