Problemi i së keqes
Problemi i së keqes, i njohur edhe si problemi i vuajtjes, është pyetja filozofike se si të pajtohet ekzistenca e së keqes dhe vuajtjes me nocionin e një Zoti të gjithëpushtetshëm, të gjithëmirë dhe të gjithëdijshëm. Aktualisht ekzistojnë përkufizime të ndryshme të këtyre koncepteve. Prezantimi më i njohur i problemit i atribuohet filozofit grek Epikuri.
Përveç filozofisë së fesë, problemi i së keqes është gjithashtu i rëndësishëm për fushat e teologjisë dhe etikës. Ekzistojnë gjithashtu shumë diskutime për të keqen dhe problemet e lidhura me të në fusha të tjera filozofike, të tilla si etika laike dhe etika evolucionare. Por siç kuptohet zakonisht, problemi i së keqes paraqitet në një kontekst teologjik.[1]
Përgjigjet ndaj problemit të së keqes tradicionalisht kanë qenë në tre lloje: përgënjeshtrime, mbrojtje dhe teodicie.
Problemi i së keqes formulohet përgjithësisht në dy forma. Problemi logjik i së keqes përpiqet të tregojë një pamundësi konceptuale në bashkëjetesën e një Zoti dhe të keqes, ndërsa problemi i provave i së keqes përpiqet të tregojë se, duke pasur parasysh ekzistencën e së keqes në botë, është e pamundur që të ketë një Zot të gjithëpushtetshëm, të gjithëdijshëm dhe plotësisht të mirë. Lidhur me problemin e provave, janë propozuar shumë teodici. Një teodici e pranuar është të apelohet në shpjegimin e fortë të teodicës së kompensimit. Ky këndvështrim pohon se përfitimi kryesor i të këqijave, përveç kompensimit të tyre në jetën e përtejme, mund ta hedhë poshtë problemin e provave të së keqes. Problemi i së keqes është zgjeruar në format e jetës jo-njerëzore, për të përfshirë vuajtjet e specieve shtazore jo-njerëzore nga të këqijat natyrore dhe mizoria njerëzore ndaj tyre.[2]
Shumica e filozofëve e shohin problemin logjik të së keqes si të hedhur poshtë nga mbrojtje të ndryshme. Argumentet e provave mbeten të diskutuara midis filozofëve bashkëkohorë.
Shiko edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ Tooley, Michael (2025), Zalta, Edward N.; Nodelman, Uri (red.), "The Problem of Evil", The Stanford Encyclopedia of Philosophy (bot. Fall 2025), Metaphysics Research Lab, Stanford University, marrë më 2026-03-11
{{citation}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ Inwagen, Peter van (2008-04-17). The Problem of Evil (në anglisht). OUP Oxford. ISBN 978-0-19-954397-7.