Spasi (Kukës)

Spasi
Fshat
Spasi
Koordinatat: 42°9′N 20°15′E
Shteti	Shqipëri
Qarku	Kukës
Bashkia	Kukës
Njësia administrative	Malzi
Zona kohore	UTC+1 (CET)
• Verë (DST)	UTC+2 (CEST)

Spasi është një fshat në bashkinë Kukës në Shqipëri.

Historia

Sipas Ermanno Armao, Spasi përmendet për herë të parë në dokumente të vitit 1307, pasi ndodhej përgjatë një rruge të vjetër mesjetare nga deti Adriatik në Pukë dhe më pas në Gjakovë. Po atë vit, dy tregtarë venedikas u sulmuan në fshat nga një shtetas i mbretit serb, Shtjefën Millutinit. Në vitin 1377, në Spas u vendos një taksë prej dy fasulesh për çdo kalim me barkë në lumin Drin.

Fshati më pas përmendet në tre defterë osmanë të viteve 1529–1536, 1571 dhe 1591. Në qershor 1638, Frang Bardhi shkruante: "Fshati i tetë është Spasi, me katër shtëpi dhe tetë banorë, që ka kishën e Shën Shtjefënit si kishë famullitare." Vicko Zmajević e përmendi gjithashtu fshatin në vitin 1703.

Në gjysmën e dytë të shekullit XIX, Ivan Jastrebov shënonte: "Dikur nuk ka pasur një fshat me emrin Spas. Dukshëm ky emër është mjaft i përhapur, por sipas krisobulës së vitit 1348, këtu ka pasur dikur një vendbanim të vogël të quajtur Krsti. Kisha aty mbante emrin e Pantokratorit." Jastrebov shënoi më tej se në Spas, ndërsa ndërtohej xhamia mbi rrënojat e ish-kishës katolike, u gjetën tre kambana të vogla kishe, të cilat ranë në pronësi të banorëve të Fanit, që i blenë me ndihmën financiare të Propagandës. Këtë e mbështet edhe një vepër e vitit 1939 e Dom Nikollë Kimzës, famullitar i fshatit Kalivarë në Mirditë, i cili shënon se në Spas, rreth 170 vite më parë, një kambanë kishe e vitit 1436, me peshë rreth 100 kg, i ishte shitur fshatit Kalivarë.

Bibliografia

• Hoxha, Shefqet (2013). Malziu (Bubrrime historike-etnologjike-folklorike-gjuhësore). Mirgeeralb. ISBN 978-99280-7-196-5.