Romët në letërsi

Fallxhori Cigan nga Taras Shevchenko .

Shumë përshkrime fiktive të romëve në letërsi dhe art paraqesin rrëfime të romantizuara të fuqive të tyre të supozuara mistike të parashikimit të fatit dhe të temperamentit të tyre të supozuar të egër ose pasionant, që shoqërohet me një dashuri të pashoqe për lirinë dhe zakone kriminale. Kritikët e mënyrës se si janë portretizuar romët në kulturën popullore nxjerrin në pah ngjashmëritë me portretizimin e popullit hebre, ku të dy grupet kategorizohen negativisht si endacakë, përhapës të sëmundjeve, rrëmbyes të fëmijëve dhe dhunues e vrasës të të tjerëve.

Romët u portretizuan në letërsinë viktoriane dhe moderne britanike si të pasur me "prirje të këqija okulte dhe kriminale" dhe të shoqëruar me "vjedhje dhe mashtrim" dhe në teatrin anglez të Rilindjes dhe barokut si të përfshirë "elemente të sharmit të çuditshëm dhe elemente që i përshkruajnë [ata] si më të ulëtit e të përjashtuarve të shoqërisë", të lidhur me "magjinë dhe hajmalitë" dhe "xhonglimin dhe ngacmimin".

Në të gjithë Evropën në opera, letërsi dhe muzikë, gratë rome janë portretizuar si provokuese, seksualisht të disponueshme, të shfrenuara, ekzotike dhe misterioze. Filmat hollivudianë dhe evropianë, si dhe muzika popullore dhe forma të tjera të kulturës pop, kanë promovuar stereotipe të ngjashme.

Letërsi

• 1596: A Midsummer Night's Dream by William Shakespeare – Which includes the lines "Sees Helen's beauty in the brow of Egypt" ("Egyptian" was used to refer to the Roma of England). Here, Theseus is imagining the face of a lover can make the dark-skinned Roma look like Helen of Troy, who he considers more beautiful.
• 1600: As You Like It by Shakespeare – He uses the word "ducdame" (Act II, Sc. 5), possibly a corruption or mishearing of the old Anglo-Romani word dukka me ("I foretell" or "I tell fortunes")
• 1603: Othello by Shakespeare – Desdemona's handkerchief a gift to Othello's mother is a gift from an "Egyptian charmer" who can almost read the thoughts of people.
• 1607: Antony and Cleopatra by William Shakespeare – Cleopatra is twice referred to as a "gipsy," both in the play's opening speech and following Antony's defeat at the Battle of Actium. Early modern people erroneously believed that the Roma had originally hailed from ancient Egypt.
• 1611: The Tempest by Shakespeare – Caliban, the only human inhabitant of the mythical island, is thought to be named after the word Kaliban meaning "black" or "with blackness" in Anglo-Romani. As the first Roma immigrants arrived in England a century before Shakespeare wrote The Tempest, it is thought he may have been influenced by their looks and exoticised them.
• 1815: Walter Scott's novel Guy Mannering.
• 1815: Jane Austen's Emma. Roma make a brief appearance in Emma as children who bait Harriet in a lonely lane. Austen's description of the Roma is romanticized.
• 1831: Victor Hugo's novel The Hunchback of Notre-Dame. The Romani are depicted as to be involved in kidnapping the French girl Agnès to raise her as a seductive dancer under the alias of "La Esmeralda", in place of their deformed child Quasimodo.
• 1845: Prosper Mérimée's novella Carmen. It was later adapted into an opera of the same name by Georges Bizet in 1875.
• 1847: Emily Brontë's novel Wuthering Heights. Heathcliff is described as looking like a Roma man and is presumed to be one by several characters, although this is never confirmed.
• 1847: Charlotte Brontë's Jane Eyre. English Roma set up camp near Thornfield Hall, later Rochester disguises himself as an old Roma fortune teller in order to get Jane to confide her feelings for him.
• 1860: George Eliot's The Mill on the Floss. The protagonist Maggie runs away to Roma, but decides she has gone out of her depth. They do not harm her, but the episode darkly prefigures the steps that she will take in adulthood.
• 1959: Ludwig Bemelmans's fifth Madeline book Madeline and the Gypsies. Madeline and Pepito join the band of traveling gypsies and become part of their carnival.
• 1981: Canadian author Robertson Davies' The Rebel Angels includes two central Ramani characters.
• 1995-2000: Philip Pullman’s <i id="mw0g">His Dark Materials</i> trilogy. In the alternate version of Earth where much of the books’ plot takes place, a boat people inhabiting the waterways of Britain and the North Sea called the Gyptians are based on the Roma. Pullman depicts the Gyptians as a clan-based, noble, freedom-loving people, ruled by a “prince,” who are familiar with magic. The Gyptians assist the protagonist, Lyra Belacqua, in her escapades and ultimately join in the Republic of Heaven’s cosmic rebellion against the tyrannical Authority.

Shih edhe

• Emrat e popullit rom
• Ndjenja anti-rome
• Letërsia rome

Lexime të mëtejshme

• Glajar, Valentina; Radulescu, Domnica, red. (2008). "Gypsies" in European literature and culture. New York, NY, USA: Palgrave Macmillan. ISBN 978-1-349-37154-9. OCLC 156831916. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)

• Matthews, Jodie (30 nëntor 2018). The Gypsy Woman: Representations in literature and visual culture. London, United Kingdom: Bloomsbury Publishing: I.B. Tauris. ISBN 9781788313810. OCLC 1226174067. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)

• Mladenova, Radmila (2019). Patterns of Symbolic Violence: The Motif of 'Gypsy' Child-theft across Visual Media (në anglisht dhe gjermanisht). Heidelberg University Publishing. doi:10.17885/heiup.483. ISBN 978-3-947732-47-0. OCLC 1126195043.

• Mladenova, Radmila (2022). The 'White' Mask and the 'Gypsy' Mask in Film. Heidelberg University Publishing. doi:10.17885/heiup.989. ISBN 978-3-96822-131-1. OCLC 1369310763. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)

• Mladenova, Radmila; Borcke, Tobias Von; Brunssen, Pavel; End, Markus; Reuss, Anja; Rose, Romani; Hadziavdic, Habiba; Hoffmann, Hilde; Brittnacher, Hans Richard (2020). Mladenova, Radmila; etj. (red.). Antigypsyism and Film / Antiziganismus und Film (në anglisht dhe gjermanisht). Heidelberg University Publishing. doi:10.17885/heiup.650. ISBN 978-3-96822-012-3.