Përdoruesi:Gentiana Fejzullahu Vitija/sandbox
5G - Spektri dhe alokimi i spektrit
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
Shkalla e rritjes së trafikut të të dhënave celulare është shumë më e lartë se sa homologu i zërit. Trafiku global i zërit celular u tejkalua nga trafiku i të dhënave celulare në 2009 dhe parashikohet që trafiku Voice over IP (VoIP) do të përfaqësojë vetëm 0.4% të të gjithë trafikut të të dhënave celulare në të ardhmën e afërt. Në vitin 2013, numri i abonimeve celulare arriti në 6.8 miliardë që korrespondojnë në një depërtim global prej 96%. Shkalla gjithnjë në rritje e abonentëve globale e nxitur nga rritja e popullsisë botërore do të bëjë të domosdoshme nevojën e përdorimit të rrjeteve 5G për tu kujdesur për një miliardë klientë të rinj.
Për të kuptuar se ku duam të jemi për sa i përket 5G, ia vlen të rikujtojmë se ku filloi gjithçka dhe të kuptojmë se ku jemi tani. Më poshtë kemi një udhërrëfyes i evolucionit drejt komunikimit 5G:
| Kërkesa IMT për shpejtësinë e të dhënave | |||
| Gjenerata | Viti i prezantimit | Shfrytëzuesit mobil | Shfrytëzuesit static |
| 1G | 1981 | \ | \ |
| 2G | 1992 | \ | \ |
| 3G | 2001 | 384 Kbps | >2 Mbps |
| 4G | 2011 | 100 Mbps | 1 Gbps |
| 5G | 2021 | 1 Gbps | 10 Gbps |
Tabela 1. Specifikat e gjeneratave të ndryshme të sistemeve celulare.[1]
Mënyrat e vendosjes
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Lansimet fillestare të 5G NR do të varen nga infrastruktura ekzistuese 4G LTE në modalitetin jo të pavarur (NSA), përpara maturimit të modalitetit të pavarur (SA) me rrjetin bazë 5G. Për më tepër, spektri mund të ndahet në mënyrë dinamike midis 4G LTE dhe 5G NR.
Ndarja e spektrit dinamik
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Për të përdorur më mirë asetet ekzistuese, operatorët mund të zgjedhin ta ndajnë atë në mënyrë dinamike midis 4G LTE dhe 5G NR. Spektri është i shumëfishuar me kalimin e kohës midis të dy gjeneratave të rrjeteve celulare, ndërsa ende përdoret rrjeti 4G LTE për funksionet e kontrollit, në varësi të kërkesës së përdoruesit. Ndarja e spektrit dinamik (DSS) mund të vendoset në pajisjet ekzistuese 4G LTE për sa kohë që është në përputhje me 5G NR. Vetëm terminali 5G NR duhet të jetë i pajtueshëm me DSS.[2]
Modaliteti jo i pavarur (NSA non-standalone)
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Modaliteti jo i pavarur (NSA) i 5G NR i referohet një opsioni të vendosjes së 5G NR që varet nga rrafshi i kontrollit të një rrjeti ekzistues 4G LTE për funksionet e kontrollit, ndërsa 5G NR fokusohet ekskluzivisht në planin e përdoruesit.[3][4] Kjo raportohet se përshpejton adoptimin e 5G, megjithatë disa operatorë dhe shitës kanë kritikuar prioritizimin e prezantimit të 5G NR NSA me arsyetimin se mund të pengojë zbatimin e mënyrës së pavarur të rrjetit.[5][6]
Modaliteti i pavarur (SA standalone)
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Modaliteti i pavarur (SA) i 5G NR i referohet përdorimit të qelizave 5G si për sinjalizimin ashtu edhe për transferimin e informacionit.[7] Ai përfshin arkitekturën e re 5G Packet Core në vend që të mbështetet në 4G Evolved Packet Core,[8][9] për të lejuar vendosjen e 5G pa rrjetin LTE.[10] Ai pritet të ketë kosto më të ulët, efikasitet më të mirë dhe të ndihmojë zhvillimin e rasteve të reja të përdorimit.[10] [11]Megjithatë, vendosja fillestare mund të shohë shpejtësi më të ngadaltë se rrjeti ekzistues për shkak të shpërndarjes së spektrit.[11]
5G NR përdor brezat e frekuencave në dy intervale frekuencash:
1. Rangu e frekuencës 1 (FR1), për brezat brenda 410 MHz – 7125 MHz
2. Rangu e frekuencës 2 (FR2), për brezat brenda 24250 MHz – 71000 MHz
Brezi C (3300-4200 MHz dhe 4400-5000 MHz)
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Disponueshmëria e spektrit për IMT në intervalet 3300-4200 dhe 4400-5000 MHz po rritet globalisht. Brezi i frekuencës 3400-3600 MHz i ndahet shërbimit celular në bazë bashkë-primare në pothuajse të gjitha vendet në të gjithë botën. Administratat do të vënë në dispozicion pjesë të ndryshme të 3300-4200 dhe 4400-5000 MHz shkon në kohë të ndryshme, duke ndërtuar gradualisht blloqe të mëdha të afërta.
Specifikimi 3GPP 5G NR do të mbështesë 3300-3800 MHz që nga fillimi, duke përdorur një skemë aksesi TDD. Në
në përputhje me planet e lëshimit nga shumë vende, brezi 3300-3800 MHz do të jetë brezi kryesor 5G me
potenciali më i madh për harmonizimin global me kalimin e kohës: rekomandohet që të paktën 100 MHz të ngjitura
gjerësia e brezit nga ky brez t'i ndahet çdo rrjeti 5G
Referencat
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ Jonathan Rodriguez. , Fundamentals of 5G Mobile Networks, 2015 (në anglisht).
- ↑ "Spectrum sharing for fast & smooth 5G deployment". Ericsson. 18 March 2019. Retrieved 2020-04-22. (në anglisht).
- ↑ "3GPP specification series: 38series". www.3gpp.org. Retrieved 2018-10-31. (në anglisht).
- ↑ "Release 16". 3GPP. Retrieved 2020-01-06. (në anglisht).
- ↑ "Release 17". 3GPP. Retrieved 2020-01-06. (në anglisht).
- ↑ "Release 17 timeline agreed". 3GPP. (në anglisht).
- ↑ "5G NR Deployment Scenarios or modes-NSA,SA,Homogeneous,Heterogeneous". rfwireless-world.com. (në anglisht).
- ↑ "Standalone or Non-Standalone? 5G Trials Will Help Orange Decide - Light Reading" (në anglisht).
- ↑ "5G Non Standalone Solution Overview". (PDF) (në anglisht).
- ↑ "Defining NG Core for 5G Networks - Light Reading" (në anglisht).
- 1 2 "5G: What is Standalone (SA) vs Non-Standalone (NSA) Networks?". MediaTek. 12 November 2018. (në anglisht).