Sevasti Qiriazi-Dako

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
(Përcjellë nga Sevasti Qiriazi)
Jump to navigation Jump to search
Sevasti Qiriazi
Sevasti Qiriazi (1871-1949) portrait.jpg
Sevasti Qiriazi
Lindi më 1871
Vendlindja Manastir, Perandoria Osmane
Vdiq më 30 gusht, 1949, Tiranë
Emër tjetër Sevasti Qiriazi
Profesioni Mesuese
Nënshkrimi
Website
aawomq.org

Sevasti Dako (Qiriazi), lindi në vitin 1871 dhe vdiq më 30 gusht të vitit 1949, ishte atdhetare dhe nismëtare e organizimit të arsimit shqiptar për femra.[1]

Jetëshkrimi[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Sevasti Dako (Qiriazi), lindi në vitin 1871 dhe vdiq më 30 gusht të vitit 1949, ishte atdhetare dhe nismëtare e organizimit të arsimit shqiptar për femra. Ishte Naim Frashëri ai që i dha mundësi Sevasti Qiriazi-Dakos (1871-1949) të studionte në kolegjin me emër Robert CollegeStamboll e të luante një rol aktiv në arsimimin e grave. Ajo qe e para grua shqiptare që studioi në këtë institucion amerikan, të cilin e kreu në qershor 1891. Me t'u kthyer në Shqipëri ajo mori pjesë në ngritjen e shkollës së vashaveKorçë1891. Kjo shkollë është edhe fillimi i një shkolle mbi bazën laike. Pas Luftës së Parë Botërore kjo shkollë njihej ende me emrin e familjes Qiriazi. Ajo mori pjesë edhe në Kongresin e Manastirit, ku u mor kryesisht me përgatitjen e teksteve shkollore. Është thënë se Sevasti Qiriazi-Dako ka botuar një gramatikë për shkollat fillore (Manastir 1912) dhe ka redaktuar një radhë tekstesh historie. Me të shoqin, gazetarin dhe shkrimtarin Kristo Anastas Dako (1878-1941) e me të motrën Parashqevi ajo vajti në Rumani e prej andej emigroi në Shtetet e Bashkuara, ku bashkëpunoi me të përdyjavshmen "Yll' i mëngjesit". Shkollën e lartë e kreu në Stamboll, pas kthimit në atdhe nisi të punojë për shkollën shqipe të vashave.[1]

Motrat Qiriazi ishin mësueset dhe edukatoret e para të shkollës së vashave që u hap më 1891 në Korçë. Nga kjo shkollë dolën shumë emra të njohur të femrave të cilat kontribuan , jo vetem në fushën e arsimit , por u bënë edhe luftëtare të njohura të cështjes kombëtare.


Sevasti u kthye në Shqipëri në fillim të viteve 1920. Ajo u bë një nga themelueset dhe drejtueset e institucionit femëror të quajtur "Kyrias" (sipas emrit të familjes) në Tiranë dhe Kamëz, në bashkëpunim me motrën e saj Parashqevi, dhe Dako. [2] Ajo dhe motra e saj u burgosën dhe u internuan në kampin Anhalteleger Dedinje afër Beogradit nga njësitë pro-naziste të udhëhequra nga Xhaferr Deva për pikëpamjet e tyre antifashiste gjatë Luftës së Dytë Botërore. [3] Ata u kthyen në Tiranë pas luftës.


Për shkak të lidhjes së Dakos me Mbretin Zog, dhe atë që shërbente si ministër në një nga dollapët e Zogut, emri i Dakos u hodh në errësirë gjatë regjimit komunist pas Luftës së Dytë Botërore. [4] Familja e saj u persekutua (duke përfshirë kunaten e saj Parashqevi) dhe dy djemte u arrestuan dhe u burgosën. [5] E lodhur nga shumë mundimet në jetën e saj dhe goditje nga vdekja e djalit të saj, Sevasti vdiq në gusht 1949.

Veprimtaria[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Mori pjesë në Kongresin e Elbasanit si dhe punoi në komisionin për shqyrtimin e teksteve shkollore të ngritur nga shoqëria “Përparimi”.

Ajo shkroi “Gramatika elementare për shkollat fillore”. Bashkëpunoi me atdhetarë dhe me Ismail Qemalin për çështjen kombëtare. Kur ishte kryetare e partisë “Partia Kombëtare Shqiptare” në SH.B.A., mbrojti të drejtat e shqiptarëve në shumë forume ndërkombëtare. Duke iu përkushtuar përparimit kombëtar dha ndihmesë në fushën e arsimit dhe emancipimit shoqëror të femrës shqiptare. [1]


Lidhje të jashtme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Burimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ a b c Robert Elsie: Histori e Letërsisë Shqiptare. Botim i dytë. Përktheu nga anglishtja: Abdyrrahim Myftia. Pejë: Dukagjini 2001, Fq. 213.
  2. ^ Sabile Keçmezi-Basha, Parashqevi Qiriazi, diplomatja e vetme grua në Konferencën e Paqes në Paris [Parashqevi Qiriazi, the only woman diplomat in the Paris Peace Conference] (në Albanian), kosova-sot.info, marrë më 2014-10-22, Parashqevi Qiriazi, u kthye në atdhe më 1921, edhe më tej ajo ndoqi me interes dhe mbështeti zhvillimet politike në Shqipëri, pa pushuar së shkruari për çështjen kombëtare. Në ndërkohë u bë një nga themelueset dhe drejtueset kryesore të Institutit Femëror "Kyrias" në Tiranë e Kamëz (1922-1933), duke e shndërruar institucionin në një nga shkollat e mesme më serioze në Shqipëri. Për shkak të qëndrimit të saj antifashist, më 15 tetor 1943 u internua nga Gestapoja në kampin Anhalt (Banjicë). I mbijetoi vdekjes dhe pas mbarimit të luftës u kthye në atdhe. Më 17 dhjetor 1970, vdiq në Tiranë.Mirëmbajtje CS1: gjuhë e panjohur (link)
  3. ^ Luarasi, Skender (14 dhjetor 1980), "Parashqevi Qiriazi", Drita: 12 Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  4. ^ Robert Elsie (19 mars 2010). Historical Dictionary of Albania. Historical Dictionaries of Europe. 75 (bot. II)). Scarecrow Press. ff. 97–98. ISBN 978-0810861886. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  5. ^ Robert Elsie (19 mars 2010). Historical Dictionary of Albania. Historical Dictionaries of Europe. 75 (bot. II)). Scarecrow Press. ff. 97–98. ISBN 978-0810861886. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)