Peter Lorre
Peter Lorre | |
|---|---|
 Lorre më 1940 | |
| Lindi | László Löwenstein 26 qershor 1904 |
| Vdiq | 23 mars 1964 (59 vjet) Los Anxhelos, Kalifoni, SHBA |
| Hollywood Forever Cemetery, Los Anxhelos, Kalifoni, SHBA | |
| Nënshtetësia | Amerikan (nga viti 1941) |
| Profesioni | Aktor |
| Vitet aktive | 1922–1964 |
| Bashkëshortët |
|
| Fëmijë | 1 |
Peter Lorre (lindi László Löwenstein; 26 qershor 1904 - 23 mars 1964) ishte një aktor hungarez dhe amerikan, aktiv fillimisht në Evropë dhe më vonë në Shtetet e Bashkuara. I njohur për personazhet e tij të turpshëm dhe dinakë, pamjen e tij dhe zërin me theks, ai shpesh u tipizua si një i huaj i lig. Ai është karikaturuar gjatë gjithë jetës së tij dhe trashëgimia e tij kulturore mbetet në media sot.
Ai e filloi karrierën e tij skenike në Vjenë, në Perandorinë Austro-Hungareze, përpara se të transferohej në Gjermani, ku punoi fillimisht në skenë, pastaj në film, në Berlin gjatë fundit të viteve 1920 dhe fillimit të viteve 1930. Lorre, i cili ishte jehud, u largua nga Gjermania pasi Adolf Hitleri dhe Partia Naziste erdhën në pushtet. Lorre shkaktoi një sensacion ndërkombëtar në filmin M (1931) të epokës së Republikës së Vajmarit, ku ai portretizoi një vrasës serik që gjuan vajza të vogla. Filmi i tij i dytë në gjuhën angleze ishte The Man Who Knew Too Much (1934) i Alfred Hitchcock, i bërë në Mbretërinë e Bashkuar.[1][2]
Duke u vendosur përfundimisht në Hollywood, ai më vonë u bë një aktor kryesor në shumë filma krimi dhe misteri të Warner Bros.. Ai luajti në Mad Love (1935), Crime and Punishment (1935), The Maltese Falcon (1941), Casablanca (1942), Arsenic and Old Lace (1944), Passage to Marseille (1944), dhe My Favorite Brunette (1947). Gjatë kësaj kohe ai luajti në disa filma duke luajtur përkrah aktorëve Humphrey Bogart dhe Sydney Greenstreet.
Lorre luajti rolin e Mr. Moto, detektivit japonez, në një seri të B-filmave nga viti 1937 deri në vitin 1939, dhe ishte aktori i parë që luajti një personazh negativ të James Bond si Le Chiffre në një version televiziv të Casino Royale (1954). Më vonë ai luajti në filma të tillë si 20,000 Leagues Under the Sea (1954), Around the World in 80 Days (1956), Silk Stockings (1957), dhe The Comedy of Terrors (1963). Disa nga rolet e tij të fundit ishin në filma horror të drejtuar nga Roger Corman. Në vitin 2017, The Daily Telegraph e quajti atë një nga aktorët më të mirë që nuk kanë marrë kurrë një nominim për Academy Award.[3]
Jeta e hershme
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Lorre lindi si László Löwenstein (hungarisht: Löwenstein László) më 26 qershor 1904, fëmija i parë i Alajos Löwenstein dhe gruas së tij Elvira Freischberger, në qytetin Rózsahegy në Qarkun Liptó, Mbretëria e Hungarisë (gjermanisht: Rosenberg; sllovakisht: Ružomberok, tani në Sllovaki). Prindërit e tij, jehudë që flisnin gjermanisht, ishin zhvendosur atje së fundmi pas emërimit të babait të tij si kryellogaritar në një fabrikë tekstili lokale. Alajos shërbeu gjithashtu si toger në Rezervën e Ushtrisë Austriake dhe shpesh ndodhej në manovra ushtarake.[4][5]
Nëna e László vdiq kur ai ishte katër vjeç, duke e lënë Alajos me tre djem shumë të vegjël. Ai shpejt u martua me shoqen më të mirë të gruas së tij, Melanie Klein, me të cilën pati dy fëmijë të tjerë. Megjithatë, Lorre dhe njerka e tij nuk u morën vesh kurrë dhe kjo i ngjyrosi kujtimet e fëmijërisë.[4] Duke parashikuar se mund të rekrutohej ushtarak pas shpërthimit të Luftës së Dytë Ballkanike, Alajos e zhvendosi familjen në Vjenë. Ai shërbeu në Frontin Lindor gjatë dimrit të viteve 1914-15, përpara se të vihej në krye të një kampi burgimi për shkak të problemeve me zemrën.[6][7]
Filmografia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Filma
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]| Viti | Titulli | Roli | Shënime |
|---|---|---|---|
| 1929 | The Missing Wife | Dentist's patient | Pakredituar |
| 1931 | M | Hans Beckert | |
| 1931 | Bomben auf Monte Carlo | Pawlitschek | |
| 1931 | Die Koffer des Herrn O.F. | Redakteur Stix | |
| 1932 | Fünf von der Jazzband | Car thief | |
| 1932 | Schuß im Morgengrauen | Klotz | |
| 1932 | Der Weisse Damon | Hunchback | |
| 1932 | Stupefiants | Hunchback | |
| 1932 | F.P.1 antwortet nicht | Bildreporter Johnny | |
| 1933 | Was Frauen Traumen | Otto Fuesslli | |
| 1933 | Les Requins du Petrole | Henry Pless | |
| 1933 | Unsichtbare Gegner | ||
| 1933 | Du haut en bas | Beggar | |
| 1934 | The Man Who Knew Too Much | Abbott | |
| 1935 | Mad Love | Dr. Gogol | |
| 1935 | Crime and Punishment | Roderick Raskolnikov | |
| 1936 | Secret Agent | The General | |
| 1936 | Crack-Up | Colonel Gimpy | |
| 1937 | Nancy Steele Is Missing! | Professor Sturm | |
| 1937 | Think Fast, Mr. Moto | Mr. Kentaro Moto | |
| 1937 | Lancer Spy | Major Sigfried Gruning | |
| 1937 | Thank You, Mr. Moto | Mr. Kentaro Moto | |
| 1938 | Mr. Moto's Gamble | ||
| 1938 | Mr. Moto Takes a Chance | ||
| 1938 | I'll Give a Million | Louis 'The Dope' Monteau | |
| 1938 | Mysterious Mr. Moto | Mr. Kentaro Moto | |
| 1939 | Mr. Moto's Last Warning | ||
| 1939 | Mr. Moto in Danger Island | ||
| 1939 | Mr. Moto Takes a Vacation | ||
| 1940 | Strange Cargo | M'sieu Pig | |
| 1940 | I Was an Adventuress | Polo | |
| 1940 | Island of Doomed Men | Stephen Danel | |
| 1940 | Stranger on the Third Floor | The Stranger | |
| 1940 | You'll Find Out | Fenninger | |
| 1941 | The Face Behind the Mask | Jamos 'Johnny' Szabo | |
| 1941 | Mr. District Attorney | Paul Hyde | |
| 1941 | They Met in Bombay | Captain Chang | |
| 1941 | The Maltese Falcon | Joel Cairo | |
| 1942 | All Through the Night | Pepi | |
| 1942 | Invisible Agent | Baron Ikito | |
| 1942 | The Boogie Man Will Get You | Dr. Arthur Lorencz | |
| 1942 | Casablanca | Signor Ugarte | |
| 1943 | The Constant Nymph | Fritz Bercovy | |
| 1943 | Background to Danger | Nikolai Zaleshoff | |
| 1943 | The Cross of Lorraine | Sergeant Berger | |
| 1944 | Passage to Marseille | Marius | |
| 1944 | The Mask of Dimitrios | Cornelius Leyden | |
| 1944 | Arsenic and Old Lace | Dr. Einstein | |
| 1944 | The Conspirators | Jan Bernazsky | |
| 1944 | Hollywood Canteen | Vetë ai | |
| 1945 | Hotel Berlin | Johannes Koenig | |
| 1945 | Confidential Agent | Contreras | |
| 1946 | Three Strangers | Johnny West | |
| 1946 | Black Angel | Marko | |
| 1946 | The Chase | Gino | |
| 1946 | The Verdict | Victor Emmric | |
| 1946 | The Beast with Five Fingers | Hilary Cummins | |
| 1947 | My Favorite Brunette | Kismet | |
| 1948 | Casbah | Slimane | |
| 1949 | Rope of Sand | Toady | |
| 1950 | Quicksand | Nick | |
| 1950 | Double Confession | Paynter | |
| 1951 | The Lost One | Dr. Karl Rohte, a.k.a. Dr. Karl Neumeister | |
| 1953 | Beat the Devil | Julius O'Hara | |
| 1954 | 20,000 Leagues Under the Sea | Conseil | |
| 1956 | Meet Me in Las Vegas | Vetë ai | Cameo i pakredituar |
| 1956 | Congo Crossing | Colonel John Miguel Orlando Arragas | |
| 1956 | Around the World in Eighty Days | Japanese Steward on the S.S. Carnatic | |
| 1957 | The Buster Keaton Story | Kurt Bergner | |
| 1957 | Collector's Item: The Left Fist of David | Mr. Munsey | Film i shkurtër |
| 1957 | Silk Stockings | Brankov | |
| 1957 | The Story of Mankind | Neroni | |
| 1957 | The Sad Sack | Abdul | |
| 1957 | Hell Ship Mutiny | Commissioner Lamoret | |
| 1959 | The Big Circus | Skeeter | |
| 1960 | Scent of Mystery | Smiley | |
| 1961 | Voyage to the Bottom of the Sea | Commodore Lucius Emery | |
| 1962 | Tales of Terror | Montresor | I paraqitur në segment "The Black Cat" |
| 1962 | Five Weeks in a Balloon | Ahmed | |
| 1963 | The Raven | Dr. Adolphus Bedlo | |
| 1964 | The Comedy of Terrors | Felix Gillie | |
| 1964 | Muscle Beach Party | Mr. Strangdour | Posthumous release |
| 1964 | The Patsy | Morgan Heywood | Posthumous release, roli i fundit në film |
Televizion
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]| Viti | Titulli | Roli | Shënime |
|---|---|---|---|
| 1954 | Climax! | Le Chiffre | S1:E3 "Casino Royale" |
| 1955 | Climax! | Mr. Vorhees | S2:E10 "A Promise to Murder" |
| 1957 | Alfred Hitchcock Presents | Tomas Salgado | Sezoni 3 Epizodi 10: "The Diplomatic Corpse" |
| 1960 | Alfred Hitchcock Presents | Carlos | Sezoni 5 Epizodi 15: "Man from the South" |
| 1960 | Wagon Train | Alexander Portlass | Sezoni 3 Epizodi 23: "The Alexander Portlass Story" |
| 1960 | Rawhide | Victor Laurier | S3:E5, "Incident of the Slavemaster" |
| 1962 | Route 66 | Peter Lorre | S3:E6, "Lizard's Leg and Owlet's Wing" |
| 1963 | The Jack Benny Show | Peter Lorre | S13:E17, "The Peter Lorre and Joanie Sommers Show" |
Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ "Multiple-Language Version Film Collectors' Guide: M (1931)" (në anglisht). Brenton Film. 4 gusht 2015.
- ↑ "Alfred Hitchcock Collectors' Guide: The Man Who Knew Too Much (1934)" (në anglisht). Brenton Film. 19 nëntor 2019.
- ↑ Robey, Tim (1 shkurt 2016). "20 great actors who've never been nominated for an Oscar". The Daily Telegraph (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 11 janar 2022. Marrë më 15 tetor 2022.
- 1 2 Youngkin 2005, f. 5.
- ↑ Youngkin 2005, f. 6.
- ↑ Youngkin 2005, f. 7.
- ↑ Youngkin 2005, f. 8.
Bibliografia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Svehla, Gary (1999). Peter Lorre. Midnight Marquee Actors Series (në anglisht). Midnight Marquee Press. ISBN 1-887664-30-0.
- Thomas, Sarah (2015). Peter Lorre: Face Maker: Constructing Stardom and Performance in Hollywood and Europe (në anglisht). Berghahn Books. ISBN 978-0-85745-441-6.
- Youngkin, Stephen (2005). The Lost One: A Life of Peter Lorre (në anglisht). The University Press of Kentucky. ISBN 978-0-8131-7185-2.
Lexim më tutje
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Alistair, Rupert (2018). "Peter Lorre". The Name Below the Title : 65 Classic Movie Character Actors from Hollywood's Golden Age (softcover) (në anglisht) (bot. First). Great Britain: Independently published. fq. 157–160. ISBN 978-1-7200-3837-5.
Lidhje të jashtme
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Peter Lorre tek IMDb