Lista e piktorëve të hershëm holandikë

Kjo është një listë e piktorëve të hershëm holandikë, që u referohet artistëve aktivë në Holandën Burgunde dhe Habsburge gjatë shekujve të XV dhe të XVI në Periudhën e Rilindjes Veriore, të njohur edhe si Primitivët Flamandikë.^[1] Ata lulëzuan veçanërisht në qytetet e Bruzhit, Gentit, Mekëlen, Leuven, Turnai dhe Bruksel, të gjithë në Belgjikën e tanishme. Periudha fillon afërsisht me Robert Campin-in dhe Jan van Eyck në vitet 1420 dhe zgjat të paktën deri në vdekjen e Gerard Davidit në vitin 1523,^[2] megjithëse shumë studiues e zgjatin atë në fillim të Revoltës Holandeze në vitin 1566 ose 1568 – shqyrtimet e vlerësuara të Max J. Friedländer shkojnë deri te Pieter Bruegel i Vjetri.

Piktura e hershme holandike koinçidon me fillimin e Rilindjen Klasike Italiane, por periudha e hershme (deri rreth vitit 1500) shihet si një evoluim i pavarur artistik, i ndryshëm nga Humanizmi i Rilindjes që karakterizonte zhvillimet në Itali. Duke nisur nga vitet 1490, pas rritjes së numrit të piktorëve holandikë dhe të tjerë veriorë që udhëtonin për në Itali, idealet e Rilindjes dhe stilet e pikturës u përfshinë në pikturën veriore. Si rrjedhojë, piktorët e hershëm holandikë shpesh kategorizohen sikur i përkasin të dyjave, si Rilindjes Veriore, ashtu dhe Gotikut të vonë Ndërkombëtar.

Artistët

Jean Bondol, i njohur edhe si Jean de Bruges, Jean Boudolf, ose Jan Baudolf (aktiv midis v. 1368 – 1381, ishte artist i oborrit të Karlit të V të Francës në v. 1368)
Jan van der Asselt, ose Hasselt (rr. v. 1330/1335 – mes v. 1395 dhe 1398, lindur në Gent)
André Beauneveu (rr. v. 1335 – rr. v. 1400. Ishte skulptor, piktor dhe miniator, i lindur në Valencienë të Kontesë së Hainautit.^{[Shpjeg 1]} Vdiq në Bourges)
Melchior Broederlam (rr. v. 1350 – pas v. 1409), lindur në Ipres)
Jean Malouel (vdekur në v. 1415)
Jacques Coene (aktiv në fund të v. 1380 – 1411, ishte piktor, ilustrator, miniaturist dhe arkitekt, vdiq në v. 1411)
Vëllezërit Limburg (aktivë në v. 1385–1416, ishin miniaturistë nga qyteti i Nijmegenit. Emrat e tyre ishin Herman, Paul dhe Jean Limburg)
Mjeshtrat e Dirc van Delf (një grup ilustratorësh dorëshkrimesh, aktivë në Vendet e Ulëta midis v. 1400 dhe 1410)
Hubert van Eyck (rr. v. 1385–1426)
Robert Campin, i quajtur edhe Mjeshtri i Flemalles (1378–1444)
Mjeshtri i Zweder van Culemborg-ut, ndonjëherë edhe Mjeshtri Pancracius (miniaturist dorëshkrimesh, aktiv midis v. 1420 dhe 1440 përreth Utrecht-it)
Henri Bellechose (vdekur rr. v. 1445)
Jan van Eyck (rr. v. 1390–1441)
Dirk Bouts (rr. v. 1400/1415–1475)
Rogier van der Vejden (rr. v. 1399/1400–1464)
Luis Alimbrot (vitet 1400 – 1460, lindi në Bruzh dhe punoi në Spanjë. Ishte anëtar i Gildës së Shën Lukës së Bruzhit. Vdiq në Valencia, midis v. 1460 dhe 1463)
Petrus Christus (rr. v. 1410/1420–1475/1476)
Joos van Vasenhove, i quajtur edhe Justusi i Gentit (rr. v. 1410–1480), më vonë një nga pak artistët veriorë që punoi në Itali
Jacques Daret (rr. v. 1404–1470)
Barthélemy d'Eyck (rr. v. 1420–1470), punoi në Francën Jugore
Vrancke van der Stockt (rr. v. 1420–1495)
Simon Marmion (rr. v. 1425–1489)
Pierre Coustain (shekulli XV, ishte pjesë e Gildës së Shën Lukës në Bruzh, në v. 1450 bëhet piktor i oborrit të Filipit të III të Burgundisë)
Lieven van Lathem (1430–1493, piktor dhe ilustrues dorëshkrimesh, lindur në Gent, babai i Jacob van Lathem)
Agnes van den Bossche, (rr. v. 1435/40 ¬– rr. v. 1504, piktore flamande, aktive në Gent, në mesin dhe fundin e shekullit të XV)
Mjeshtri i Legjendës së Shën Ursulës (1436–1505, aktiv në Bruzh)
Hugo van der Goes (1440–1482)
Colijn de Coter (rr. v. 1440/1445 – rr. v. 1522/1532)
Albert van Uvater (1444–1515)
Dieric Bouts i Riu, i quajtur edhe Dirk Bouts i Riu, (1448 – 2 maj 1491, lindur në Leuven, biri i Dieric Bouts të Vjetrit)
Hieronymus Bosch (rr. v. 1450–1516)
Lucas Adriaens (lindur në Antverpen, u pranua në punishten e Shën Lukës në v. 1456, ku për pesë herë do të mbante postin e dekanit të shoqërisë. Vdekur rr. v. 1493)
Jacob Bellaert, i quajtur edhe Mjeshtri i Bellaertit, ose Mjeshtri i Jacob Bellaertit, (rr. v. 1450 – fundi i v. 1480, ishte një ilustrues librash në Haarlem).
Aelbrecht Bouts (rr. v. 1452 – mars 1549, lindur në Leuven, në familjen e piktorëve Bouts, biri i Dieric Bouts të Vjetrit dhe vëllai i Dieric Bouts të Riut)
Aert van den Bossche, i quajtur edhe Aert Panhedel, Aert van Panhedel, Arnoul de Panhedel, Arnoul Vanden Bossche dhe Harnoult van den Boske (rr. v. 1455 – ?, tepër aktiv në vitet 1490 – 1499, në Bruksel dhe Bruzh)
Jan Joest van Calcar (rr. v. 1450–1519)
Mjeshtri i Epifanisë Llangattock (ilustrator dorëshkrimesh, aktiv mes v. 1450–1460)
Mjeshtri i Ngushëllimit të Jardin de vertueuse (ilustrator aktiv mes v. 1450–1475 në Bruzh)
Mjeshtri i Antonit të Burgundisë (aktiv midis v. 1460 dhe 1490 në Bruzh)
Mjeshtri i Librit të Lutjeve të Dresdenit (ilustrues aktiv në Flandër midis v. 1460 dhe 1520)
Juan de Flandes (rr. v. 1460–rr. v. 1519), lindur në Flandër, aktiv në Spanjë
Geertgen tot Sint Jans (rr. v. 1460–1490)
Pieter van Coninxloo (rr. v. 1460–1513)
Gerard David (rr. v. 1460–1523)
Willem Vrelant (? – rr. v. 1481/1482, ilustrator librash, rregjistruar për herë të parë në v. 1449)
Mjeshtri i Maries së Burgundisë (piktor, miniaturist dhe vizatues aktiv midis v. 1469 dhe 1483 në Flandër)
Mjeshtri i Margaretës së Jorkut (aktiv midis v. 1470 dhe 1480 në Bruzh)
Mjeshtri i Croniques d'Angleterre të Vjenës (miniaturist dorëshkrimesh, aktiv në v. 1470–1480 në Bruzh)
Mjeshtri i Affligem, ose Mjeshtri i Sekuencës së Jozefit (aktiv midis v. 1470 dhe 1500, kryesisht në Bruksel)
Mjeshtri i Legjendës së Shën Barbarës (aktiv mes v. 1470–1500 në Bruksel)
Mjeshtri i Legjendës së Shën Katerinës (aktiv mes v. 1470–1500)
Mjeshtri i Sibilës Tiburtine (aktiv në v. 1475–1495)
Mjeshtri i Miniaturave Houghton (ilustrator aktiv mes v. 1476–1480 përreth Gentit)
Cornelis Engebrechtszoon, ose Engelbrechtszoon (rr. v. 1462–1527, lindur dhe vdekur në Leiden)
Jan Provoost, Jean Provost, ose Jan Provost (1462/65 – janar 1529, lindur në Valonia)
Kuentin Matsis (1466–1529)
Michael Sitou (rr. v. 1469–1525), lindur në Estoni, punoi në Flandër dhe Spanjë, me gjasa duke vizituar Anglinë
Jan van Dornicke (rr. v. 1470 – 1527, lindur në Turnai)
Jacob van Laethem, gjithashtu Jacques van Lathem ose Laethem (1470–1528, djali i dytë i Lieven van Lathem)
Jan de Beer, i njohur edhe si Mjeshtri i Adhurimit të Milanit, ishte një piktor, vizatues dhe piktor qelqesh (rr. v. 1475 – 1528, lindi në Antverpen, u bë anëtar i gildës së Shën Lukës)
Jacob van Utrecht, Jacob Claesz van Utrecht, ose Jacobus Traiectensis (rr. v. 1479 – pas v. 1525, punoi në Antverpen dhe Lybek)
Joachim Patinir (rr. v. 1480–1524), piktori i parë i specializuar për peizazhet
Jan Crans (1480 – rr. v. 1540, lindur në Antverpen, anëtar i Gildës së Shën Lukës në Antverpen)
Adrien Isenbrandt, Ysenbrandt, ose Hysebrandt (midis v. 1480 dhe 1490 – korrik 1551)
Mjeshtri i Portreteve të Baroncelli-ve (aktiv midis v. 1480–1490 në Bruzh)
Mjeshtri i Pamjes së Shënj Gudulës (aktiv midis v. 1480–1499 në Bruksel)
Jean Hey, i quajtur edhe Mjeshtri i Mulinsit (aktiv 1480–1500)
Mjeshtri i Zbritjes Figdor (aktiv midis v. 1480 dhe 1500)
Mjeshtri i Legjendës së Shën Luçias (aktiv 1480–1510)
Mjeshtri i Gjetheve të Qëndisura (aktiv 1480–1510)
Mjeshtri i Diptikut të Brunsvigut (aktiv midis v. 1480–1510)
Mjeshtri i Librit të Lutjeve rr. v. 1500 (ilustrator dorëshkrimesh dhe miniaturist aktiv rr. v. 1485 dhe 1520 në Bruzh.)
Jean Clouet (rr. v. 1485 – 1540/1541)
Jan van Coninxloo (rr. v. 1489 - ?, pas v. 1546, lindur në Bruksel)
Hans Clemer (aktiv mes v. 1490 – 1510, në Piemont)
Mjeshtri i Delftit (aktiv midis v. 1490 dhe 1520)
Mjeshtri i Alkmarit (aktiv midis v. 1490–1529, në Alkmaar)
Mjeshtri i vitit 1499, ndonjëherë i quajtur edhe Mjeshtri Bruzhas i vitit 1499
Mjeshtri i Jannecke Bollingier (aktiv në v. 1500 në Gent dhe Bruzh)
Mjeshtri i Legjendës së Magdalenës (aktiv midis v. 1483 – 1527)
Josse Lieferinxe, më parë i njohur me pseudonimin Mjeshtri i Shën Sebastianit (aktiv rr. v. 1493–1503/08)
Mjeshtri i Vdekjes dhe Virgjëreshës së Amsterdamit, ndonjëherë i quajtur Mjeshtri i Lëmoshërisë së Shtatë Elektorëve (aktiv në v. 1500)
Jean de Looz (? – 1516, ishte murg nga Limburgu)
Jan Mertens i Riu (? – rr. v. 1527, lindur dhe vdekur në Antverpen, babai tij ishte skulptori Jan Mertens i Vjetri)
Jacob Cornelisz van Oostsanen (para v. 1470 – 1533, punoi në Amsterdam)
Jan Mostaert (rr. v. 1475 – 1552/53)
Mjeshtri i Magdalenës Mansi (rr. v. 1490–1530)
Dirck Jacobszoon (1496–1567)
Mjeshtri i Triptikut Morrison (aktiv mes v. 1500 – 1510 në Antverpen)
Mjeshtri i Madonave Faqe Rrumbullakta (aktiv mes v. 1500–1525)
Adriaen van Overbeke, ose Adrian van Overbeck (aktiv mes v. 1508 dhe 1529)
Mjeshtri i Adhurimit të Lilës (aktiv mes v. 1510–1530 në Antverpen)
Mjeshtri i Virgjëreshës së André-së, ose Madonës së André-së (1500 – ?, aktiv në Bruzh)
Mjeshtri i Gjakut të Shenjtë (rr. v. 1500–1525)
Jan van Amstel i quajtur edhe Jan de Hollander (rr. v. 1500 – rr. v. 1543, lindi në Amsterdam, rr. v. 1528 u zhvendos në Antverpen, ku u bashkua me gildën e Shën Lukës. Vdiq në Antverpen)
Jana van der Elburcht (1500–1571, lindur në Elburg)
Pieter Claeissens i Vjetri (1500 – 1576)
Barend Dircksz (1500–1577, lindur në Amsterdam, i ati i Dirck Barendsz, 1534–1592)
Lieven de Witte, i njohur edhe si Lieveno da Anversa (rr. v. 1503 – pas v. 1578 në Gent, piktor dhe arkitekt)
Lambert Lombard (rr. v. 1505 – gusht 1566, ishte piktor, arkitekt dhe teorist, lindur në Liezh, ku u bë piktor dhe arkitekt i oborrit)
Mjeshtri i vitit 1518
Mjeshtri i Adhurimit të Antverpenit (aktiv midis v. 1500–1520 në Antverpen)
Mjeshtri i Adhurimit të Von Groote-s (aktiv midis viteve 1500–1520 në Antverpen)
Mjeshtri i Portretit të Brandonit (aktiv midis v. 1510–1530 në Bruzh dhe në oborrin e Henrit të VIII të Anglisë.)
Mjeshtri i Gjysmë Gjatësive Femërore, ose më shkurt, Mjeshtri i Gjysmë Gjatësive (aktiv në fillim të shek. XVI në Vendet e Ulëta)
Jan van Eeckele, ose Van Eekele, ose Van Heckele (1520–1561)
Marcellus Coffermans (rr. v. 1525 – 17 nëntor 1581)
Dirck Barendsz (1534 – 1592, lindi në Amsterdam dhe udhëtoi për në Itali për të studjuar mjeshtrit italianë, veçanërisht Ticianin)
Mjeshtri i viteve 1540 (aktiv midis v. 1541 dhe 1551)
Joos de Beer (? – 1591, lindi në Utrecht)

Shiko edhe

Shpjegime

↑ Në atë kohë Valenciena dhe e gjithë Kontea e Hainautit ishte pjesë e Vendeve të Ulta Burgune, ndërsa tani Valenciena me një pjesë të Hainautit janë pjesë e Francës.

Referime

↑ Një term tashmë i vjetëruar, por të barasvlefshim francezë dhe holandezë janë akoma në përdorim
↑ Ron Spronk (vjeshtë 1996). "More than Meets the Eye: An Introduction to Technical Examination of Early Netherlandish Paintings at the Fogg Art Museum". Harvard University Art Museums Bulletin (në anglisht). 5 (1): 7.

Bibliografia

Ainsworth, Maryan. "Religious Painting from 1500 to 1550". Maryan Ainsworth, et al. (eds.), From Van Eyck to Bruegel: Early Netherlandish Painting in the Metropolitan Museum of Art. Nju Jork: Metropolitan Museum, 1998b. ISBN 0-87099-870-6
Borchert, Till-Holger. Van Eyck to Dürer: The Influence of Early Netherlandish painting on European Art, 1430–1530. London: Thames & Hudson, 2011. ISBN 978-0-500-23883-7
Campbell, Lorne. The Fifteenth-Century Netherlandish Paintings. London: National Gallery, 1998. ISBN 0-300-07701-7
Friedländer, Max J. From Van Eyck to Bruegel. (First pub. in German, 1916), London: Phaidon, 1981. ISBN 0-7148-2139-X
Harbison, Craig. "The Art of the Northern Renaissance". London: Laurence King Publishing, 1995. ISBN 1-78067-027-3
Susie Nash. Northern Renaissance art. Oxford: Oxford University Press, 2008. ISBN 0-19-284269-2
Pächt, Otto. Early Netherlandish Painting from Rogier van der Weyden to Gerard David. Nju Jork: Harvey Miller, 1997. ISBN 1-872501-84-2
Spronk, Ron. "More than Meets the Eye: An Introduction to Technical Examination of Early Netherlandish Paintings at the Fogg Art Museum". Harvard University Art Museums Bulletin, Volume 5, No. 1, Autumn 1996

[3] Në atë kohë Valenciena dhe e gjithë Kontea e Hainautit ishte pjesë e Vendeve të Ulta Burgune, ndërsa tani Valenciena me një pjesë të Hainautit janë pjesë e Francës.

[1] Një term tashmë i vjetëruar, por të barasvlefshim francezë dhe holandezë janë akoma në përdorim

[Spronk7-2] Ron Spronk (vjeshtë 1996). "More than Meets the Eye: An Introduction to Technical Examination of Early Netherlandish Paintings at the Fogg Art Museum". Harvard University Art Museums Bulletin (në anglisht). 5 (1): 7.

[1]

[2]

[Shpjeg 1]