Shko te përmbajtja

Piro Milkani

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
(Ridrejtuar nga Pirro Milkani)
Piro Milkani
Milkani më 2008
Lindi
Piro Kristaq Milkani

(1939-12-09)9 dhjetor 1939
Vdiq24 maj 2025 (85 vjeç)
Tiranë, Shqipëri
ArsimiAkademia e Arteve të Bukura
Vite aktiviteti1960–2025
Njohur përZonja nga qyteti
Bashkëshorti/ja
Margarita Kristidhi
(m. 1967; vdiq më 2025)
FëmijëEno Milkani
Çmimet Artisti i Popullit

Piro Kristaq Milkani (9 dhjetor 1939 - 24 maj 2025) ishte një regjisor filmi shqiptar, i njohur më së miri për drejtimin e dy prej filmave më të famshëm shqiptarë, Zonja nga qyteti dhe vazhdimi i tij.[1] Karriera e tij në kinemanë shqiptare e ka bërë atë të konsiderohet si një nga regjisorët më të mëdhenj të të gjitha kohërave..[2]

Jeta dhe karriera

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Milkani lindi më 9 dhjetor 1939 në Korçë, nga prindërit Kristaq Milkani dhe Magalina Kita. Pas përfundimit të arsimit të mesëm, ai ndoqi studimet e larta në Akademinë e Arteve të BukuraPragë, Çekosllovaki,[3] ku u diplomua në kinematografi.[4] Udhëtimi profesional i Milkanit në film shtrihet në dekada, gjatë të cilave ai drejtoi më shumë se 20 filma artistikë dhe dokumentarë.[5] Disa nga veprat e tij më të shquara përfshijnë Kur zbardhi një ditë (1971), Zonja nga qyteti (1976), Ballë për ballë (1979), Militanti (1984) dhe Ngjyrat e moshës (1990).

Përtej regjisë, Milkani ka dhënë kontribute të rëndësishme në kinemanë shqiptare si skenarist, kameraman dhe producent filmash, duke forcuar statusin e tij si një nga figurat më me ndikim në historinë kinematografike të vendit. Në vitin 2005, Milkani filloi xhirimet e filmit Trishtimi i zonjës Shnajder[6]Republikën Çeke, një bashkëprodhim me aktorë të njohur si nga kinemaja shqiptare ashtu edhe nga ajo çeke[7], përfshirë Nik Xhelilaj, Anna Geislerová, dhe Arta Dobroshi. Filmi gjithashtu shfaqi performanca nga dy figura të shquara të kinemasë italiane dhe shqiptare, Michele Placido[8] dhe Violeta Manushi. Milkani kishte bashkëpunuar më parë me Manushin në filmin e tij të mirënjohur shqiptar Zonja nga qyteti.[9]

Veprat artistike si regjizor

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

2012. Kryekenga e Kombit. Producent. Regjia Petrit Ruka.


Por ai ka interpretuar edhe si aktor në këto filma të huaj:


- ...kai to treno paei ston ourano (2001), film grek

- Lamerica (1994), Selimi, film italian

- Srpnová nedele (1961), film cekosllovak

  1. re, Kinostudio Shqipëria e (1977). Albanian film. 8 Nëntori.
  2. Elsie, Robert (2010). Historical Dictionary of Albania (në anglisht). Rowman & Littlefield. ISBN 978-0-8108-6188-6.
  3. International Directory of Cinematographers, Set and Costume Designers in Film (në anglisht). Saur. 1986. ISBN 978-3-598-21436-3.
  4. Saracino, Vito (2024-11-23). A Century of the Media in Italian-Albanian Cultural Relationships (në anglisht). Springer Nature. ISBN 978-3-031-75515-6.
  5. "Dokumentar për Kadarenë. Prodhuar nga Pirro Milkani dhe Top Channel, shfaqet në Gjirokastër". top-channel.tv (në anglishte amerikane). Marrë më 2025-05-25.
  6. ""Trishtimi i Zonjës Shnajder"/ Milkani: Historia ime, e kërkova pas 30 vitesh t'i tregoj se i kam dedikuar filmin, nuk e gjeta". Marrë më 2025-05-25.
  7. "Figurë emblematike që la gjurmë të pashlyeshme në artin dhe kulturën shqiptare, kush ishte Piro Milkani?!". top-channel.tv (në anglishte amerikane). Marrë më 2025-05-25.
  8. "Kujtimet e Regjisorit Piro Milkani për 'Gjeneralin e Ushtrisë së Vdekur'! Intervista e dhënë për 'Esencë' në Report Tv - Shqiptarja.com". shqiptarja.com. Marrë më 2025-05-25.
  9. "Prapaskenat e "Zonjës nga qyteti", pse zgjodha Violeta Manushin". www.panorama.com.al. 2025-05-24. Marrë më 2025-05-25.

Lidhje të jashtme

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]