Qyteti metropolitan i Bolonjës
Bologna
Bologna | |
|---|---|
| Città metropolitana di Bologna | |
 Pallati Malvezzi De' Medici, selia institucionale e qytetit metropolitane, 2013 | |
 Coat of arms | |
 Vendndodhja e qytetit metropolitan të Bolonjës në Itali | |
| Koordinatat: 44°29′38″N 11°20′34″E / 44.49389°N 11.34278°E | |
| Shteti | Italia |
| Rajoni | Emilia-Romanja |
| Kryeqendra | Bolonja |
| Komunat | 55 |
| Qeverisja | |
| • Kryetari metropolitan | Matteo Lepore (PD) |
| Sipërfaqja | |
• Total | 3.702,83 km2 (142,967 sq mi) |
| Popullsia (1 janar 2025)[1] | |
• Total | 1.020.193 |
| Zona kohore | UTC+1 (CET) |
| • Verë (DST) | UTC+2 (CEST) |
| Faqja zyrtare | www |
Qyteti metropolitan i Bolonjës (italisht: Città metropolitana di Bologna) është një njësi administrative territoriale në Italia, në rajonin e Emilia-Romanjas, me kryeqendër Bolonjan. Ai zëvendësoi ish-provincën e Bolonjës në kuadër të reformës italiane të enteve vendore dhe është operativ që nga 1 janari 2015.[2][3] Më 1 janar 2025 kishte 1.020.193 banorë.[1]
Gjeografia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Territori i qytetit metropolitan shtrihet në pjesën qendrore të Emilia-Romanjas dhe ka një sipërfaqe prej 3.702,83 km². Ai përfshin 55 komuna dhe paraqet një profil territorial të larmishëm, që shtrihet nga fusha deri në zonat kodrinore e malore të Apenineve bologneze. Dokumentet strategjike të entit dallojnë veçanërisht hapësirat e Appennino, të via Emilias dhe të fushës si pjesë themelore të territorit metropolitan.[1][4][5]
Historia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Qyteti metropolitan i Bolonjës është një nga qytetet metropolitane të parashikuara nga ligji italian nr. 56 i vitit 2014. Në zonën bologneze, sipas faqes zyrtare të entit, sistemi i ri i qeverisjes hyri në fuqi më 1 janar 2015, duke zëvendësuar ish-provincën.[2][3]
Ky ent i zonës së gjerë ushtron funksione të planifikimit strategjik, koordinimit territorial dhe organizimit të shërbimeve me interes metropolitan, në lidhje të ngushtë me rolin qendror të Bolonjës në rajon.[2]
Ndarja administrative
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Qyteti metropolitan përbëhet nga 55 komuna.[1]
Përveç Bolonjas, ndër qendrat më të rëndësishme të territorit përfshihen Imola, Casalecchio di Reno, San Lazzaro di Savena, Valsamoggia, San Giovanni in Persiceto, Zola Predosa dhe Castel San Pietro Terme.[6]
Administrata
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Kryetari metropolitan është Matteo Lepore, i cili e ushtron këtë funksion si kryetar i komunës së Bolonjës.[7]
Organet kryesore të entit janë kryetari metropolitan, këshilli metropolitan dhe konferenca metropolitane.[8][9]
Selia institucionale ndodhet në Palazzo Malvezzi de' Medici, në rrugën Via Zamboni 13 në Bolonjë.[10][11]
Demografia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Qyteti metropolitan i Bolonjës kishte 1.020.193 banorë më 1 janar 2025.[1]
Ai është një nga territoret metropolitane më të populluara të Italisë dhe përfshin një rrjet të dendur qendrash urbane, industriale, universitare dhe të brendshme, të lidhura ngushtë me peshën ekonomike e institucionale të Bolonjës.[1][12]
Transporti
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Territori metropolitan i Bolonjës është një nga nyjat më të rëndësishme të transportit në Italinë veriore. Bologna Centrale është stacioni hekurudhor kryesor i zonës dhe, sipas RFI, ka gjithsej 21 binarë për shërbimin e udhëtarëve; sistemi i stacionit përfshin gjithashtu seksionin e Alta Velocità, me 4 binarë të dedikuar.[13][14]
Transporti ajror mbështetet në Aeroportin Guglielmo Marconi të Bolonjës, i cili në vitin 2025 kaloi për herë të parë pragun e 11 milionë pasagjerëve në vit.[15]
Shih edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- 1 2 3 4 5 6 "Città Metropolitana di Bologna (BO) - Guida ai comuni e info utili" (në italisht). Tuttitalia. Marrë më 14 prill 2026.
- 1 2 3 "Legge 7 aprile 2014, n. 56". Normattiva (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
- 1 2 "Che cos'è la Città metropolitana". Città metropolitana di Bologna (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
- ↑ "Via libera del Consiglio al Piano Territoriale Metropolitano". Bologna Metropolitana (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
- ↑ "Territorio". Città metropolitana di Bologna (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
- ↑ "Comuni della Città Metr. di Bologna per popolazione" (në italisht). Tuttitalia. Marrë më 14 prill 2026.
- ↑ "Sindaco metropolitano". Città metropolitana di Bologna (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
- ↑ "Consiglio metropolitano". Città metropolitana di Bologna (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
- ↑ "Conferenza metropolitana". Città metropolitana di Bologna (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
- ↑ "Dove siamo". Città metropolitana di Bologna (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
- ↑ "Palazzo Malvezzi De' Medici". Bologna Welcome (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
- ↑ "I numeri di Bologna metropolitana". Comune di Bologna e Città metropolitana di Bologna (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
- ↑ "Bologna Centrale". Rete Ferroviaria Italiana (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
- ↑ "Bologna Centrale AV". Ferrovie dello Stato Italiane (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.
- ↑ "Registrati oggi per la prima volta 11 milioni di passeggeri annui". Aeroporto G. Marconi di Bologna (në italisht). Marrë më 14 prill 2026.