Spastrimi politik i popullsisë
Spastrimi politik i një popullsie është eliminimi i kategorive të njerëzve në zona specifike për arsye politike. Mjetet mund të ndryshojnë dhe përfshijnë migrimin e detyruar, spastrimin etnik dhe transferimet e popullsisë. Spastrimi politik është përdorur në shumë diktatura.
Konventa e Gjenocidit
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Sipas Konventës së Gjenocidit, grupet politike nuk janë një grup i mbrojtur nëse ato janë në shënjestër me qëllim shkatërrimin e grupit politik edhe nëse ata ndajnë një identitet etnik, kombëtar ose fetar.[1]
Raphael Lemkin personalisht këmbënguli kundër përfshirjes së grupeve politike në Konventë. Lemkin shkroi në autobiografinë e tij: "Ne në Amerikën Latine bëjmë revolucione herë pas here, të cilat përfshijnë shkatërrimin e kundërshtarëve politikë. Pastaj pajtohemi dhe jetojmë në paqe. Më vonë grupi në pushtet hidhet poshtë në një revolucion tjetër. Pse duhet të klasifikohet kjo si krim i gjenocidit?"
Mbrojtja e grupeve politike u eliminua nga rezoluta e Kombeve të Bashkuara pas një votimi të dytë sepse shumë shtete, përfshirë Bashkimin Sovjetik të Stalinit, parashikuan që ajo klauzolë të aplikonte kufizime të panevojshme në të drejtën e tyre për të shtypur trazirat e brendshme. Arsyeja e dhënë ishte se grupet e mbrojtura ishin të pandryshueshme, gjë që studiuesit theksojnë se është e pamundur, pasi përkatësia fetare dhe kombëtare nuk janë të pandryshueshme.
Përpjekjet për të shtuar grupe politike në Konventë kanë qenë të pasuksesshme.
Studimi shkencor i gjenocidit zakonisht pranon lënien jashtë të Kombeve të Bashkuara të grupeve ekonomike dhe politike, dhe përdor të dhëna për vrasjet masive politike të democidit, gjenocidit dhe vrasjes së politikave, ose gjeno-politicidit. Vrasjet nga Khmer Rouge në Kampuchea Demokratike janë etiketuar si gjenocid ose autogjenocid, dhe vdekjet nën Leninizëm dhe Stalinizëm në Bashkimin Sovjetik, dhe Maoizëm në Kinën Komuniste janë hetuar në mënyrë kontraverse si raste të mundshme; uria sovjetike e viteve 1932-1933 dhe Uria e Madhe Kineze gjatë Hapit të Madh Përpara janë "përshkruar në mënyrë kontraverse si raste të vrasjeve masive të mbështetura nga qëllimi gjenocidal". Përveç këtyre, edhe masakrat e komunistëve indonezianë, që shkaktuan midis 500,000 dhe 3 milion vdekje, konsiderohen, në mënyrë kontraverse, nga shumë si një gjenocid.
Vrasja e politikave
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Vrasja e politikave (politicidi) është shkatërrimi ose eliminimi i qëllimshëm fizik i një grupi, anëtarët e të cilit kundërshtojnë një regjim ose ndajnë karakteristikën kryesore të përkatësisë në një lëvizje politike. Është një lloj shtypjeje politike dhe një nga mjetet e përdorura për të pastruar politikisht popullatat, një tjetër është migrimi i detyruar. Mund të krahasohet me gjenocidin ose spastrimin etnik, të dyja përfshijnë vrasjen e njerëzve bazuar në përkatësinë e tyre në një grup të caktuar racor ose etnik, në vend të aderimit të tyre në një ideologji të caktuar.[2]
Vrasja politike përdoret për të përshkruar vrasjen e grupeve që nuk mbulohen nga Konventa e Gjenocidit. Shkencëtarët socialë Ted Robert Gurr dhe Barbara Harff përdorin politicidin për të përshkruar vrasjen e grupeve të njerëzve që janë në shënjestër jo për shkak të tipareve të tyre të përbashkëta etnike ose komunale, por për shkak të "pozicionit të tyre hierarkik ose kundërshtimit politik ndaj regjimit dhe grupeve dominuese". Harff studion gjenocidin dhe politicidin, ndonjëherë të shkurtuar si gjeno-politicidi, në mënyrë që të përfshijë vrasjen e grupeve politike, ekonomike, etnike dhe kulturore. Manus Midlarsky përdor politicidin për të përshkruar një hark vrasjesh në shkallë të gjerë nga pjesët perëndimore të Bashkimit Sovjetik në Kinë dhe Kamboxhia. Në librin e tij Kurthi i Vrasjes: Gjenocidi në Shekullin e Njëzetë, Midlarsky ngre ngjashmëri midis vrasjeve të kryera nga Joseph Stalin dhe Pol Pot. [3]
Motivet
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Disa grupe përpiqen të eliminojnë bazën e mbështetjes për kundërshtarët politikë, siç janë kryengritësit. Kjo ndodh në shumë vende me nivele të larta kryengritjeje, siç është Kolumbia. Mund të jetë një mjet për paqësim dhe mund të quhet edhe paqësim.
Shiko edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ (PDF) https://www.un.org/fr/genocideprevention/documents/Genocide%20Convention-FactSheet-ENG.pdf.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh|title=(Ndihmë!) - ↑ "politicide, n. meanings, etymology and more | Oxford English Dictionary". www.oed.com (në anglisht). Marrë më 2025-10-10.
- ↑ Midlarsky, Manus I. (2005-10-20). The Killing Trap: Genocide in the Twentieth Century (në anglisht). Cambridge University Press. ISBN 978-1-139-44539-9.