Shko te përmbajtja

Shkenca dhe teknologjia në Shtetet e Bashkuara

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Moduli Hënor i Apollo 11, Shqiponja mbi Hënë në korrik 1969.

Shkenca dhe teknologjia në Shtetet e Bashkuara kanë një histori të gjatë, duke prodhuar shumë figura dhe zhvillime të rëndësishme në këtë fushë. Shtetet e Bashkuara të Amerikës u krijuan rreth Epokës së Iluminizmit (1685 deri në 1815), një epokë në filozofinë perëndimore në të cilën shkrimtarët dhe mendimtarët, duke hedhur poshtë bestytnitë e perceptuara të së kaluarës, në vend të kësaj zgjodhën të theksonin jetën intelektuale, shkencore dhe kulturore, të përqendruar në shekullin e 18-të, në të cilën arsyeja mbështetej si burimi kryesor për legjitimitet dhe autoritet. Filozofët e Iluminizmit parashikonin një "republikë të shkencës", ku idetë do të shkëmbeheshin lirisht dhe njohuritë e dobishme do të përmirësonin fatin e të gjithë qytetarëve.

Vetë Kushtetuta e Shteteve të Bashkuara pasqyron dëshirën për të inkurajuar kreativitetin shkencor. Ajo i jep Kongresit të Shteteve të Bashkuara fuqinë "për të promovuar përparimin e shkencës dhe arteve të dobishme, duke u siguruar autorëve dhe shpikësve për kohë të kufizuara të drejtën ekskluzive për shkrimet dhe zbulimet e tyre përkatëse". Kjo klauzolë formoi bazën për sistemet e patentave dhe të drejtave të autorit në SHBA, me anë të të cilave krijuesit e artit dhe teknologjisë origjinale do të merrnin një monopol të dhënë nga qeveria, i cili pas një periudhe të kufizuar do të bëhej i lirë për të gjithë qytetarët, duke pasuruar kështu domenin publik.[1]

  1. hjklaw.com. "A Brief History of U.S. Patent Law". www.hjklaw.com. Arkivuar nga origjinali më 4 mars 2016. Marrë më 2025-08-31. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)