Padituria
Padituria[1] apo injoranca është mungesë njohurie dhe të kuptuari. Fjala "injorant" është një mbiemër që përshkruan një person në gjendjen e të qenit në padijeni, apo edhe disonancë konjitive dhe lidhje të tjera njohëse, dhe mund të përshkruajë individë që nuk janë në dijeni për informacione ose fakte të rëndësishme. Injoranca mund të shfaqet në 3 lloje të ndryshme: injoranca faktike (mungesa e njohjes së ndonjë fakti), mosnjohja e objektit (mosnjohja me ndonjë objekt) dhe injoranca teknike (mungesa e njohurive se si të bëhet diçka).
Pasojat
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Injoranca mund të ketë efekte negative tek individët dhe shoqëritë, por edhe mund t'u sjellë dobi duke krijuar brenda tyre dëshirën për të ditur më shumë. Për shembull, injoranca brenda shkencës hap mundësinë për të kërkuar njohuri dhe për të bërë zbulime duke bërë pyetje të reja. Megjithëse kjo mund të ndodhë vetëm nëse individi ka një mendje kureshtare.
Studimet sugjerojnë se të rriturit me një arsim adekuat që kryejnë punë pasuruese dhe sfiduese janë më të lumtur dhe më shumë në kontroll të mjedisit të tyre. Vetëbesimi që të rriturit fitojnë nëpërmjet ndjenjës së kontrollit që ofron arsimi i lejon ata të rritur të shkojnë për më shumë pozicione drejtuese dhe të kërkojnë pushtet gjatë gjithë jetës së tyre.
Në vitin 1984, autori Thomas Pynchon vërejti:
Ne shpesh nuk jemi të vetëdijshëm për shtrirjen dhe strukturën e injorancës sonë. Injoranca nuk është vetëm një hapësirë boshe në hartën mendore të një personi. Ai ka konturet dhe koherencën, dhe për të gjitha unë di edhe rregullat e funksionimit. Pra, si rrjedhim për të shkruar për atë që dimë, ndoshta duhet të shtojmë njohjen me injorancën tonë dhe mundësitë e saj për të prishur një histori të mirë.[2]
Një efekt tjetër i injorancës karakterizohet nga efekti Dunning-Kruger, i quajtur sipas shkencëtarëve David Dunning dhe Justin Kruger në 1999. Kjo teori centralizon sjelljen e subjekteve në lidhje me aftësitë e tyre intelektuale dhe sjelljet shoqërore. Informacioni ose kompetenca e kufizuar e njerëzve që zotërojnë Dunning-Kruger përkthehet në një ndjenjë epërsie intelektuale.[3]
Shiko edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ "Padituri".
- ↑ Lehmann-Haupt, Christopher (1984-03-29). "BOOKS OF THE TIMES". The New York Times (në anglishte amerikane). ISSN 0362-4331. Marrë më 2025-03-28.
- ↑ "Dunning-Kruger effect | Definition, Examples, & Facts | Britannica". www.britannica.com (në anglisht). 2025-02-11. Marrë më 2025-03-28.