Shkatërrimi i garantuar reciprok

Shkatërrimi i garantuar reciprok është një doktrinë e strategjisë ushtarake dhe politikës së sigurisë kombëtare që pohon se një përdorim në shkallë të plotë i armëve bërthamore nga një sulmues ndaj një mbrojtësi të armatosur me armë bërthamore me aftësi të goditjes së dytë do të rezultonte në asgjësimin e plotë si të sulmuesit ashtu edhe të mbrojtësit.[1] Ajo bazohet në teorinë e frenimit racional, e cila pohon se kërcënimi i përdorimit të armëve të forta kundër armikut parandalon përdorimin e të njëjtave armë nga armiku. Strategjia është një formë e ekuilibrit Nash në të cilën, pasi të jetë i armatosur, asnjëra palë nuk ka ndonjë nxitje për të filluar një konflikt ose për t'u çarmatosur.
Rezultati mund të jetë një paqe bërthamore, në të cilën prania e armëve bërthamore zvogëlon rrezikun e përshkallëzimit të krizës, pasi palët do të kërkojnë të shmangin situatat që mund të çojnë në përdorimin e armëve bërthamore. Prandaj, mbështetësit e teorisë së paqes bërthamore besojnë se përhapja e kontrolluar bërthamore mund të jetë e dobishme për stabilitetin global. Kritikët argumentojnë se përhapja bërthamore rrit mundësinë e luftës bërthamore përmes përdorimit të qëllimshëm ose të paqëllimshëm të armëve bërthamore, si dhe mundësinë e rënies së materialit bërthamor në duart e aktorëve të dhunshëm jo-shtetërorë.
Termi "shkatërrim i siguruar reciprokisht", i shkurtuar zakonisht si "MAD", u shpik nga Donald Brennan, një strateg që punonte në Institutin Hudson të Herman Kahn në vitin 1962. Brennan e konceptoi akronimin në mënyrë cinike, duke shkruar fjalën angleze "mad" për të argumentuar se mbajtja e armëve të afta për të shkatërruar shoqërinë ishte irracionale.[2]
Shiko edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ "Nuclear Files: Key Issues: Nuclear Weapons: History: Cold War: Strategy: Mutual Assured Destruction". www.nuclearfiles.org. Arkivuar nga origjinali më 3 janar 2018. Marrë më 2026-01-03.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ https://www.jstor.org/stable/3183553.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh|title=(Ndihmë!)