Pushtimi italian i Kosovës
Pushtimi italian i Kosovës, i quajtur edhe Operacioni "Marita", ishte një pushtim që ndodhi gjatë pushtimit te Jugosllavise, në Luftën e Dytë Botërore, kur ushtarët italianë marshuan nëpër Kosovë dhe ata pushtuan rajonin.[1] Pas pushtimit, u mbajt një konferencë në Vjenë (21-24 prill 1941)[1] ku u vendos që shumica e territorit kosovar do ti jepej Shqipërisë të kontrolluar nga italianët.
Sfondi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Më 7 prill 1939, trupat italiane pushtuan Shqipërinë,[2] pesë muaj para fillimit të Luftës së Dytë Botërore. Rezistenca e armatosur e shqiptarëve kundër italianëve ishte e vogël dhe pas një mbrojtjeje të shkurtër, vendi u pushtua. Më 9 prill 1939 , Zogu I, Mbreti i Shqiptarëve, iku në Greqi.[3] Edhe pse Shqipëria kishte qenë nën ndikim të fortë italian që nga viti 1927,[4][5] udhëheqësi politik italian, Benito Musolini, donte kontroll të drejtpërdrejtë të vendit për të rritur prestigjin e tij dhe të Italisë.
Shqipëria u bë një protektorat Italian, në varësi të interesave italiane,[6] e Victor Emmanuel III ai u shpall Mbret I Shqipërisë, duke krijuar njëbashkimi personal Me Italinë. Pas këtij pushtimi, Musolini donte të merrte mbështetjen e popullsisë vendase dhe filloi të interesohej irredentizmi shqiptar.
Shqipëria kishte rëndësi të madhe kulturore dhe historike për qëllimet nacionaliste të fashistëve italianë, pasi territori shqiptar kishte qenë prej kohësh pjesë e Perandorisë Romake. Më vonë, gjatë Mesjetës së Hershme, disa zona bregdetare (si Durraci) u ndikuan dhe u pushtuan për shumë vite nga fuqitë italiane (kryesisht Mbretëria e Napolit dhe Republika e Venedikut ). Regjimi fashist italian e legjitimoi pretendimin e tij ndaj Shqipërisë përmes studimeve që shpallnin afinitetin racor të shqiptarëve dhe italianëve.[4] Fashistët italianë argumentuan se shqiptarët ishin të lidhur me italianët përmes trashëgimisë etnike.[7]
Historia e pushtimit
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Pasi zmbrapsi ofensivën jugosllave në Shqipëri, Divizioni i 18-të i Këmbësorisë "Messina" mori Cetinjën, Dubrovnikun dhe Kotorrin më 17 prill, duke u takuar me njësitë italiane të Korpusit të Motorizuar. Gjatë natës midis 16 dhe 17 prillit, Batalioni III i Regjimentit të 72-të të Divizionit të 38-të të Këmbësorisë "Puglie" hyri në Prizren, i cili në atë kohë po plaçkitej nga praparojat jugosllave, të cilët, pas mbërritjes së italianëve, u detyruan menjëherë të dorëzoheshin.[8] Midis 17 dhe 18 prillit, italianët e përfunduan ofensivën, me pushtimin e qyteteve më të rëndësishme të Kosovës, duke përfshirë qytetet si Prishtina, Peja dhe Gjakova.[8]
Shih edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- 1 2 Lorenzo Salimbeni. (PDF) (në italisht) https://www.reteparri.it/wp-content/uploads/ic/IC_251_2008_6_r.pdf.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh|title=(Ndihmë!) - ↑ Keegan, John; Churchill, Winston (1986). The Second World War (Six Volume Boxed Set). Mariner Books. ISBN 039541685X.
{{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ Zabecki, David T. (1999). World War II in Europe: an encyclopedia. Garland Pub. fq. 1353. ISBN 0824070291.
{{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - 1 2 , ISBN 978-0415216128 https://books.google.com/books?id=BeeRQHDOKXQC
{{citation}}: Mungon ose është bosh|title=(Ndihmë!); Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ , ISBN 978-0198221142 https://books.google.com/books?id=V00vGP4TobwC
{{citation}}: Mungon ose është bosh|title=(Ndihmë!); Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ https://www.britannica.com/biography/Zog-I.
{{cite news}}: Mungon ose është bosh|title=(Ndihmë!); Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ Rodogno., Davide (2006). Fascism's European empire: Italian occupation during the Second World War. Cambridge University Press. fq. 106. ISBN 0521845157.
{{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - 1 2 Lorenzo Salimbeni. (PDF) (në italisht) https://www.reteparri.it/wp-content/uploads/ic/IC_251_2008_6_r.pdf.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh|title=(Ndihmë!) Lorenzo Salimbeni (2008). "L'occupazione italiana del Kosovo nella seconda guerra mondiale" (PDF)