Shko te përmbajtja

Pierre Bourdieu

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë

Pierre Bourdieu (1 gusht 1930 – 23 janar 2002) ka qenjë një sociolog dhe një intelektual francez.[1][2] Kontributi i Bourdieu në sociologjinë e arsimit, teorinë e sociologjisë dhe sociologjinë e estetikës ka arritur ndikim të gjerë në disa fusha akademike të ndërlidhura si p.sh. antropologji, studime mediatike dhe kulturore, pedagogji, kulturë popullore dhe arte. Gjatë karrierës së tij akademike, ai ishte kryesisht i lidhur me Shkollën për Studime të Avancuara në Shkencat Sociale në Paris dhe Collège de France.

Kontributi i Bourdieu-së merrej kryesisht me dinamikën e pushtetit në shoqëri, veçanërisht me mënyrat e larmishme dhe delikate se si transferohet pushteti dhe ruhet rendi shoqëror brenda dhe midis brezave. Në kundërshtim të vetëdijshëm me traditën idealiste të pjesës më të madhe të filozofisë perëndimore, vepra e tij shpesh theksonte natyrën trupore të jetës shoqërore dhe theksonte rolin e praktikës dhe mishërimit në dinamikën shoqërore . Duke u bazuar në teoritë e Karl Marksit, Sigmund Freud-it, Max Weber-it, Émile Durkheim-it, Claude Lévi-Strauss- it, Erwin Panofsky-t dhe Marcel Mauss-it, ndër të tjerë, dhe duke kritikuar, hulumtimi i tij ishte pionier në korniza dhe metoda të reja hetimore, dhe prezantoi koncepte të tilla me ndikim si riprodhimi kulturor, habitusi, fusha ose vendndodhja, dhuna simbolike, si dhe kapitali kulturor, kapitali shoqëror dhe kapitali simbolik (si të dallueshme nga format ekonomike të kapitalit të njohura tradicionalisht). Një tjetër ndikim i dukshëm në Bourdieu ishte Blaise Pascal, sipas të cilit Bourdieu i titulloi Meditimet e tij Paskaliane .

Bourdieu ishte një autor i frytshëm, duke prodhuar qindra artikuj dhe tre duzina librash, pothuajse të gjithë prej të cilëve tani janë të disponueshëm në anglisht. Libri i tij më i njohur është Dallimi: Një Kritikë Sociale e Gjykimit të Shijes (1979), në të cilin ai argumenton se gjykimet e shijes janë akte të pozicionimit shoqëror . Argumenti paraqitet nga një kombinim origjinal i teorisë sociale dhe të dhënave nga anketat sasiore, fotografitë dhe intervistat, në një përpjekje për të pajtuar vështirësi të tilla si mënyra e kuptimit të subjektit brenda strukturave objektive. Në këtë proces, Bourdieu përpiqet të pajtuar ndikimet si të strukturave të jashtme shoqërore ashtu edhe të përvojës subjektive mbi individin. Libri u quajt "vepra e gjashtë më e rëndësishme sociologjike e shekullit të njëzetë" nga Shoqata Ndërkombëtare e Sociologjisë (ISA).[3]

Puna e Pierre Bourdieu theksoi se si klasat shoqërore, veçanërisht klasat sunduese dhe intelektuale, ruajnë privilegjet e tyre shoqërore ndër breza, pavarësisht asaj që ai e quajti një mit se shoqëria bashkëkohore post-industriale krenohet me barazi mundësish dhe lëvizshmëri të lartë shoqërore, të arritura përmes arsimit formal.

Pierre Bourdieu lindi në Denguin ( Pyrenees-Atlantiques ), në Francën jugore, nga një punonjës postar dhe gruaja e tij. Familja fliste gjuhën bearneze, një dialekt gaskon . Në vitin 1962, Bourdieu u martua me Marie-Claire Brizard, dhe çifti do të kishte tre djem, Jérôme, Emmanuel dhe Laurent.

Bourdieu u arsimua në Lycée Louis-Barthou në Pau përpara se të transferohej në Lycée Louis-le-Grand në Paris . Prej andej ai u pranua në École Normale Supérieure (ENS), gjithashtu në Paris, ku studioi filozofi përkrah Louis Althusser . Pasi mori diplomën e tij, Bourdieu punoi si mësues liceu në Moulins për një vit përpara se të rekrutohej në Ushtrinë Franceze në vitin 1955.[4]

Biografët e tij shkruajnë se ai zgjodhi të mos hynte në Kolegjin e Oficerëve Rezervë si shumë nga kolegët e tij të diplomuar në ENS, pasi dëshironte të qëndronte me njerëz nga prejardhja e tij modeste shoqërore.[5] I dërguar në Algjeri në tetor 1955 gjatë luftës së saj për pavarësi nga Franca, Bourdieu shërbeu në një njësi që ruante instalimet ushtarake përpara se të transferohej në punë klerike.[5]

Pas shërbimit të tij ushtarak njëvjeçar, Bourdieu qëndroi si lektor në Algjer.[6] Gjatë Luftës Algjeriane në vitet 1958–1962, Bourdieu ndërmori kërkime etnografike mbi përplasjen përmes një studimi të popujve Kabilë të Amazighëve, duke hedhur themelet për reputacionin e tij antropologjik . Rezultati ishte libri i tij i parë, Sociologie de l'Algérie (1958; Sociologjia e Algjerisë ), i cili u bë një sukses i menjëhershëm në Francë dhe u botua në Shtetet e Bashkuara në vitin 1962. Më vonë ai u mbështet shumë në këtë punë në terren në librin e tij të vitit 1972 "Skicë e një Teorie të Praktikës", një ndërhyrje e fortë në teorinë antropologjike .[1]

Bourdieu përpiqej rregullisht të lidhte idetë teorike me kërkimin empirik dhe puna e tij mund të shihet si sociologji e kulturës ose, siç e përshkroi ai, një "Teori e Praktikës". Kontributet e tij në sociologji ishin si evidente ashtu edhe teorike (domethënë, të llogaritura përmes të dy sistemeve). Termat e tij kyç do të ishin habitus, kapital dhe fushë .

Ai e zgjeroi idenë e kapitalit në kategori të tilla si kapitali social, kapitali kulturor, kapitali financiar dhe kapitali simbolik . Për Bourdieu-në, çdo individ zë një pozicion në një hapësirë shoqërore shumëdimensionale; një person nuk përcaktohet vetëm nga përkatësia në klasën shoqërore, por nga çdo lloj kapitali që ai mund të artikulojë përmes marrëdhënieve shoqërore. Ky kapital përfshin vlerën e rrjeteve shoqërore, të cilat Bourdieu tregoi se mund të përdoren për të prodhuar ose riprodhuar pabarazi.

Në vitin 1960, Bourdieu u kthye në Universitetin e Parisit përpara se të merrte një pozicion mësimdhënieje në Universitetin e Lille, ku qëndroi deri në vitin 1964. Nga viti 1964 e tutje, Bourdieu mbajti pozicionin e Profesorit (Directeur d'études) në Seksionin VI të École Pratique des Hautes Études ( École des Hautes Études en Sciences Sociales e mëvonshme), dhe nga viti 1981 Kryetar i Sociologjisë në Collège de France (i mbajtur para tij nga Raymond Aron dhe Maurice Halbwachs ). Në vitin 1968, Bourdieu mori përsipër Qendrën e Sociologjisë Evropiane, të themeluar nga Aron, të cilën e drejtoi deri në vdekjen e tij.

Në vitin 1975, me grupin kërkimor që kishte formuar në Centre de Sociologie Européenne, ai lançoi revistën ndërdisiplinore Actes de la recherche en sciences sociales, me të cilin ai kërkoi të transformonte kanonet e pranuara të prodhimit sociologjik, duke mbështetur njëkohësisht rigorozitetin shkencor të sociologjisë. Në vitin 1993 ai u nderua me "Médaille d'or du Centre National de la Recherche Scientifique" ( CNRS ). Në vitin 1996 ai mori Çmimin Goffman nga Universiteti i Kalifornisë, Berkeley dhe në vitin 2001 Medaljen Huxley të Institutit Mbretëror Antropologjik .[7] Bourdieu vdiq nga kanceri në moshën 71 vjeç[6]

  • Algeria 1960: The Disenchantment of the World: The Sense of Honour: The Kabyle House or the World Reversed: Essays, Cambridge University Press 1979.
  • Les héritiers: les étudiants et la culture (1964), Eng. The Inheritors: French Students and Their Relations to Culture, University of Chicago Press 1979.
  • Esquisse d'une théorie de la pratique, précédé de trois études d'ethnologie kabyle, (1972), Eng. Outline of a Theory of Practice. Cambridge University Press. 1977. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!).
  • Homo Academicus, (French Edition) Les Éditions de Minuit, Paris, 1984. (English Edition) Polity, 1990.
  • Reproduction in Education, Society and Culture (Theory, Culture and Society Series), Sage, 1990, with Jean-Claude Passeron (in French: La Reproduction. Éléments pour une théorie du système d'enseignement, Les Éditions de Minuit, 1970).
  • with Luc Boltanski & P. Maldidier, Bourdieu, Pierre; Boltanski, Luc; Maldidier, Pascale (1971). "La défense du corps". Social Science Information. 10 (4): 45–86. doi:10.1177/053901847101000403. {{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!), in. .
  • with Luc Boltanski, "Le titre et le poste: rapports entre système de production et système de reproduction". Actes de la recherche en sciences sociales. 1 (2): 95–107. 1975. doi:10.3406/arss.1975.2459. {{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!), in .
  • with Luc Boltanski, Bourdieu, Pierre; Boltanski, Luc (1975). "Le fétichisme de la langue". Actes de la recherche en sciences sociales. 1 (4): 2–32. doi:10.3406/arss.1975.3417. {{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!), in .
  • with Luc Boltanski, "La production de l'idéologie dominante". Actes de la recherche en sciences sociales. 2 (2–3): 4–73. 1976. {{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!), in. .
  • Forms of Capital (1986) [1983]
  • Distinction: A Social Critique of the Judgment of Taste, Richard Nice, 1984. Harvard University Press. 1984. ISBN 9780674212770. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!) .
  • Choses dites, 1987 Eng. In Other Words: Essays toward a Reflective Sociology, Stanford, 1990.
  • "The Corporatism of the Universal: The Role of Intellectuals in the Modern World". Telos. 81. {{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!) (Fall 1989). New York: Telos Press
  • Bourdieu, Pierre (1991). Language and Symbolic Power. Harvard University Press. ISBN 9780674510418. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!) 1991.
  • The Political Ontology of Martin Heidegger. Polity, 1991.
  • The Love of Art: European Art Museums and Their Public. Stanford, CA: Stanford University Press. 1991. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • Language & Symbolic Power. Harvard University Press. 1991. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!); paperback edition, Polity, 1992.
  • with Loïc Wacquant, An Invitation to Reflexive Sociology. University of Chicago Press. 1992. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!) / Polity, 1992.
  • with Hans Haacke, Free Exchange. Stanford, CA: Stanford University Press. 1995. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!).
  • with Luc Boltanski and Robert Castel, Photography: A Middle-Brow Art. Stanford, CA: Stanford University Press. 1996. ISBN 9780804726894. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!).
  • Les règles de l'art, 1992; Eng. Rules of Art: Genesis and Structure of the Literary Field. Stanford, CA: Stanford University Press. 1996. ISBN 978-0-8047-2627-6. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!).
  • with Monique De Saint Martin, Jean-Claude Passeron, Academic Discourse: Linguistic Misunderstanding and Professorial Power. Polity, 1996.
  • Practical Reason: On the Theory of Action. Stanford, CA: Stanford University Press. 1998. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!).
  • State Nobility: Elite Schools in the Field of Power. Stanford, CA: Stanford University Press. 1998. ISBN 978-0-8047-3346-5. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!).
  • Weight of the World: Social Suffering in Contemporary Society. Polity, 1999.
  • On Television. The New Press, 1999.
  • Acts of Resistance: Against the Tyranny of the Market. The New Press. 1999. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!).
  • Pascalian Meditations. Stanford, CA: Stanford University Press. 2000. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!). / Polity, 2000.
  • La domination masculine, 1998; Eng. Masculine Domination. Stanford, CA: Stanford University Press. 2001. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!).
  • Interventions politiques (1960–2000). Textes & contextes d’un mode d’intervention politique spécifique, 2002.
  • Contre-Feux, 1998; Eng. Counterfire: Against the Tyranny of the Market. Verso Books, 2003.
  • Science de la science et réflexivité, 2002; Eng. Science of Science and Reflexivity. Polity, 2004.
  • The Social Structures of the Economy. Polity, 2005.
  1. 1 2 Bourdieu, Pierre. "Outline of a Theory of Practice". Cambridge: Cambridge University Press. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  2. Douglas Johnson (28 janar 2002). "Obituary: Pierre Bourdieu | Books". The Guardian. Marrë më 20 prill 2014. {{cite news}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  3. "ISA – Books of the Century". www.isa-sociology.org. Marrë më 28 shtator 2015. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  4. Reed-Danahay, Deborah. (2005). "Remembering Pierre Bourdieu, 1930-2002". Indiana University Press. Marrë më 2025-01-27. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  5. 1 2 Goodman, Jane E. (2009). Jane Goodman, 'Bourdieu in Algeria' (2009) pp. 8–9. U of Nebraska Press. ISBN 978-0803225121. Marrë më 20 prill 2014. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  6. 1 2 Douglas Johnson (28 janar 2002). "The Guardian obituary, Douglas Johnson 28 January 2002". Guardian. Marrë më 20 prill 2014. {{cite news}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  7. Alan Riding (25 janar 2002). "The New York Times obituary, Alan Riding 25 January 2002". The New York Times. Marrë më 20 prill 2014. {{cite news}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)