Savielly Tartakower
![]() |
Savielly Tartakower (21 shkurt 1887 – 4 shkurt 1956) ishte një shahist polak. Ai u nderua me titullin Mjeshtër i Madh Ndërkombëtar në vitin e parë të kampionatit, 1950. Tartakower ishte gjithashtu një gazetar dhe autor kryesor i shahut i viteve 1920 dhe 1930.
Karriera e hershme
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Tartakower lindi më 9 (21) shkurt 1887 në Rostov-on-Don, Rusi, nga qytetarë austriakë me prejardhje jehude.[1] Prindërit e tij u vranë në vitin 1911 gjatë një grabitjeje në shtëpinë e tyre në Rostov-on-Don, ku babai i tij, një biznesmen relativisht i pasur, zotëronte një fabrikë tekstili (ose, sipas disa burimeve, një seri dyqanesh).[2] Tartakower qëndroi kryesisht në Austri. Ai u diplomua në fakultetet juridike të universiteteve në Gjenevë dhe Vjenë. Ai fliste gjermanisht dhe frëngjisht. Gjatë studimeve të tij ai u interesua për shahun dhe filloi të merrte pjesë në takime shahu në kafene të ndryshme për shahistët në Vjenë. Ai takoi shumë mjeshtra të shquar të kohës, midis tyre Carl Schlechter, Géza Maróczy, Milan Vidmar dhe Richard Réti. Arritja e tij e parë ishte vendi i parë në një turne në Nuremberg në vitin 1906. Tre vjet më vonë ai arriti vendin e dytë në turneun në Vjenë, duke humbur vetëm ndaj Réti.
Gjatë Luftës së Parë Botërore, Tartakower u rekrutua në ushtrinë austro-hungareze dhe shërbeu si oficer shtabi në poste të ndryshme. Ai shkoi në frontin rus me regjimentin e këmbësorisë vjeneze.[3] Pas luftës ai emigroi në Francë dhe u vendos në Paris. Edhe pse Tartakower nuk fliste polonisht, pasi Polonia rimori pavarësinë e saj në vitin 1918, ai pranoi shtetësinë polake dhe u bë një nga ambasadorët më të shquar nderi të vendit. Ai ishte kapiteni dhe trajneri i ekipit polak të shahut në gjashtë turne ndërkombëtarë, duke fituar një medalje ari për Poloninë në Olimpiadën e Hamburgut në vitin 1930.[4]
Shahu profesional
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Në Francë, Tartakower vendosi të bëhej shahist profesionist. Ai gjithashtu filloi të bashkëpunonte me revista të ndryshme shahu dhe shkroi disa libra dhe broshura mbi shahun. Më i famshmi prej tyre, Die Hypermoderne Schachpartie (Loja Hipermoderne e Shahut) u botua në vitin 1924 dhe është botuar në pothuajse 100 botime që atëherë. Tartakower mori pjesë në shumë nga turnetë më të rëndësishëm të shahut të kohës së tij. Në vitin 1927 dhe 1928 ai fitoi dy turne në Hastings dhe ndau vendin e parë me Aron Nimzowitsch në Londër. Në rastin e fundit, ai mundi lojtarë të shquar si Frank Marshall, Milan Vidmar dhe Efim Bogoljubov. Në vitin 1930 ai fitoi turneun e Liège, duke mposhtur Mir Sultan Khan me dy pikë. Më poshtë në listë ishin, ndër të tjerë, Akiba Rubinstein, Nimzowitsch dhe Marshall.
Tartakower fitoi Kampionatin Polak të Shahut dy herë, në Varshavë 1935 dhe Jurata 1937.[5] Në vitet 1930 ai përfaqësoi Poloninë në gjashtë Olimpiada të Shahut dhe Francën në vitin 1950, duke fituar tre medalje individuale (ari në vitin 1931 dhe bronzi në vitet 1933 dhe 1935), si dhe pesë medalje ekipore (ari në vitin 1930, dy argjendi në vitet 1931 dhe 1939 dhe dy bronzi në vitet 1935 dhe 1937).
Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ Edward Winter. "Chess and Jews". Chess Notes (në anglisht). Marrë më 2008-10-27.
- ↑ Сергей Воронков (2016-03-30). "Тайна смерти родителей Тартаковера". ChessPro (në rusisht). Marrë më 2016-04-04.
- ↑ Hans Kmoch. "Grandmasters I Have Known" (PDF) (në anglisht). Burt Hochberg. Marrë më 24 korrik 2011.
- ↑ Radosław Leniarski; Paweł Kerntopf (21 shtator 2009). "Szachy ze swastyką" [Chess-game against Swastika]. Gazeta Wyborcza (në polonisht). Marrë më 24 korrik 2011.
- ↑ "Szachowe Mistrzostwa Polski – Polish Chess Championships". Polbase (në polonisht). Arkivuar nga origjinali më 2002-06-08. Marrë më 2008-10-27.
Lidhje të jashtme
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Savielly Tartakower lojërat e shahut në 365chess.com
- Savielly Tartakower profili dhe lojërat në Chessgames.com
- "Savielly Tartakower" by Edward Winter
