Plis

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
(Përcjellë nga Qeleshja)
Shko te: navigacion, kërko
Plaku me plis nga Hasi - Prizren - Kosovë
Plisi
Plisi-2
Një shqiptar i ri duke mbajtur plisin

Qeleshja apo Plisi është simbol dhe mbulesë tradicionale e kokës ndër shqiptarët.[1] [2] Plisi është një kapele qe shpesh here cilesohet si me e veqanta, pasi qe ajo perdoret vetem ne trojet shqipetare. Zakonisht plisi bartet si pjesë e kompletit të teshave folklorike apo ashtu i vetëm në ceremonit e ndryshme shoqërore. Në disa pjesë rurale në veri të tokave shqipëtare bartet edhe si mbulesë e kokës e kombinuar edhe me tesha të kohës. Kohëve të fundit plisi po përdoret vetëm i bashkangjitur me veshjet kombëtare të cilat përdoren vetëm për festat kombëtare e historike të popullit shqiptar, e jo si një kapele që zën zbatim në garderobën e përditshme.[3] [4] [5]

Histori[redakto | redakto tekstin burimor]

Plisi quhet mbulesa e bardhë prej leshi të cilën pellazgët, Ilirët e më vonë shqiptarët e përdorën për ta mbuluar kokën. Quhet plis sepse është e krijuar prej leshit të deles së bardhë (kujto fisi ilir i delmatëve ose dalmatëve dhe dalmacia). Pra prej leshi, në dialektin gegë bënë pi-leshi ndërsa në gjuhën e vjetër bënë pi-lesi prej nga rrjedh pi-lisi dhe p'lisi e ku pastaj shkurtimisht e përfundimisht quhet PLISI.[6] [7] [8] [9]

Trivia[redakto | redakto tekstin burimor]

Tifozë të futbollit e të sporteve të ndryshme, nga Prishtina, grupiet e tyre i kanë pagëzuar Plisat, si simbol i tradicional.

Punimi i plisit[redakto | redakto tekstin burimor]

Punimi i plisit eshte nje menyre shume e veqante por jo shume e thjeshte. Plisi perbehet nga leshi i cili duhet te punohet mire e me kujdes te veqante.

Galeria[redakto | redakto tekstin burimor]

Shih edhe[redakto | redakto tekstin burimor]

Lidhje interwiki[redakto | redakto tekstin burimor]

Referenca[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ Gillian Gloyer (2012). Bradt Albania. Bradt Travel Guides. p. 49. ISBN 978-1-84162-387-0. Marrë më 14 April 2013. The best place in Albania to shop for souvenirs is Kruja, where all the shops are close together in the bazaar. There are traditional felt-makers, who produce slippers and the felt caps called qeleshe. 
  2. ^ Vaqarri, Sabina (2010). "TRADICIONALITET DHE RISI NE DASMËN TIRANASE". Albanological Research - Folklore and Ethnology Series (40): 313–322. 
  3. ^ Stipčević, Aleksandar (1977). The Illyrians: History and Culture. History and Culture Series. Noyes Press. p. 89. ISBN 0815550529. It is generally agreed, and rightly so, that the modern Albanian cap originates directly from the similar cap worn by the Illyrians. 
  4. ^ Recherches albanologiques: Folklore et ethnologie. Instituti Albanologijik i Prishtinës. 1982. p. 52. Marrë më 14 April 2013. Ne kuadrin e veshjeve me përkime ilire, të dokumentuara gjer më tani hyjnë tirqit, plisi, qeleshja e bardhë gjysmësferike, goxhufi-gëzofi etj 
  5. ^ Nagel (1990). Albania. Nagel Publishers. p. 62. ISBN 978-2-8263-0827-0. Marrë më 14 April 2013. The qeleshe, the white felt cap worn by men, was a distinctively Albanian type of headgear both within the country and beyond its frontiers" [...] "Among the mountain people of the north it was hemispherical in form; at Kukés in the form of a truncated cone 
  6. ^ Vladimir Orel (1998). Albanian Etymological Dictionary. Brill Academic Pub. p. 219. ISBN 9004110240. 
  7. ^ Vladimir Orel (1998). Albanian Etymological Dictionary. Brill Academic Pub. p. 334. ISBN 9004110240. 
  8. ^ Andromaqi Gjergji (2004). Albanian Costumes Through the Centuries: Origin, Types, Evolution. Acad. of Sciences of Albania, Inst. of Folc Culture. ISBN 978-99943-614-4-1. 
  9. ^ Richard C. Hall (9 October 2014). War in the Balkans: An Encyclopedic History from the Fall of the Ottoman Empire to the Breakup of Yugoslavia. ABC-CLIO. pp. 288–. ISBN 978-1-61069-031-7.