Shko te përmbajtja

Penestia

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë

Penestia është një emërtim historik dhe kulturor i lidhur ngushtësisht me qytetin e Dibrës dhe rajonin përreth në Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë verilindore. Fjala Penestia lidhet me një fis ilir, Penestët, të njohur nga burimet antike, që banonte në viset e Dibrës së sotme, në luginën e lumit Drini i Zi.[1]

Emri Penestia rrjedh nga Penestët (Penestae, Penestai), një fis ilir i përmendur nga autorët antikë si Ptolemeu, Livi dhe Straboni. Penestët përmenden si banorë të një zone strategjike malore, të aftë në luftë dhe me lidhje të forta me qytetërimet e tjera ilire dhe epirote.

Zona që ata banonin përputhet kryesisht me trevën e Dibrës, duke përfshirë një pjesë të Alpeve Lindore shqiptare dhe rrjedhën e sipërme të Drinit të Zi. Disa studiues kanë supozuar se Dibra e sotme, si toponim, mund të ketë pasuar emra të mëhershëm si Penestia, duke mbijetuar në formën e emërtimeve të tjera vendore, siç është edhe emri i shkollës fillore “Penestia” në qytetin e Dibrës në Maqedoninë e Veriut.[2]

Përdorimi i emrit Penestia sot bart një vlerë identitare dhe historike, sidomos për shqiptarët e rajonit, si një mënyrë për të ruajtur lidhjen me rrënjët ilire të popullsisë autoktone. Emërtimi përdoret për të nënvizuar kontinuitetin historik dhe për të afirmuar trashëgiminë kulturore të trevës dibrane në një kontekst bashkëkohor arsimor dhe qytetar.

  1. Jaupaj, Lavdosh (2019). Etudes des interactions culturelles en aire Illyro-épirote du VII au III siècle av. J.-C (Tezë) (në frëngjisht dhe shqip). Université de Lyon; Instituti i Arkeologjisë (Albanie).
  2. "SHKOLLA FILLORE KOMUNALE PENESTIA – Komuna Dibër" (në anglishte amerikane). Marrë më 2025-06-06.