Shtëpia

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Një stil (fermë-shtëpi) në Salinas, California, United States
Një shembull i stilit (akitektura viktoriane) në SHBA , ndërtuar më 1855

Shtëpia në kuptimin objektiv është një strehë, një ndërtesë ose një strukturë e cila zakonisht shërben si vendbanim. Termi përfshin shumë lloje të banesave që variojnë nga fillimi me kasollet e fiseve nomade dhe deri tek ndërtesat e mëdha dhe apartamentet[1]. Në disa kontekste, termi "shtëpi" mund të nënkuptojë njëjt si banesa, akomodim, strehim etj.

Njësia shoqërore që jeton në një shtëpi është e njohur si familje. Në përgjithësi, një familja është një njësi e përbërë prej disa lloj njësie ose (shtresa, tipe), mëgjithatë këto familje mund të jenë grupe shoqërore të tjera, të tilla si të persona beqar, grupe apo individë të palidhur (të pamartuar).

Shumë njerëz largohen nga shtëpitë e tyre gjatë ditës për në punë ose aktivitete tjera, dhe kthehen në të për të fjetur ose për veprimtari të tjera.

Historia[redakto | redakto tekstin burimor]

Sipas të drejtës romake për përkufizimin e shtëpisë, e drejta mbi shtëpin i bie atit të familjes (pater familasi) të cilit i nënshtrohen gjithë banuesit dhe pasuria e shtëpis (që të dyjat quhen familia). E drejta mbi shtëpinë në vete përfshinë të drejten mbi bashkëshorten (manus), të drejten mbi fëmijët dhe nipat (patria potestas) dhe të drejtën mbi sendet dhe skllavët e shtëpisë.

Shtëpia më e vjetër në botë është afërsisht prej 10.000 BC dhe është bërë me eshtra mamuthësh, nrërtuar në Mezhirich pranë KievitUkrainë. Ajo ndoshta ishte e mbuluar me lëkurë mamuthi. Shtëpia u zbulua në 1965 nga një fermer gërmimi në bodrumin e ri gjashtë këmbë nën tokë[2].

Arkitekti, Norbert Schoenauer, në librin e tij 6,000 Years of Housing, identifikon tre kategori të mëdha llojet e banimit : shtëpi "Pre-Urban", shtëpi "Oriental Urban", si dhe shtëpi "Occidental Urban".

Llojet e ”Pre-urban“ përfshijnë shtëpi të përkohshme të tilla si Inuit Igloo, gjysmë të përhershëm të tilla si pueblo, dhe të përhershme të tilla si fermë-shtëpi në New England.

Shtëpitë "Oriental Urban" përfshijnë shtëpitë e grekëve të lashtë dhe romakët, si dhe shtëpi urbane në qytetet e Kinës, Indis, dhe qytetet islame.

Shtëpitë "Occidental Urban" përfshijnë shtëpi urbane mesjetare[1].


Referencat[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ a b Schoenauer, Norbert (2000). 6,000 Years of Housing (rev. ed.) (New York: W.W. Norton & Company).
  2. ^ Gregorovich, Andrew (1994), http://www.infoukes.com/history/inventions/, <http://www.infoukes.com/history/inventions/> 

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]

Shiko dhe këtë[redakto | redakto tekstin burimor]

 Commons: Houses – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale
Wiki WikiFjalori: Shtëpia – harta gjeografike dhe historike