Dallime mes rishikimeve të "Delfini"

Jump to navigation Jump to search
No change in size ,  4 vjet më parë
→‎Etimologjia: përmirësime teknike, zëvendësova: marsh → Marsh (2) duke përdorur AWB
(→‎Etimologjia: përmirësime teknike, zëvendësova: Mars → mars (2) duke përdorur AWB)
(→‎Etimologjia: përmirësime teknike, zëvendësova: marsh → Marsh (2) duke përdorur AWB)
Emri ''delfin'' rrejdh nga [[greqishtja]] {{lang|grc|δελφίς}} (''delphís''), "delfin",<ref name="Liddel">{{cite web|url=http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Ddelfi%2Fs|title=δελφίς|first1=Henry George|last1=Liddell|first2=Robert|last2=Scott|work=A Greek-English Lexicon|publisher=Perseus Digital Library}}</ref> që ka qenë i lidhur me {{lang|grc|δελφύς}} (''delphus''), "mitër".<ref name="Liddel" /> Emri i kafshës mund të interpretohet sipas kuptimit "peshku me mitër".<ref>{{cite book|url=http://dictionary.reference.com/browse/Dolphin|title=Dolphin|work=The American Heritage Dictionary of the English Language|publisher=[[Reference.com|Dictionary.com]]|accessdate=December 17, 2006|edition=Fourth}}</ref> Emri u përcoll në [[Latinishtja|latinisht]] si ''delphinus''<ref>[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0059%3Aentry%3Ddelphinus delphinus], Charlton T. Lewis, Charles Short, ''A Latin Dictionary'', on Perseus Digital Library</ref> (romanizimi i fjalës greke δελφῖνος – ''delphinos''<ref name="Liddel" />), që në latinishten mesjetare u bë ''dolfinus''.
 
Termi "delfin" mund të përdoret për ti u referuar antarëve të nënrendit [[Odontoceti]] që i përkasin familjes [[:en:Delphinidae|Delphinidae]] (delfinët oqeanik) dhe familjeve të delfinëve lumor: [[Iniidae]] (delfinët e lumit amerikanojugor), [[Pontoporiidae]] (delfinët e lumit La Plata), [[:en:Lipotidae|Lipotidae]] (delfinët e lumit kinez) dhe [[:en:Platanistidae|Platanistidae]] (delfinët e lumit indian).<ref>{{cite book|url={{google books|plainurl=y|id=p5IiaOb5XxgC|page=652}}|title=Aquatic Life of the World|date=1 November 2000|publisher=marshallMarshall Cavendish|accessdate=23 July 2013|isbn=978-0-7614-7170-7|page=652}}</ref><ref name="Walker2007">{{Cite book|url={{google books|plainurl=y|id=5Buh9FtAG8AC|page=6}}|title=Dolphins|last=Walker|first=Sally M.|date=November 2007|publisher=Lerner Publications|isbn=978-0-8225-6767-7|pages=6, 30}}</ref>
 
Në përdorimin e zakonshëm termi "[[Balena|balenë]]" përdoret vetëm për llojet e mëdha të [[Cetacetë|cetaceve]],<ref name="Leatherwood1988">{{cite book|url={{google books|plainurl=y|id=LpMxr35NBCcC|page=6}}|title=Whales, Dolphins, and Porpoises of the Eastern North Pacific and Adjacent Arctic Waters: A Guide to Their Identification|publisher=Courier Dover Publications|accessdate=23 July 2013|year=1988|isbn=978-0-486-25651-1|page=6|author=Stephen Leatherwood}}</ref> ndërsa për cetacetë e vogla me sqep ose me hund të zgjatuar konsiderohen "delfinë".<ref name="Hirschi2002">{{cite book|url=|title=Dolphins|last=|first=|date=April 2002|publisher=marshallMarshall Cavendish|accessdate=23 July 2013|year=|isbn=978-0-7614-1443-8|location=|page=7|pages=|author=Ron Hirschi}}</ref> Emri "delfin" përdoret zakonisht si një sinonim për [[Delfini hundështypur|delfinin hundështypur]], lloji më i përhapur dhe më i njohur nga delfinët.<ref name="NowacekNowacek2006">{{cite book|url={{google books|plainurl=y|id=PF8LlgiRUMIC|page=5}}|title=Discovering Dolphins|publisher=Voyageur Press|accessdate=23 July 2013|year=2006|isbn=978-0-7603-2561-2|pages=5, 9|author1=Stephanie Nowacek|author2=Douglas Nowacek}}</ref> Gjashtë lloje të delfinëve zakonisht mendohet të jenë balena: [[balena vrasëse]], balena kokëpjepër, balena vrasëse e vogël, delfini i zi, dhe dy lloje të ''[[Globicephala]]'', por që të gjitha i takojnë familjes [[Delphinidae]] dhe klasifikohen si definë.<ref>{{cite book|title=''Records of 'blackfish' (killer, false killer, pilot, pygmy killer, and melon-headed whales) in the Indian Ocean Sanctuary, 1772-1986 in'' Cetaceans and cetacean research in the Indian Ocean Sanctuary|last2=Prematunga|first2=W.P.|last3=Girton|first3=P.|last4=McBrearty|first4=D.|publisher=UNEP Marine Mammal Technical Report|year=1991|pages=33–65|asin=B00KX9I8Y8|last1=Leatherwood|first1=S.|last5=Ilangakoon|first5=A.|last6=McDonald|first6=D}}</ref>
 
Edhe pse ndonjëherë termat "delfin" dhe "derr deti" përdoren si sinonime, [[Derri i detit|derrat e detit]] nuk konsiderohen delfinëve dhe kanë karakteristika të ndryshme fiziologjike, të tilla si sqepi i shkurtër dhe dhëmbë në fomë lopate; ata gjithashtu ndryshojnë në sjellje. Derrat e detit i përkasin familjes [[Phocoenidae]] dhe ndajnë një prejardhje të përbashkët me [[Delphinidae]].<ref name="NowacekNowacek2006" />
37.617

edits

Menyja e lëvizjeve