Shko te përmbajtja

Politika e Shteteve të Bashkuara

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Stema.

Shtetet e Bashkuara, politika funksionon brenda një kuadri të një republike federale kushtetuese me një sistem presidencial. Tre degët e dallueshme ndajnë pushtetet: Kongresi, i cili formon degën legjislative, një organ legjislativ dydhomësh që përfshin Dhomën e Përfaqësuesve dhe Senatin; dega ekzekutive, e cila kryesohet nga presidenti i Shteteve të Bashkuara, i cili shërben si kreu i shtetit dhe qeverisë së vendit; dhe dega gjyqësore, e përbërë nga Gjykata Supreme dhe gjykatat federale më të ulëta, dhe e cila ushtron pushtet gjyqësor.[1]

Secila prej 50 qeverive individuale shtetërore ka fuqinë për të nxjerrë ligje brenda juridiksionit të saj që nuk i jepen qeverisë federale dhe as nuk u mohohen shteteve në Kushtetutën e SHBA-së. Çdo shtet gjithashtu ka një kushtetutë që ndjek modelin e kushtetutës federale, por që ndryshon në detaje. Secila ka tre degë: një degë ekzekutive të kryesuar nga një guvernator, një organ legjislativ dhe një degë gjyqësore. Në nivel lokal, qeveritë gjenden në qarqe ose ekuivalente të qarqeve, dhe poshtë tyre bashki individuale, qarqe, komuna, distrikte shkollore dhe distrikte të veçanta.

Zyrtarët zgjidhen gjerësisht në nivel federal, shtetëror dhe lokal, me përjashtim kryesor të presidentit, i cili në vend të kësaj zgjidhet në mënyrë indirekte nga populli përmes Kolegjit Zgjedhor. Politika amerikane dominohet nga dy parti të cilat që nga Lufta Civile Amerikane kanë qenë Partia Demokratike dhe Partia Republikane, megjithëse partitë e tjera kanë kandiduar. Që nga mesi i shekullit të 20-të, Partia Demokratike në përgjithësi ka mbështetur politikat me prirje të majta, ndërsa Partia Republikane në përgjithësi ka mbështetur ato me prirje të djathta. Të dyja partitë nuk kanë një organizatë qendrore formale në nivel kombëtar që kontrollon anëtarësinë, zyrtarët e zgjedhur ose politikat politike; kështu, secila parti tradicionalisht ka pasur fraksione dhe individë që kanë devijuar nga pozicionet e partisë. Pothuajse të gjithë zyrtarët publikë në Amerikë zgjidhen nga zona me një anëtar dhe fitojnë poste duke fituar një shumicë votash të hedhura (domethënë më shumë se çdo kandidat tjetër, por jo domosdoshmërisht shumicën). E drejta e votës është pothuajse universale për qytetarët 18 vjeç e lart, me përjashtim të dukshëm të kriminelëve të regjistruar në disa shtete.

  1. "Branches of the U.S. government | USAGov". www.usa.gov (në anglisht). Marrë më 2026-06-20.