Objekti ndëryjor

Një objekt ndëryjor është një objekt astronomik në hapësirën ndëryjore, jo i lidhur gravitacionalisht me një yll. Termi përdoret për objekte që përfshijnë asteroidë, kometa dhe planetë mashtrues, por jo yje ose mbetje yjore. Objektet ndëryjore dikur ishin të lidhura me një yll pritës dhe që atëherë janë bërë të palidhura. Procese të ndryshme mund të shkaktojnë që planetët dhe objektet më të vogla (planetesimalët) të bëhen të palidhura nga ylli i tyre pritës.^[1]

Ky term zbatohet edhe për një objekt që është në një trajektore ndëryjore, por që po kalon përkohësisht afër një ylli, siç janë disa asteroide dhe kometa (domethënë, ekzoasteroide dhe ekzokometë). Në këtë rast, objekti mund të quhet ndërhyrës ndëryjor. Objektet e vëzhguara brenda sistemit diellor identifikohen si ndërhyrës ndëryjor për shkak të posedimit të një shpejtësie të konsiderueshme hiperbolike të tepërt, duke treguar se ato nuk kanë origjinën në sistemin diellor.

Objektet e para ndëryjore të zbuluara ishin planetë të paqëndrueshëm, të nxjerrë nga sistemi i tyre origjinal yjor (p.sh., OTS 44 ose Cha 110913−773444), megjithëse janë të vështira për t'u dalluar nga xhuxhët sub-kafe, objekte me masë planetare që u formuan në hapësirën ndëryjore ashtu siç formohen yjet.

Që nga viti 2025, janë zbuluar tre objekte ndëryjore që udhëtojnë nëpër Sistemin Diellor: 1I/ʻOumuamua në vitin 2017, 2I/Borisov në vitin 2019 dhe 3I/ATLAS në vitin 2025. Parashtesa "1I" e identifikon objektin si ndërhyrësin e parë ndëryjor të konfirmuar, "2I" si të dytin e kështu me radhë. Ka pasur spekulime se ndërhyrësit ndëryjorë të vëzhguar në Sistemin Diellor janë anije kozmike jashtëtokësore, por aktualisht nuk ka prova të mjaftueshme që pretendime të tilla të jenë të besueshme.^[2]

Shiko edhe

Referime

↑ Bannister, Michele T.; Bhandare, Asmita; Dybczyński, Piotr A.; Fitzsimmons, Alan; Guilbert-Lepoutre, Aurélie; Jedicke, Robert; Knight, Matthew M.; Meech, Karen J.; McNeill, Andrew; Pfalzner, Susanne; Raymond, Sean N.; Snodgrass, Colin; Trilling, David E.; Ye, Quanzhi; The ‘Oumuamua ISSI Team (2019-07). "The natural history of 'Oumuamua". Nature Astronomy (në anglisht). 3 (7): 594–602. doi:10.1038/s41550-019-0816-x. ISSN 2397-3366. {{cite journal}}: Shiko vlerat e datave në: |date= (Ndihmë!)
↑ Sample, Ian; editor, Ian Sample Science (2017-12-15). "Is 'Oumuamua an alien spacecraft? Initial scans show no signs of technology". The Guardian (në anglishte britanike). ISSN 0261-3077. Marrë më 2025-10-29. {{cite news}}: |last2= ka emër të përgjithshëm (Ndihmë!)

[1] Bannister, Michele T.; Bhandare, Asmita; Dybczyński, Piotr A.; Fitzsimmons, Alan; Guilbert-Lepoutre, Aurélie; Jedicke, Robert; Knight, Matthew M.; Meech, Karen J.; McNeill, Andrew; Pfalzner, Susanne; Raymond, Sean N.; Snodgrass, Colin; Trilling, David E.; Ye, Quanzhi; The ‘Oumuamua ISSI Team (2019-07). "The natural history of 'Oumuamua". Nature Astronomy (në anglisht). 3 (7): 594–602. doi:10.1038/s41550-019-0816-x. ISSN 2397-3366. {{cite journal}}: Shiko vlerat e datave në: |date= (Ndihmë!)

[2] Sample, Ian; editor, Ian Sample Science (2017-12-15). "Is 'Oumuamua an alien spacecraft? Initial scans show no signs of technology". The Guardian (në anglishte britanike). ISSN 0261-3077. Marrë më 2025-10-29. {{cite news}}: |last2= ka emër të përgjithshëm (Ndihmë!)

[1]

[2]