Rritja e gjelbër

Rritja e gjelbër është një koncept në teorinë ekonomike dhe hartimin e politikave që përdoret për të përshkruar rrugët e rritjes ekonomike që janë të qëndrueshme nga ana mjedisore. Termi u shpik në vitin 2005 nga koreano-jugori Rae Kwon Chung, drejtor në UNESCAP. Ai bazohet në kuptimin se për sa kohë që rritja ekonomike mbetet një qëllim mbizotërues, kërkohet një shkëputje e rritjes ekonomike nga përdorimi i burimeve dhe ndikimet negative mjedisore. Si e tillë, rritja e gjelbër është e lidhur ngushtë me konceptet e ekonomisë së gjelbër dhe zhvillimit me karbon të ulët ose të qëndrueshëm. Një nxitës kryesor për rritjen e gjelbër është kalimi drejt sistemeve të energjisë së qëndrueshme. Mbështetësit e politikave të rritjes së gjelbër argumentojnë se politikat e gjelbra të zbatuara mirë mund të krijojnë mundësi për punësim në sektorë të tillë si energjia e rinovueshme, bujqësia e gjelbër ose pylltaria e qëndrueshme.[1]
Disa vende dhe organizata ndërkombëtare, të tilla si Organizata për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim (OECD), Banka Botërore dhe Kombet e Bashkuara, kanë zhvilluar strategji mbi rritjen e gjelbër; të tjera, të tilla si Instituti Global i Rritjes së Gjelbër (GGGI), i janë kushtuar posaçërisht kësaj çështjeje. Termi rritje e gjelbër është përdorur për të përshkruar strategjitë kombëtare ose ndërkombëtare, për shembull si pjesë e rimëkëmbjes ekonomike nga recesioni i COVID-19, shpesh i përkufizuar si një rimëkëmbje e gjelbër.
Kritikët e rritjes së gjelbër theksojnë se si qasjet e rritjes së gjelbër nuk marrin plotësisht parasysh ndryshimin themelor të sistemeve ekonomike të nevojshme për të adresuar krizën klimatike, krizën e biodiversitetit dhe degradimet e tjera mjedisore. Kritikët në vend të kësaj tregojnë korniza alternative për ndryshime ekonomike, të tilla si një ekonomi rrethore, ekonomia e gjendjes së qëndrueshme, de-rritja, ekonomia e donutit dhe të tjera.[2]
Shiko edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ Ge, Yeyanran; Zhi, Qiang (2016-06-01). "Literature Review: The Green Economy, Clean Energy Policy and Employment". Energy Procedia. CUE 2015 - Applied Energy Symposium and Summit 2015: Low carbon cities and urban energy systems. 88: 257–264. doi:10.1016/j.egypro.2016.06.159. ISSN 1876-6102.
{{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ Frey, Dr Sibylle (2021-01-14). "Green Growth vs Degrowth: Are We Missing the Point?". MAHB (në anglishte amerikane). Marrë më 2025-06-09.