Ndryshimi mes inspektimeve të "Arti meksikan"

Jump to navigation Jump to search
No change in size ,  3 vjet më parë
→‎Arti para-Kolumbian: përmirësime teknike, zëvendësova: Maj → maj (2) duke përdorur AWB
v (përmirësime teknike, added orphan tag)
(→‎Arti para-Kolumbian: përmirësime teknike, zëvendësova: Maj → maj (2) duke përdorur AWB)
Arti para-hispanik i Meksikës i takon rajonit kulturor të njohur si [[Mesoamerica|Mesoamerika]], e cila përafërsisht korrespondon me Meksikën qendrore në në [[Amerika Qendrore|Amerikën Qendrore]],<ref name="salvatvol1p4">Rosas Volume 1, p.4.</ref> përfshin tre mijë vjet nga 1500 pes në 1500 es në përgjithësi e ndarë në tri periudha: Para klasike, klasike dhe pas klasike.<ref name="salvatvol1p11">Rosas Volume 1, p.11.</ref> Kultura e parë dominuese Mesoamerikane ishte ajo e [[Olmekët|Olmekëve]], e cila arriti kulmin me rreth viteve 1200 pes. Olmekët kanë origjinë nga ajo që është e lidhur me Mesoamerikën, të tilla si shkrim hieroglifik, kalendar, përparimet e para në astronomi, skulpturë monumentale (kokat Olmec) dhe punimeve dekorative ''"jade"'''.<ref name="pazp38">Paz, 1987 p.38.</ref>
 
Ato ishin paraardhës të kulturave të mëvonshme të tilla si [[Teotihuakan]], në veri të Mexico City, Zapotekët në Oaxaca dhe [[Majëtmajët (popull)|Majëtmajët]] në jug të Meksikës, [[Belize]] dhe [[Guatemala]]. Ndërkohë që perandoritë u ngritën dhe ranë, rrënjët kulturore më themelore të Mesoamerikës mbetën të njëjta deri në pushtimit spanjoll nga Perandoria Aztec.<ref name="pazp38">Paz, 1987 p.38.</ref> Këto përshinin qytete me me sheshe në qendër, tempuj zakonisht të ndërtuara në baza piramidale, fusha me top mesoamerikane dhe një kozmologji kryesisht të përbashkët.<ref name="salvatvol1p4" />
 
Ndërkohë që forma e artit si piktura në shpellë dhe gravura shkëmbore datojë prej më parë, historia e njohur e artit meksikan fillon me artin Mesoamerikan të krijuar nga kultura sedentare që ndërtuan qytetet, dhe shpesh, zotërimet.<ref name="salvatvol1p11" /><ref name="pazp38" /> Derisa arti i Mesoamerikës është më i larmishëm dhe shtrihet në më shumë kohë se kudo tjetër në kontinentet e Amerikës, stilet artistike tregojnë një numër të ngjashmërive.<ref name="jflam" /><ref name="salvatvol1p9">Rosas Volume 1, p.9.</ref>
37.617

edits

Menyja e navigimit